Теория линейных экономических моделей

Պատմություն

Բալկանյան հիմնախնդիրները և միջազգային դիվանագիտությունը աշխատությունը պատմաքաղաքական և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Բալկանյան տարածաշրջանի բարդ քաղաքական զարգացումները տարբեր պատմական փուլերում՝ կենտրոնանալով ազգային հակասությունների, պետությունների ձևավորման գործընթացների և մեծ տերությունների շահերի բախման վրա, այն ընդգրկում է Օսմանյան կայսրության անկումից հետո ձևավորված քաղաքական իրադրությունը, Բալկանյան պատերազմների պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող և հաջորդող դիվանագիտական գործընթացները, գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում միջազգային դիվանագիտության դերակատարությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են եվրոպական ուժերը փորձել կարգավորել տարածաշրջանի հակամարտությունները պայմանագրերի, դաշինքների և քաղաքական միջամտությունների միջոցով, միաժամանակ բացահայտելով այդ գործընթացների ազդեցությունը տարածաշրջանի կայունության և երկարաժամկետ հակամարտությունների ձևավորման վրա։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցքային հիվանդացության ուսումնասիրմանը որպես հանրային առողջության և սոցիալ-հիգիենիկ նշանակություն ունեցող համալիր խնդրի՝ ուշադրություն դարձնելով հիվանդացության տարածվածության, բնակչության տարբեր խմբերում դրա բաշխման և առողջապահական համակարգի վրա ունեցած ազդեցության գնահատման մոտեցումներին։ Հետազոտության առանցքում համաճարակաբանական, ժողովրդագրական և սոցիալական տվյալների համակցված վերլուծությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հիվանդացության կառուցվածքը, ժամանակային փոփոխությունները և տարածքային տարբերությունները։ Քննվում է տարիքային, սեռային, սոցիալ-տնտեսական, մասնագիտական և բնակության միջավայրի հետ կապված գործոնների նշանակությունը՝ առանց հիվանդացության պատճառները որևէ առանձին գործոնով սահմանափակելու։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առողջապահական վիճակագրության որակին, հիվանդությունների գրանցման ամբողջականությանը և տարբեր ժամանակահատվածների տվյալների համադրելիությանը, քանի որ դրանց հուսալիությունը էական նշանակություն ունի հիվանդացության իրական պատկերը գնահատելու համար։ Ուսումնասիրվում են հիվանդացության, տարածվածության և մահացության ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև բնակչության կառուցվածքային տարբերությունները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը։ Սոցիալ-հիգիենիկ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուռուցքային հիվանդությունները դիտարկել ոչ միայն բժշկական, այլև հասարակական տեսանկյունից՝ ներառելով կանխարգելման, առողջապահական ծառայությունների հասանելիության, վաղ հայտնաբերման կազմակերպման և բնակչության առողջապահական իրազեկվածության հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուժօգնության կազմակերպման գնահատումը՝ հիվանդների բժշկական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունների, առողջապահական հաստատությունների ծանրաբեռնվածության և համապատասխան ռեսուրսների պլանավորման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև բնակչության առողջության վրա շրջակա միջավայրի և աշխատանքային պայմանների հնարավոր ազդեցությունների ուսումնասիրման մեթոդաբանական հարցերը։ Ստացված տվյալների համակարգված վերլուծությունը կարևոր է ռիսկային խմբերի բացահայտման, հանրային առողջապահական ծրագրերի պլանավորման և առողջապահական ռեսուրսների նպատակային բաշխման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային առողջության, սոցիալական հիգիենայի, համաճարակաբանության և առողջապահական վիճակագրության մոտեցումները՝ ուռուցքային հիվանդացության ուսումնասիրությունը ներկայացնելով որպես բնակչության առողջության պահպանման և առողջապահական քաղաքականության պլանավորման կարևոր ուղղություն։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնական լցանյութերի հիմքով բետոններից պատրաստված երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նման կոնստրուկցիաների աշխատանքի օրինաչափությունները տարբեր բեռնվածքային պայմաններում՝ հաշվի առնելով բետոնի և ամրանի մեխանիկական հատկությունները, նյութերի փոխազդեցությունը և կառուցվածքային տարրերի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են երկաթբետոնե տարրերում առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների բաշխումը, ճաքերի առաջացման և զարգացման գործընթացները, կոշտության փոփոխությունը, ինչպես նաև կրողունակության և շահագործման հուսալիության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական լցանյութերի կիրառման ազդեցությանը բետոնի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և դրա հիմքով պատրաստված երկաթբետոնե տարրերի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել փորձարարական և տեսական մեթոդներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կոնստրուկցիաների վարքը բեռնավորման տարբեր փուլերում և ճշտվում են հաշվարկային մոտեցումները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, հաշվարկի և տեխնիկական վիճակի գնահատման ավելի հիմնավորված մեթոդների մշակման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական մեխանիկայի, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների նախագծման, շինարարական նյութերի և կառուցվածքների հուսալիության ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, գիտաշխատողներին, նախագծողներին և ուսանողներին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան պատմության մի բարդ և բազմաշերտ խնդրի՝ մոնղոլական աղբյուրներում հանդիպող «արկաուն» (Arkaun) անվան մեկնաբանությանը և դրա կապին քրիստոնյաների, մասնավորապես՝ հայ-խալկեդոնիտների հարցի հետ։ Հեղինակը վերլուծում է մոնղոլական, պարսկական և հայկական պատմագրական աղբյուրները՝ փորձելով պարզել, թե ինչ սոցիալական և կրոնական խմբեր էին նշվում այդ տերմինով և ինչ դեր էին նրանք խաղում Մոնղոլական կայսրության վարչական, ռազմական և առևտրային համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն վարկածին, ըստ որի «արկաուն» տերմինը հաճախ կիրառվել է ոչ միայն ընդհանուր քրիստոնյաների, այլ նաև հայ խալկեդոնիտների նկատմամբ՝ ընդգծելով նրանց առանձնահատուկ դիրքը Արևելքի և Արևմուտքի քաղաքակրթությունների միջև։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հայերի մասնակցությունը մոնղոլական վարչական համակարգին, նրանց տնտեսական և դիվանագիտական դերակատարությունը, ինչպես նաև կրոնական ինքնության և քաղաքական հարմարվողականության հարցերը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է աղբյուրների հակասական բնույթը և տարբեր պատմագիտական դպրոցների մոտեցումները՝ կապված հայերի և այլ քրիստոնյա խմբերի դասակարգման հետ մոնղոլական միջավայրում։

Lեզվաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է տրանսցենդենտալ գերկոնցեպտների լեզվամշակութային ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվական նյութը համադրելով հայերենի հետ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բարդ և վերացական մտային կազմավորումներն են, որոնք դուրս են գալիս առանձին բառերի կամ պարզ հասկացությունների սահմաններից և արտացոլում են մարդու աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի, մշակութային հիշողության և հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումների խորքային շերտերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գերկոնցեպտները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես որոշակի մշակույթի ներկայացուցիչների գիտակցության մեջ ձևավորված բազմաշերտ իմաստային և արժեքային համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց լեզվական արտահայտության ձևերին, կառուցվածքին, բաղադրիչների փոխհարաբերություններին և տարբեր խոսքային ու մշակութային համատեքստերում գործածությանը։ Անգլերենի և հայերենի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր լեզվամշակույթներում ընդհանուր համամարդկային գաղափարների և ազգային-մշակութային յուրահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են պատմական փորձը, կրոնական և փիլիսոփայական պատկերացումները, ազգային արժեքները և հասարակական ավանդույթները ազդում վերացական հասկացությունների լեզվական ընկալման և արտահայտման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գերկոնցեպտների անվանման, փոխաբերականացման, ասոցիատիվ կապերի և իմաստային դաշտերի ուսումնասիրությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Համեմատական մոտեցումը կարող է նպաստել անգլախոս և հայախոս մշակույթների աշխարհընկալման ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում հնարավոր իմաստային անհամապատասխանությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է լեզվամշակութաբանության և ճանաչողական լեզվաբանության տեսանկյունից, քանի որ այն լեզուն դիտարկում է որպես տվյալ ժողովրդի մշակութային գիտակցության, արժեքների և աշխարհընկալման արտացոլման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լեզվամշակութաբաններին, թարգմանիչներին, օտար լեզուների մասնագետներին, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողներին և անգլերենի ու հայերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտնականներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարաշրջանների պատմամշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով մ.թ.ա. II–I հազարամյակները։ Հետազոտության հիմքում տարածաշրջանի հնագիտական հուշարձանների, բնակավայրերի, դամբարանների, նյութական մշակույթի առարկաների և դրանց տարածական ու ժամանակագրական առանձնահատկությունների քննությունն է։ Ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանում բնակչության կենսակերպը, տնտեսության հիմնական ուղղությունները, բնակավայրերի կառուցվածքն ու պաշտպանական համակարգերը, թաղման ծեսերը, արհեստագործության զարգացումը և հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բրոնզի և երկաթի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը, մետաղական գործիքների, զենքերի, զարդերի և կենցաղային իրերի տարածմանը, ինչպես նաև խեցեղենի և այլ հնագիտական նյութերի միջոցով մշակութային կապերի բացահայտմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարածաշրջանի հասարակությունների զարգացման գործընթացը ավելի լայն Հարավային Կովկասի պատմամշակութային միջավայրում՝ բացահայտելով հարևան տարածքների հետ փոխազդեցությունները, առևտրատնտեսական և մշակութային կապերը։ Քննարկվում են նաև հնագիտական տվյալների միջոցով բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, տնտեսական գործունեության և քաղաքական կազմակերպվածության վերաբերյալ հնարավոր եզրահանգումները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տարածաշրջանի հին պատմության և հնագիտության տեսանկյունից, քանի որ ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Հարավային Կովկասում տեղի էին ունենում էական տեխնոլոգիական, տնտեսական և հասարակական փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, հին աշխարհի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների համար։