Հայկական արվեստագործության օրինակներ

Այլ առարկաներ

Մատենագիտական, պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է ազգային հարցի վերաբերյալ գրականության հանձնարարական ցանկ՝ նախատեսված թեմատիկ ընթերցանության կազմակերպման և համապատասխան գիտական ու հասարակական-քաղաքական աղբյուրների ուսումնասիրության համար։ Ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ուղղորդել դեպի ազգային հարաբերությունների, ազգերի ձևավորման ու զարգացման, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական կյանքում ազգային գործոնի նշանակության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Նյութում կարող են ընդգրկված լինել ազգային հարցի տեսական հիմնախնդիրներին, ազգային քաղաքականությանը, ժողովուրդների պատմական փոխհարաբերություններին և բազմազգ հասարակություններում առաջացող սոցիալական ու քաղաքական գործընթացներին նվիրված գրքեր, հոդվածներ և գիտահանրամատչելի աշխատություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ազգային հավասարության, ժողովուրդների ինքնորոշման, մշակութային ինքնության պահպանման և միջազգային հարաբերությունների զարգացման հարցերին։ Հրատարակության բովանդակությունը կարող է արտացոլել իր կազմման ժամանակաշրջանին բնորոշ հասարակական-քաղաքական գաղափարախոսությունները, ազգային քաղաքականության վերաբերյալ պաշտոնական մոտեցումները և դրանց մեկնաբանությունները։ Մատենագիտական նյութերի թեմատիկ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ազգային հարցի ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունների և համապատասխան գրականության շրջանակի մասին։ Կարևորվում է նման ցանկերի նշանակությունը գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, ինքնակրթության, հասարակագիտական գիտելիքների տարածման և թեմատիկ ուսումնասիրությունների կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ ազգային հարցի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և գաղափարական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սոցիոլոգների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների և ազգային հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության իրական հատվածում ընթացող գործընթացների քանակական վերլուծությանը, մաթեմատիկական մոդելավորմանը և հիմնական մակրոտնտեսական փոխկապակցվածությունների էկոնոմետրիկական գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ապրանքների և ծառայությունների արտադրության, ներդրումների, զբաղվածության, սպառման, արտադրողականության և տնտեսական աճի միջև ձևավորվող հարաբերություններն են։ Իրական հատվածը դիտարկվում է որպես տնտեսության այն համակարգը, որտեղ ստեղծվում է ավելացված արժեք, ձևավորվում են եկամուտներ և իրականացվում են արտադրական ու ներդրումային գործընթացներ։ Քննվում են տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման միտումները, կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը ընդհանուր տնտեսական արդյունքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վիճակագրական տվյալների հիման վրա տնտեսական ցուցանիշների միջև պատճառական և քանակական կապերի բացահայտմանը, համապատասխան մոդելների կառուցմանը և դրանց գնահատման մեթոդաբանական խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ռեգրեսիոն վերլուծության, ժամանակային շարքերի, դինամիկ մոդելների և կանխատեսման էկոնոմետրիկական մոտեցումներ՝ ուսումնասիրելու արտադրության ծավալների, կապիտալ ներդրումների, աշխատանքի արտադրողականության, ներքին պահանջարկի և այլ գործոնների փոխազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կառուցված մոդելների վիճակագրական նշանակալիության, կայունության և կանխատեսման հնարավորությունների գնահատումը, ինչպես նաև տնտեսական տվյալներին բնորոշ միտումների և կառուցվածքային փոփոխությունների հաշվառումը։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին տնտեսական պայմանների հնարավոր ազդեցությունը իրական հատվածի վրա՝ արտահանման, ներմուծման, ներդրումային հոսքերի և արտաքին պահանջարկի փոփոխությունների համատեքստում։ Մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել արդեն տեղի ունեցած տնտեսական զարգացումները, այլև տարբեր գործոնների փոփոխությունների պայմաններում գնահատել հնարավոր արձագանքները և ձևավորել կանխատեսումներ։ Առանձին նշանակություն ունի տնտեսության ճյուղային կառուցվածքի և արտադրողականության ուսումնասիրությունը՝ երկարաժամկետ տնտեսական աճի աղբյուրները բացահայտելու տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, էկոնոմետրիկայի, տնտեսական վիճակագրության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով քանակապես գնահատել իրական հատվածի հիմնական օրինաչափությունները և զարգացնել տնտեսական գործընթացների վերլուծության ու կանխատեսման գործիքակազմը։

Այլ առարկաներ

Գիրքը՝ «Փոքր հզորության սպանդանոցներ», հեղինակը Մինասյան Հ., հանդիսանում է մասնագիտական ուսումնական և գործնական ձեռնարկ, որը նվիրված է փոքր արտադրական հզորությամբ սպանդանոցների նախագծման, կառուցման, կազմակերպման և շահագործման ժամանակակից սկզբունքներին։ Այն ներկայացնում է կենդանիների մորթի գործընթացի տեխնոլոգիական շղթան՝ սկսած կենդանիների ընդունումից և նախնական զննությունից մինչև մորթ, մսի մշակման փուլեր, ենթամթերքների առանձնացում, հիգիենիկ վերահսկում և պատրաստ արտադրանքի պահպանում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են սպանդանոցների շինարարական և տեխնիկական պահանջները, սարքավորումների ընտրությունը, ջրամատակարարման, կեղտաջրերի հեռացման և թափոնների կառավարման համակարգերը, ինչպես նաև սանիտարահիգիենիկ նորմերը և անվտանգության կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված արտադրական գործընթացների կազմակերպմանը փոքր և միջին գյուղական կամ մասնավոր տնտեսություններում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել բարձր որակ, կենդանիների բարեկեցության պահանջներ և սննդի անվտանգության միջազգային ստանդարտներին համապատասխանություն։ Ներառված են նաև արտադրական արդյունավետության բարձրացման, կորուստների նվազեցման և տնտեսական նպատակահարմարության հարցերի վերլուծություններ։ Այս գիրքը կարևոր աղբյուր է անասնաբուծության, սննդի արդյունաբերության, վետերինարական վերահսկողության և գյուղատնտեսական ձեռնարկատիրության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների և գործարարների համար, ովքեր զբաղվում են մսի արտադրության և վերամշակման կազմակերպմամբ։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է Արարատյան դաշտավայրի հողակլիմայական պայմաններում գլուխ սոխի մշակության արդյունավետության բարձրացմանը՝ քիմիական մոլախոտազերծման տարբերակված տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է մոլախոտերի դեմ պայքարի ժամանակակից մեթոդները, տարբեր քիմիական միջոցների արդյունավետությունը, դրանց կիրառման ժամկետներն ու չափաբաժինները՝ գնահատելով ազդեցությունը բերքատվության, արտադրանքի որակի և մշակության տնտեսապես շահավետ կազմակերպման վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական արդյունքներ, համեմատական վերլուծություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպաստում են մշակաբույսի աճի բարելավմանը, արտադրական ծախսերի օպտիմալացմանը և բերքի կայունության բարձրացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև շրջակա միջավայրի պահպանության, ագրոտեխնիկական միջոցառումների ճիշտ համադրման և գյուղատնտեսական արտադրության կայուն զարգացման սկզբունքներին՝ աշխատությունը դարձնելով օգտակար աղբյուր գյուղատնտեսության, բուսաբուծության և ագրոնոմիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրությանը Candida guilliermondii НП-4 խմորասնկերի կենսունակության, բջջային վիճակի և ԴՆԹ-ի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է իոնացնող ճառագայթման՝ կենդանի բջիջների վրա ունեցած ազդեցության բացահայտումը՝ հատկապես այն փոփոխությունների տեսանկյունից, որոնք կարող են առաջանալ գենետիկական նյութում և անդրադառնալ բջիջների գոյատևման ու վերականգնման կարողությունների վրա։ Ուսումնասիրվող խմորասնկային շտամը գիտական աշխատանքներում դիտարկվել է որպես կենսաբանորեն և գյուղատնտեսական առումով արժեքավոր միկրոօրգանիզմ, իսկ դրա նկատմամբ ռենտգենյան ճառագայթման ազդեցության հետազոտությունները ներառում են ինչպես բջջային կենսունակության և մորֆոլոգիայի, այնպես էլ ԴՆԹ-ի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունների գնահատում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ճառագայթահարման տարբեր պայմաններում խմորասնկերի գոյատևման ուսումնասիրությունը, քանի որ ճառագայթման ազդեցությունը կարող է առաջացնել բջջային կառուցվածքների վնասումներ, նյութափոխանակության փոփոխություններ և բազմացման ակտիվության նվազում։ Միաժամանակ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԴՆԹ-ին՝ որպես ճառագայթման նկատմամբ զգայուն և բջջի կենսագործունեության համար առանցքային մոլեկուլային համակարգի։ ԴՆԹ-ի փոփոխությունները կարող են ուսումնասիրվել ֆլյուորեսցենտային, էլեկտրոֆորետիկ և հալման բնութագրերի միջոցով, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու մոլեկուլի կառուցվածքային վիճակը, էթիդիումի բրոմիդով հագեցման առանձնահատկությունները, հալման ջերմաստիճանը և հալման միջակայքը։ Հետազոտական տվյալները ցույց են տալիս, որ ռենտգենյան ճառագայթահարումը կարող է փոփոխել ԴՆԹ-ի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը՝ վկայելով դրա կառուցվածքային կազմակերպման վրա ազդեցության մասին։ Ուսումնասիրվել են նաև ճառագայթումից հետո ընթացող վերականգնողական գործընթացները, ինչը կարևոր հնարավորություն է տալիս տարբերակելու անմիջական ճառագայթային վնասումը բջջի հետճառագայթային վերականգնման հետևանքներից։ ԴՆԹ-ի էլեկտրոֆորետիկ պատկերում լրացուցիչ ցածրամոլեկուլային ֆրակցիաների հայտնվելը կարող է մատնանշել ԴՆԹ-ի առաջնային և երկրորդային կառուցվածքների փոփոխություններ, մինչդեռ ֆլյուորեսցենտային և հալման ցուցանիշների փոփոխությունները լրացուցիչ տեղեկատվություն են տալիս մոլեկուլի կառուցվածքային վիճակի մասին։ Այսպիսով, աշխատանքը դիտարկում է ճառագայթային ազդեցությունը ոչ թե միայն որպես բջիջների ոչնչացման գործոն, այլ որպես բարդ կենսաբանական սթրես, որի հետևանքները ներառում են ԴՆԹ-ի կառուցվածքային փոփոխություններ, բջջային ֆունկցիաների խանգարում և հետագա վերականգնման գործընթացներ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ռադիոբիոլոգիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաքիմիայի և միկրոօրգանիզմների ֆիզիոլոգիայի համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու իոնացնող ճառագայթման և կենդանի համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմները։ Աշխատանքի շրջանակում ստացված արդյունքները նաև արժեքավոր են ճառագայթային վնասման և վերականգնման գործընթացների ուսումնասիրման համար, քանի որ խմորասնկային բջիջները հարմար մոդելային համակարգ են բջջային և մոլեկուլային մակարդակներում ճառագայթման ազդեցության տարբեր կողմերը հետազոտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է բջջաբանական և մոլեկուլային մոտեցումները՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես կարող է ռենտգենյան ճառագայթումը փոխել խմորասնկերի կենսունակությունը և դրանց գենետիկական նյութի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ինչպես նաև ինչպիսի վերականգնողական գործընթացներ կարող են զարգանալ ճառագայթահարումից հետո։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջերմաէլեկտրակայաններում գազային արտանետումների մաքրման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման, դրանց արդյունավետության գնահատման և էլեկտրակայանների տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների վրա ունեցած ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են վնասակար արտանետումների առաջացման պատճառները, մթնոլորտային աղտոտման նվազեցմանն ուղղված ինժեներական լուծումները և տարբեր մաքրման համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները՝ անդրադառնալով դրանց տեխնիկական, բնապահպանական և տնտեսական առավելություններին ու սահմանափակումներին։ Հեղինակը վերլուծում է մաքրման տեխնոլոգիաների ներդրման ազդեցությունը վառելիքի օգտագործման արդյունավետության, էներգաբլոկների շահագործման հուսալիության, արտադրական ծախսերի, էներգետիկ արդյունավետության և բնապահպանական պահանջների կատարման վրա՝ հիմնվելով տեսական հաշվարկների, փորձարարական տվյալների և համեմատական գնահատումների վրա։ Աշխատությունը ներառում է նաև տեխնիկատնտեսական վերլուծության մեթոդներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել ջերմաէներգետիկ օբյեկտների արդիականացման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց բացասական ազդեցության նվազեցման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է էներգետիկայի, բնապահպանական ճարտարագիտության և արդյունաբերական էկոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, նախագծողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։