Տնտեսական անվտանգությունը ՀՀ ԱԱ համակարգում

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ռազմավարական ներուժի օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային հաղորդակցական և տրանսպորտային միջանցքների ձևավորման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի, տնտեսական հնարավորությունների, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և տարածաշրջանային համագործակցության ներուժի արդյունավետ օգտագործման խնդիրն է։ Աշխատության մեջ Հայաստանը դիտարկվում է որպես տարածաշրջանային հաղորդակցությունների համակարգում կարևոր օղակ, որի միջոցով կարող են կապվել տարբեր երկրների և տնտեսական տարածաշրջանների շուկաները։ Ուսումնասիրվում են երկրի տարանցիկ ներուժը, ճանապարհային և երկաթուղային ենթակառուցվածքների զարգացման հնարավորությունները, միջազգային բեռնափոխադրումների կազմակերպման պայմանները և դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսության մրցունակության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային հաղորդակցական միջանցքների ձևավորման գործընթացում աշխարհաքաղաքական, տնտեսական և ենթակառուցվածքային գործոնների փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են նաև Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, տարանցիկ ծառայությունների զարգացման, ներդրումների ներգրավման և տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հիմնական խոչընդոտներին, որոնք սահմանափակում են երկրի հաղորդակցական ներուժի լիարժեք օգտագործումը, այդ թվում՝ ենթակառուցվածքների զարգացման անհրաժեշտությանը, սահմանային և մաքսային ընթացակարգերին, քաղաքական և տնտեսական ռիսկերին, ինչպես նաև տարածաշրջանային մրցակցությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում միջազգային տրանսպորտային նախագծերի և հաղորդակցական ուղիների զարգացման հնարավոր ազդեցությանը Հայաստանի տնտեսական աճի, արտահանման և ներմուծման ընդլայնման, նոր ներդրումների ներգրավման և տարածաշրջանային նշանակության բարձրացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում ռազմավարական ներուժը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական դիրք, այլև որպես մարդկային, տնտեսական, ենթակառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ ռեսուրսների ամբողջություն, որոնց համադրված օգտագործումը կարող է բարձրացնել երկրի միջազգային մրցունակությունը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է այնպիսի ռազմավարական մոտեցումների բացահայտման մեջ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի ներգրավվածության խորացմանը միջազգային հաղորդակցական համակարգերում և տարանցիկ տնտեսության զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքականության մասնագետներին, տրանսպորտային ոլորտի հետազոտողներին, պետական կառավարման ներկայացուցիչներին և Հայաստանի տնտեսական ու ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարական ուղղություններով զբաղվող մասնագետներին։

Գրականություն

Եղիշե Չարենցը իր ժամանակի գրաքննադատության նշանակետում-ը գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եղիշե Չարենցի ստեղծագործական գործունեության ընկալումը իր ժամանակի գրաքննադատության և գրական քննարկումների շրջանակում՝ բացահայտելով այն հակասական գնահատականները, որոնք ուղեկցել են նրա պոեզիային և գաղափարական դիրքորոշումներին, աշխատությունում ներկայացվում են տարբեր գրաքննադատական մոտեցումներ, որոնք ձևավորվել են Չարենցի ստեղծագործությունների շուրջ՝ ընդգրկելով ինչպես դրական գնահատականներ, այնպես էլ քննադատական և գաղափարական հակադրություններ, միաժամանակ դիտարկվում է ժամանակի հասարակական-քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը գրական գնահատականների ձևավորման վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաքննադատության և ստեղծագործական ազատության հարաբերությանը, ինչպես նաև այն փաստին, թե ինչպես են գաղափարական սահմանափակումներն ազդել Չարենցի ստեղծագործական ընկալման վրա, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալու Չարենցի գրական կերպարի պատմական ընկալման էվոլյուցիան և նրա տեղը հայ գրական քննադատության համակարգում։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդության՝ ընտանեկան միջերկրածովյան տենդի, ժամանակ զարգացող ամիլոիդոզի կլինիկական և ձևաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամիլոիդային սպիտակուցային զանգվածների առաջացման, հյուսվածքներում դրանց կուտակման և օրգանների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների միջև կապի բացահայտումն է։ Պարբերական հիվանդությունը բնորոշվում է կրկնվող տենդային և բորբոքային նոպաներով, իսկ երկարատև ընթացքի դեպքում կարող է առաջացնել երկրորդային ամիլոիդոզ, որը հիվանդության կարևոր բարդություններից է։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ամիլոիդոգենեզի զարգացման մեխանիզմներին, դրա փուլային ընթացքին և հիվանդության կլինիկական դրսևորումների հետ փոխկապակցվածությանը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում տարբեր օրգանների և հյուսվածքների ախտահարմանը, հատկապես երիկամների, որոնց ներգրավումը կարող է հանգեցնել սպիտամիզության, երիկամային ֆունկցիայի աստիճանական խանգարման և ծանր դեպքերում՝ քրոնիկ երիկամային անբավարարության։ Ուսումնասիրության ձևաբանական բաղադրիչը հնարավորություն է տալիս մանրամասն դիտարկել հյուսվածքային փոփոխությունները, ամիլոիդի կուտակման տեղակայումը, օրգանների կառուցվածքային վերափոխումները և դրանց համապատասխանությունը հիվանդության կլինիկական պատկերին։ Կարևորվում է նաև ամիլոիդոզի վաղ հայտնաբերման և ախտորոշման խնդիրը, քանի որ գործընթացի վաղ փուլերում համապատասխան բուժական միջամտությունը կարող է նշանակալիորեն ազդել հիվանդության հետագա զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ կլինիկական, լաբորատոր, հյուսվածաբանական և ախտաբանաանատոմիական տվյալների համադրմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ամիլոիդոգենեզի պաթոգենետիկ մեխանիզմների վերաբերյալ։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է պարբերական հիվանդության և ամիլոիդային ախտահարման միջև կապի խորքային ուսումնասիրությամբ, իսկ գործնական նշանակությունը՝ բարդության վաղ հայտնաբերման, հիվանդների վիճակի գնահատման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման համար ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործմամբ։ Թեման կարող է հետաքրքրել ռևմատոլոգներին, նեֆրոլոգներին, ախտաբաններին, ներքին հիվանդությունների մասնագետներին, լաբորատոր ախտորոշման ոլորտի աշխատակիցներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին և պարբերական հիվանդության ախտորոշմամբ ու բուժմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարբերական հիվանդության ժամանակ ամիլոիդային ախտահարումը դիտարկել միասնական կլինիկաձևաբանական տեսանկյունից՝ միավորելով հիվանդության կլինիկական ընթացքի, հյուսվածքային փոփոխությունների և օրգանների ախտահարման վերաբերյալ տվյալները։

Այլ առարկաներ

Պողպատի ձուլումը մետալուրգիական գործընթաց է, որի ընթացքում երկաթի հիմքով համաձուլվածքը՝ պողպատը, ստացվում է հումքից՝ վերահսկվող ջերմային և քիմիական մշակման միջոցով՝ նպատակ ունենալով ստանալ անհրաժեշտ մեխանիկական, քիմիական և ֆիզիկական հատկություններ ունեցող նյութ։ Պողպատի արտադրության հիմնական սկզբունքը երկաթի մեջ ածխածնի և այլ տարրերի (օրինակ՝ մանգան, քրոմ, նիկել) պարունակության ճշգրիտ կարգավորումն է, քանի որ դրանց քանակը ուղղակիորեն ազդում է պողպատի ամրության, կարծրության և կոռոզիայի դիմադրության վրա։ Գործընթացը սովորաբար սկսվում է երկաթահանքի վերամշակումից կամ վերամշակված մետաղի (ջարդոնի) հալեցումից բարձր ջերմաստիճանային վառարաններում, ինչպիսիք են բարձրահնոցը կամ էլեկտրական աղեղային վառարանը։ Այնուհետև իրականացվում է մաքրում և զտում՝ հեռացնելու ավելորդ խառնուրդները, ինչպիսիք են ծծումբը և ֆոսֆորը, որոնք կարող են վատացնել նյութի որակը։ Հաջորդ փուլում կատարվում է համաձուլման գործընթացը, որտեղ ավելացվում են անհրաժեշտ տարրերը՝ ստանալու հատուկ հատկություններով պողպատ, օրինակ՝ չժանգոտվող կամ գործիքային պողպատ։ Վերջնական փուլում հեղուկ պողպատը լցվում է ձևերի մեջ կամ ենթարկվում շարունակական ձուլման՝ ստանալով տարբեր ձևեր՝ սալեր, ձողեր կամ պրոֆիլներ։ Պողպատի ձուլումը ունի մեծ նշանակություն շինարարության, մեքենաշինության, տրանսպորտի և բազմաթիվ այլ ոլորտներում, քանի որ այն ապահովում է բարձր ամրություն և երկարատև օգտագործման հնարավորություն։

Lեզվաբանություն

Այս գիրքը նվիրված է հեքիաթային պատկերների և նորաձևության փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ որպես միջնշանային թարգմանության դրսևորում՝ անգլալեզու փաստական նյութի հիման վրա։ Աշխատանքում վերլուծվում են այն գործընթացները, որոնց միջոցով գրական տեքստերի, հատկապես հեքիաթների գաղափարներն ու խորհրդանշական պատկերները վերածվում են տեսողական և մշակութային նոր ձևերի՝ նորաձևության ոլորտում։ Ուսումնասիրվում են հեքիաթի և նորաձևության միջև առկա իմաստային կապերը, կերպարների, սյուժետային տարրերի և գեղարվեստական խորհրդանիշների վերարտադրման առանձնահատկությունները տարբեր նշանային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են միջնշանային թարգմանության տեսական մոտեցումները, մշակութային փոխակերպման մեխանիզմները և անգլալեզու նյութերի հիման վրա կատարված վերլուծություններ, որոնք բացահայտում են գրական և տեսողական մշակույթների փոխազդեցությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել թարգմանագետների, լեզվաբանների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, նորաձևության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և միջմշակութային հաղորդակցության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է բնաբանի և հիմնական տեքստի միջև իմաստային, կառուցվածքային և գեղարվեստական կապի առկայացման միջոցների ուսումնասիրությանը՝ XIX-XX դարերի անգլիական և ամերիկյան չափածո ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է բնաբանը՝ որպես ստեղծագործության նախաբանական կամ ուղեկցող տարր, որը կարող է ոչ միայն նախապատրաստել ընթերցողին հիմնական տեքստի ընկալմանը, այլև ստեղծել լրացուցիչ իմաստային շերտեր, ուղղորդել մեկնաբանությունը և ընդգծել ստեղծագործության գաղափարական ու գեղագիտական առանցքը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպիսի հարաբերություններ կարող են ձևավորվել բնաբանի և բանաստեղծական տեքստի միջև և ինչ լեզվական, կառուցվածքային ու ոճական միջոցներով են այդ հարաբերությունները դառնում ընթերցողի համար տեսանելի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնաբանի և տեքստի թեմատիկ, գաղափարական, սյուժետային, միջտեքստային և ասոցիատիվ կապերին։ Քննության են առնվում նաև կրկնությունը, բառային և իմաստային զուգահեռները, հակադրությունը, հղումները, ցիտատային կապերը, պատկերային ընդհանրությունները և այլ միջոցներ, որոնց միջոցով բնաբանը կարող է շարունակվել կամ վերաիմաստավորվել հիմնական ստեղծագործության մեջ։ XIX-XX դարերի անգլիական և ամերիկյան պոեզիայի նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել այդ երևույթի դրսևորումները տարբեր գրական ուղղությունների և գեղարվեստական մեթոդների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բնաբանի գործառույթների փոփոխությանը՝ կախված ստեղծագործության ժանրային, ոճական և հեղինակային առանձնահատկություններից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընթերցողի ընկալման գործընթացին, քանի որ բնաբանը հաճախ հանդես է գալիս որպես մեկնաբանական բանալի՝ նախապես ստեղծելով որոշակի սպասումներ, որոնք հետագայում կարող են հաստատվել, փոփոխվել կամ միտումնավոր խախտվել հիմնական տեքստում։ Ուսումնասիրության լեզվաբանական տեսանկյունը թույլ է տալիս վերլուծել տեքստային կապակցվածության և ամբողջականության դրսևորումները, իսկ գրականագիտական մոտեցումը՝ բացահայտել բնաբանի գեղարվեստական և գաղափարական նշանակությունը։ Միջտեքստային կապերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այլ հեղինակների, գրական ստեղծագործությունների, մշակութային ավանդույթների կամ պատմական աղբյուրների հետ երկխոսության ձևերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել նաև պոետիկ տեքստի կառուցվածքի, հեղինակային մտահղացման և իմաստաստեղծման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, լեզվաբանների, ոճաբանների, տեքստաբանների, թարգմանիչների, անգլիական և ամերիկյան գրականության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։