The impact of Soviet policies in Armenia

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հեղինակի անձնական ոչ գույքային իրավունքների իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ համեմատական-իրավական տեսանկյունից։ Գրքում վերլուծվում է հեղինակի և նրա ստեղծագործության միջև անձնական ու իրավական կապը, ինչպես նաև այն իրավունքների բովանդակությունը, որոնք կապված են ստեղծագործության հեղինակի անձի, հեղինակության և ստեղծագործական ինքնության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակ ճանաչվելու իրավունքին, ստեղծագործության նկատմամբ հեղինակային իրավունքի պահպանմանը, հեղինակի անվան օգտագործմանը, ստեղծագործության ամբողջականության պաշտպանությանը և ստեղծագործության հրապարակման կամ օգտագործման հետ կապված անձնական իրավասություններին։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են տարբեր իրավական համակարգերում այդ իրավունքների պաշտպանության մոտեցումները, դրանց ծագման և իրականացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև իրավական պաշտպանության միջոցները։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են հեղինակի անձնական ոչ գույքային իրավունքների և գույքային իրավունքների տարբերությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ ստեղծագործության օգտագործման, վերարտադրման, տարածման, փոփոխման կամ հանրությանը ներկայացնելու ընթացքում։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե որքանով են գործող իրավական մեխանիզմները բավարար կերպով ապահովում հեղինակի անձնական շահերի պաշտպանությունը տեխնոլոգիական և թվային միջավայրի զարգացման պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է իրավական նորմերի կիրառման ընթացքում առաջացող հակասություններին, օրենսդրական կարգավորման բացերին և հեղինակների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության անհրաժեշտությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքացիական և մտավոր սեփականության իրավունքի ոլորտում մասնագիտացող ուսանողներին, իրավաբաններին, գիտաշխատողներին, հեղինակներին, ստեղծագործական ոլորտի ներկայացուցիչներին և հեղինակային իրավունքի ժամանակակից հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Մշակույթ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական արվեստագործության օրինակներ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայ վարպետների ստեղծագործական ավանդույթներին և գեղարվեստական ճաշակին։ Արվեստագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական մշակութային ժառանգության մեջ՝ միավորելով գեղեցկության ընկալումը, գործնական նշանակությունը և արհեստավորական հմտությունը։ Այն արտահայտվում է առարկաների ձևավորման, զարդանախշերի, նյութերի մշակման և գեղարվեստական մանրամասների միջոցով՝ պահպանելով ազգային միջավայրին բնորոշ պատկերային ու ձևային առանձնահատկությունները։ Նման օրինակների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական կիրառական արվեստի բազմազանությունը, ավանդական վարպետության փոխանցման եղանակները և գեղարվեստական ստեղծագործության կապը առօրյա կյանքի հետ։ Դրանք արժեքավոր են նաև ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ արհեստագործական ձևերն ու զարդանախշերը հաճախ արտահայտում են պատմական ժամանակաշրջանների, տեղական ավանդույթների և հասարակական կյանքի հետքերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, արհեստների պատմության և 19-րդ դարի հայ մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է հայկական գեղարվեստական ժառանգության ճանաչմանն ու արժևորմանը։

Մանկավարժություն

Գիրքը ներկայացնում է ուսուցման գործընթացում կիրառվող գործնական խաղերի ստեղծման, կազմակերպման և արդյունավետ օգտագործման տեսական ու մեթոդական հիմքերը։ Այն անդրադառնում է խաղային ուսուցման նշանակությանը, դրա դերին սովորողների ակտիվության, ստեղծագործական մտածողության, համագործակցության և ինքնուրույն աշխատանքի զարգացման գործում։ Նյութում բացահայտվում են գործնական խաղերի նախագծման հիմնական սկզբունքները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կիրառման փուլերը և մանկավարժական նպատակները։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է խաղային մեթոդները ներառել տարբեր ուսումնական իրավիճակներում՝ բարձրացնելով դասավանդման արդյունավետությունը և ապահովելով սովորողների ավելի խոր ներգրավվածություն ուսումնական գործընթացում։ Գիրքը օգտակար է մանկավարժների, դասախոսների, ուսուցիչների, կրթության ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ժամանակակից ուսուցման մեթոդներով, ինտերակտիվ մոտեցումներով և կրթական միջավայրում նորարարական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Գյումրի քաղաքի տարածքի էկոլոգաերկրաքիմիական պայմանների, շրջակա միջավայրի բաղադրիչների քիմիական կազմի և բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են քաղաքային միջավայրի երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, հողերի, փոշու, մակերևութային և ստորգետնյա ջրերի քիմիական հատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տարրերի տարածական բաշխման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր մետաղների և այլ քիմիական տարրերի պարունակությանը, դրանց բնական ֆոնային մակարդակներին, հնարավոր կուտակման գոտիներին և շրջակա միջավայրի որակի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են քաղաքի երկրաբանական կառուցվածքի, հողածածկույթի, կլիմայական պայմանների, արդյունաբերական գործունեության, տրանսպորտային հոսքերի և քաղաքաշինական գործընթացների ազդեցությունները էկոլոգաերկրաքիմիական իրավիճակի ձևավորման վրա։ Դիտարկվում են շրջակա միջավայրի տարբեր բաղադրիչներից նմուշառման, լաբորատոր քիմիական վերլուծության, երկրաքիմիական ցուցանիշների վիճակագրական մշակման և տարածական քարտեզագրման մեթոդները։ Կարևորվում են բնական և մարդածին ծագման քիմիական տարրերի տարբերակումը, աղտոտման հնարավոր աղբյուրների բացահայտումը և քաղաքային տարածքի էկոլոգիական վիճակի գնահատման չափանիշների մշակումը։ Անդրադարձ է կատարվում հողային միջավայրում քիմիական տարրերի տեղաշարժի, կուտակման և տարածման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական պայմաններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել քաղաքի բնակելի, արդյունաբերական, տրանսպորտային և կանաչապատ տարածքների երկրաքիմիական առանձնահատկությունները՝ դրանց միջև հնարավոր տարբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնացվում են շրջակա միջավայրի աղտոտման ռիսկերի գնահատման, բնակչության առողջության համար հնարավոր էկոլոգիական վտանգների բացահայտման, բնապահպանական մշտադիտարկման և քաղաքային տարածքների կայուն կառավարման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Գյումրիի բնապահպանական վիճակի գիտական գնահատման, քաղաքային էկոհամակարգերի ուսումնասիրության և շրջակա միջավայրի պահպանության միջոցառումների հիմնավորման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաքիմիկոսների, բնապահպանների, աշխարհագրագետների, երկրաբանների, քաղաքաշինության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Քաղաքագիտություն

Քաղաքական միֆը հասարակական գիտակցության մեջ ձևավորված և տարածված պատկերացումների, պատմությունների ու խորհրդանշական մեկնաբանությունների համակարգ է, որը օգտագործվում է քաղաքական իրականությունը բացատրելու, արդարացնելու կամ որոշակի նպատակներով ուղղորդելու համար։ Դրա ծագումը կապված է մարդկային հասարակությունների վաղ փուլերի հետ, երբ աշխարհի ընկալումը հիմնված էր ոչ թե գիտական վերլուծության, այլ առասպելական մտածողության վրա, և աստիճանաբար այդ մտածողության որոշ տարրեր պահպանվել են նաև ժամանակակից քաղաքական մշակույթում՝ վերափոխված ձևերով։ Քաղաքական միֆերը կարող են ձևավորվել ինչպես բնական սոցիալական գործընթացների արդյունքում, այնպես էլ նպատակային կերպով՝ քաղաքական էլիտաների, կուսակցությունների կամ պետական ինստիտուտների կողմից, որոնք դրանք օգտագործում են հասարակական աջակցություն ձևավորելու, իշխանությունը լեգիտիմացնելու կամ հակառակորդներին վարկաբեկելու համար։ Դրանց դինամիկան պայմանավորված է այն հանգամանքով, թե որքանով են դրանք համապատասխանում հասարակության սպասումներին, վախերին և արժեքներին, քանի որ միֆերը արդյունավետ են այն դեպքում, երբ նրանք հուզականորեն ազդում են մարդկանց վրա և հեշտ են ընկալվում, նույնիսկ եթե չեն համապատասխանում իրականությանը։ Գործունեության մեխանիզմները ներառում են տեղեկատվության ընտրովի ներկայացում, խորհրդանիշների և պատմական սյուժեների օգտագործում, կրկնություն մեդիայում և կրթական կամ քարոզչական համակարգերում, ինչպես նաև հասարակական կարծիքի ձևավորման վերահսկում։ Քաղաքական միֆերը կարող են ունենալ ինչպես ինտեգրացիոն, այնպես էլ ապակայունացնող ազդեցություն․ մի կողմից դրանք կարող են ամրապնդել ազգային ինքնությունը և համախմբել հասարակությունը ընդհանուր գաղափարի շուրջ, իսկ մյուս կողմից՝ խորացնել բաժանումները, ստեղծել թշնամու կերպարներ և արդարացնել հակամարտությունները։ Ժամանակակից տեղեկատվական դարաշրջանում քաղաքական միֆերի տարածումը ավելի արագ և լայնամասշտաբ է դարձել լրատվամիջոցների և սոցիալական ցանցերի շնորհիվ, ինչը մեծացնում է դրանց ազդեցությունը հասարակական գիտակցության վրա և բարդացնում քննադատական վերլուծության հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, քաղաքական միֆը ոչ միայն գաղափարական երևույթ է, այլ նաև իշխանության, հաղորդակցության և հասարակական ընկալման կարևոր գործիք, որը շարունակում է ակտիվ դեր ունենալ քաղաքական գործընթացներում։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում հարցական և հրամայական նախադասությունների իլլոկուտիվ գործառույթների դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ խոսքային ակտերի տեսության, գործաբանության և հաղորդակցական լեզվաբանության շրջանակներում։ Դիտարկվում են հարցական և հրամայական նախադասությունների կառուցվածքային, իմաստաբանական ու գործաբանական առանձնահատկությունները, դրանց հաղորդակցական նպատակները և խոսողի մտադրության արտահայտման միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադասության քերականական ձևի և իրական հաղորդակցական գործառույթի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև ուղղակի և անուղղակի խոսքային ակտերի տարբերակմանը։ Քննարկվում են հարցական կառույցների միջոցով տեղեկություն ստանալու, խնդրանք, առաջարկ, հորդոր, կասկած կամ գնահատական արտահայտելու հնարավորությունները, ինչպես նաև հրամայական նախադասությունների կիրառությունը հրահանգի, խորհրդի, հրավերի, նախազգուշացման և թույլտվության համատեքստերում։ Անդրադարձ է կատարվում հաղորդակցական իրավիճակի, խոսակիցների փոխհարաբերությունների, սոցիալական դերերի, քաղաքավարության սկզբունքների և համատեքստային գործոնների ազդեցությանը իլլոկուտիվ նշանակության ձևավորման վրա։ Կարևորվում են հնչերանգի, բառային ընտրության, եղանակավորող միջոցների և շարահյուսական կառուցվածքների դերը խոսքային մտադրությունների արտահայտման ու մեկնաբանման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել անգլերենի հաղորդակցական համակարգի առավել խորքային ըմբռնմանը, խոսքային ակտերի գործառական դասակարգման կատարելագործմանը և օտար լեզուների ուսուցման գործաբանական մոտեցումների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանաբանների, հաղորդակցական լեզվաբանության հետազոտողների, դասախոսների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։