The Industrial Revolution in World History

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բանակաշինության գործընթացի ուսումնասիրությանը 1992-2010 թվականներին՝ անկախ պետականության ձևավորման և ամրապնդման կարևորագույն փուլերից մեկում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի ազգային զինված ուժերի ստեղծման, կազմակերպական կայացման, կառավարման համակարգի ձևավորման, կառուցվածքային զարգացման և պաշտպանական կարողությունների աստիճանական ամրապնդման գործընթացներն են։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բանակաշինությունը դիտարկել որպես նորանկախ պետականության կայացման առանցքային բաղադրիչ, քանի որ Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության ապահովումը, սահմանների պաշտպանությունը և պետական ինստիտուտների ամրապնդումը սերտորեն կապված էին արդյունավետ և կազմակերպված զինված ուժերի ձևավորման հետ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում 1990-ականների սկզբի բարդ ռազմաքաղաքական պայմաններին, որոնցում իրականացվեց զինված ուժերի կազմավորման և կառավարման առաջնային համակարգերի ստեղծումը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հետագա տարիների վերակազմակերպումները, ռազմական կառավարման կատարելագործումը, զինվորական կրթության և կադրերի պատրաստման զարգացումը, զինված ուժերի նյութատեխնիկական ապահովումը, ռազմական օրենսդրության ձևավորումն ու պաշտպանության ոլորտի պետական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի զինված ուժերի զարգացման վրա տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական իրավիճակի, անվտանգության սպառնալիքների, միջազգային հարաբերությունների և պաշտպանական համագործակցության ազդեցությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ բանակաշինության գործընթացը ներկայացվում է ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական, հասարակական և պետականաշինական համատեքստում․ զինված ուժերի կայացումը կապված էր պետական կառավարման համակարգի, օրենսդրական դաշտի, հասարակության և պետության հարաբերությունների ու ազգային անվտանգության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման հետ։ 1992-2010 թվականների ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու սկզբնական կազմավորման փուլից դեպի ավելի ինստիտուցիոնալացված և կազմակերպականորեն կայացած զինված ուժերի անցմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև պատմագիտական տեսանկյունից, քանի որ այդ տարիների իրադարձությունները ձևավորել են Հայաստանի հետագա պաշտպանական համակարգի զարգացման կարևոր նախադրյալները։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել ռազմական պատմությամբ, Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, պետականաշինությամբ, քաղաքական գիտությամբ և ազգային անվտանգության խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է անկախ Հայաստանի զինված ուժերի ձևավորման և զարգացման գործընթացը՝ բացահայտելով բանակաշինության հիմնական փուլերը, դրա կազմակերպական ու քաղաքական առանձնահատկությունները և պետականության ամրապնդման գործում ունեցած նշանակությունը։

Բժշկություն

Այս թեման վերաբերում է հեմիկաստրացիոն համախտանիշին (hemicastration syndrome) և դրա կլինիկո-հորմոնալ զուգահեռներին, որտեղ ուսումնասիրվում են միակողմանի սերմնարանի հեռացումից կամ ֆունկցիայի կորստից հետո օրգանիզմում տեղի ունեցող էնդոկրին, նյութափոխանակային և կլինիկական փոփոխությունները։ Հետազոտության կենտրոնում է տեստոստերոնի արտադրության նվազման և հիպոթալամուս–հիպոֆիզ–գոնադային առանցքի կարգավորման խախտման փոխազդեցությունը, որի արդյունքում կարող են զարգանալ ինչպես տեղային, այնպես էլ համակարգային փոփոխություններ՝ ներառյալ երկրորդ սեռական հատկանիշների թուլացում, լիբիդոյի նվազում, սպերմատոգենեզի խանգարումներ և հոգե-էմոցիոնալ վիճակի փոփոխություններ։ Կլինիկորեն նման վիճակը կարող է արտահայտվել նաև նյութափոխանակության դանդաղեցմամբ, մկանային զանգվածի նվազումով և ոսկրային խտության փոփոխություններով, որոնք կախված են հորմոնալ դեֆիցիտի աստիճանից և օրգանիզմի կոմպենսատոր հնարավորություններից։ Միաժամանակ դիտարկվում են փոխհատուցման մեխանիզմները, երբ մնացած սերմնարանը կարող է մասամբ մեծացնել հորմոնալ արտադրությունը, ինչի շնորհիվ որոշ դեպքերում կլինիկական ախտանշանները կարող են լինել մեղմ կամ դանդաղ զարգացող։ Հետազոտությունը կարևոր է էնդոկրինոլոգիայի և անդրոլոգիայի համար՝ հորմոնալ հավասարակշռության խանգարումների գնահատման, վերականգնողական թերապիայի պլանավորման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման տեսանկյունից։

Աշխարհագրություն

Գիրքը նվիրված է ջրային լուծույթներից անիլինի սորբցիայի գործընթացների և դրանց հաջորդող քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով գործընթացների տեսական հիմքերը, փորձարարական արդյունքները և կիրառական նշանակությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են անիլինի կլանման մեխանիզմները, տարբեր սորբենտների արդյունավետությունը, սորբցիայի վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական գործոնները և գործընթացի օպտիմալ պայմանների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սորբցիայից հետո տեղի ունեցող քիմիական փոխակերպումներին, դրանց կինետիկական և կառուցվածքային առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ստացվող միացությունների հատկությունների գնահատմանը։ Գիրքը ներկայացնում է ժամանակակից հետազոտական մեթոդներ, որոնք կարող են կիրառվել ջրերի մաքրման, շրջակա միջավայրի պահպանության, արդյունաբերական թափոնների մշակման և օրգանական քիմիայի բնագավառներում։ Աշխատանքը նախատեսված է քիմիկոսների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և սորբցիոն գործընթացներով ու շրջակա միջավայրի քիմիական տեխնոլոգիաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մենեջմենթ

Այս թեման վերաբերում է մենեջմենթին՝ որպես կազմակերպությունների կառավարման համակարգված գործընթաց, որի նպատակն է արդյունավետ օգտագործել մարդկային, նյութական և ֆինանսական ռեսուրսները՝ հասնելու կազմակերպության նպատակներին։ Մենեջմենթը ներառում է հիմնական գործառույթներ՝ պլանավորում, կազմակերպում, ղեկավարում և վերահսկում, որոնք միասին ապահովում են աշխատանքի համակարգված ընթացք և նպատակների իրականացում։ Պլանավորման փուլում սահմանվում են նպատակները և դրանց հասնելու ռազմավարությունները, կազմակերպման ընթացքում բաշխվում են ռեսուրսներն ու պարտականությունները, ղեկավարման փուլում ապահովվում է մարդկանց մոտիվացիան և առաջնորդությունը, իսկ վերահսկման միջոցով գնահատվում են արդյունքները և իրականացվում անհրաժեշտ ճշգրտումներ։ Մենեջմենթը կարևոր դեր ունի ինչպես բիզնես ոլորտում, այնպես էլ պետական կառավարման, կրթության և այլ կազմակերպչական համակարգերում՝ նպաստելով արդյունավետության բարձրացմանը, որոշումների որակի բարելավմանը և մրցունակության ապահովմանը։

Տնտեսագիտություն

Հարկերը պետության կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանցից պարտադիր կերպով գանձվող վճարներ են, որոնք չունեն ուղղակի փոխհատուցում և ուղղվում են պետական բյուջե՝ հասարակական կարիքների ֆինանսավորման համար։ Հարկերի էությունը կայանում է նրանում, որ դրանք պետության հիմնական ֆինանսական աղբյուրն են և ապահովում են պետական կառավարման, պաշտպանության, կրթության, առողջապահության, ենթակառուցվածքների և այլ հանրային ծառայությունների իրականացումը։ Հարկերը ծառայում են նաև տնտեսական կարգավորման գործիք, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը կարող է ազդել արտադրության, սպառման և եկամուտների բաշխման վրա։ Հարկերը կարող են լինել ուղղակի և անուղղակի․ ուղղակի հարկերը գանձվում են անմիջապես եկամուտներից կամ ունեցվածքից, օրինակ՝ եկամտահարկը կամ շահութահարկը, իսկ անուղղակի հարկերը ներառված են ապրանքների և ծառայությունների գների մեջ, օրինակ՝ ավելացված արժեքի հարկը։ Բացի այդ, հարկերը կարող են լինել պետական, տեղական և հատուկ նպատակային՝ կախված դրանց կիրառման մակարդակից և նպատակներից։ Հարկային համակարգը հիմնված է արդարության, համաչափության և պարտադիրության սկզբունքների վրա, ինչը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր քաղաքացի կամ կազմակերպություն պետք է մասնակցի պետական ծախսերի ֆինանսավորմանը իր հնարավորությունների չափով։ Հարկերի ճիշտ և արդյունավետ հավաքագրումը կարևոր է պետության տնտեսական կայունության և զարգացման համար, քանի որ դրանք ապահովում են պետական բյուջեի հիմնական եկամուտները։ Միևնույն ժամանակ, չափազանց բարձր հարկերը կարող են բացասաբար ազդել տնտեսական ակտիվության վրա, իսկ չափազանց ցածր հարկերը՝ նվազեցնել պետական հնարավորությունները։ Այդ պատճառով հարկային քաղաքականությունը համարվում է պետության տնտեսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը։

Քաղաքագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային շահերի, դրանց ձևավորման և իրականացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հարավային Կովկասի ժամանակակից աշխարհաքաղաքական գործընթացների պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները, քաղաքական ուժերի փոխհարաբերությունները, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և այն գործոնները, որոնք ազդում են երկրի ռազմավարական առաջնահերթությունների վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային փոփոխություններին, միջազգային դերակատարների ազդեցությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին և ներքին քաղաքականության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ազգային անվտանգության ապահովման մեխանիզմները, դիվանագիտական գործիքները, տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները և առկա մարտահրավերների հաղթահարման ուղիները։ Գիրքը ներառում է տեսական վերլուծություններ, քաղաքական գործընթացների գնահատումներ և ռազմավարական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու Հայաստանի տեղն ու դերակատարությունը Հարավային Կովկասի փոփոխվող աշխարհաքաղաքական միջավայրում։ Այն նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, ուսանողների և տարածաշրջանային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։