Տվյալների բազա և մոդելները

Գրականություն

Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ աստղաֆիզիկոսներից մեկը, որի աշխատանքները մեծապես փոխել են տիեզերքի կառուցվածքի և գալակտիկաների էվոլյուցիայի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Համբարձումյանը հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի տեսական նոր ուղղություններ և հատկապես հայտնի է իր գաղափարներով աստղային համակարգերի դինամիկայի և աստղերի առաջացման գործընթացների վերաբերյալ։ Նրա գիտական գործունեությունը կապված է Բյուրականի աստղադիտարանի ստեղծման և զարգացման հետ, որը դարձել է միջազգային մակարդակի կարևոր հետազոտական կենտրոն։ Նա առաջարկել է, որ գալակտիկաները և աստղային խմբավորումները ունեն ակտիվ և ոչ ստատիկ բնույթ, ինչը հակասում էր այն ժամանակվա գերիշխող պատկերացումներին և բացեց նոր ուղղություններ տիեզերագիտության մեջ։ Համբարձումյանը նաև մեծ դեր է ունեցել Խորհրդային Միության և միջազգային գիտական կառույցներում՝ զբաղեցնելով ղեկավար պաշտոններ և նպաստելով գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Նրա աշխատանքները հիմք են դարձել ժամանակակից աստղաֆիզիկայի բազմաթիվ ուղղությունների համար և մինչ այսօր շարունակում են ազդեցություն ունենալ գիտական հետազոտությունների վրա։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկությունների հիմնական կապիտալի էությանը, կառուցվածքին և արդյունավետ օգտագործման տնտեսական նշանակությանը ժամանակակից արտադրական համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է հիմնական կապիտալը՝ որպես երկարաժամկետ օգտագործման արտադրական միջոցների ամբողջություն, որոնք մասնակցում են արտադրության գործընթացին՝ առանց իրենց բնական ձևը փոխելու, սակայն աստիճանաբար մաշվելով և փոխանցելով իրենց արժեքը պատրաստի արտադրանքին։ Հեղինակը անդրադառնում է հիմնական կապիտալի կազմին՝ շենքեր, մեքենաներ, սարքավորումներ, տրանսպորտային միջոցներ և այլ հիմնական միջոցներ, ինչպես նաև դրանց դասակարգման և գնահատման մեթոդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամորտիզացիայի հաշվարկին, հիմնական կապիտալի նորացման, վերազինման և արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Գրքում քննարկվում են նաև հիմնական կապիտալի արտադրողականության բարձրացման ուղիները՝ տեխնոլոգիական արդիականացում, ներդրումների ներգրավում և կառավարման բարելավում։ Վերլուծվում է հիմնական կապիտալի դերը ձեռնարկության մրցունակության, արտադրողականության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսիստների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Այս հաշվետվությունը ներկայացնում է 1924-1925 թվականների երկրորդ գործառնական տարվա ընթացքում իրականացված գործունեության համապարփակ ամփոփումը՝ ընդգրկելով կազմակերպչական, վարչական, ֆինանսական և արտադրական հիմնական ցուցանիշները։ Փաստաթղթում մանրամասն անդրադարձ է կատարվում տվյալ ժամանակահատվածում իրականացված աշխատանքների ընթացքին, ձեռքբերումներին և առկա խնդիրներին՝ ցույց տալով կառույցի զարգացման դինամիկան և գործունեության արդյունավետությունը։ Ներկայացվում են նաև հաշվետու տարվա ընթացքում կատարված փոփոխությունները կառավարման համակարգում, ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները և հետագա գործունեության բարելավման ուղղությունները։ Հաշվետվությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել պատմական ժամանակաշրջանի տնտեսական և կազմակերպչական պատկերը՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր վարչատնտեսական գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է տնտեսական ազատության տեսական հիմքերի, դրանց ձևավորման սկզբունքների և անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական ազատության էությունը, դրա ազդեցությունը շուկայական հարաբերությունների զարգացման, ձեռնարկատիրության խթանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տնտեսական աճի ապահովման վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են անցումային տնտեսությունների ինստիտուցիոնալ վերափոխումները, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը, պետական կարգավորման և ազատ շուկայի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման հիմնահարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների փորձին, տնտեսական ազատության մակարդակի վրա ազդող գործոններին և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությանը՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացմանը նպաստող գիտական եզրակացություններ և գործնական առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և տնտեսական քաղաքականության, շուկայական բարեփոխումների ու տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի բայական համակարգի ուսուցման լեզվաբանական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը չինախոս ուսանողների համար՝ ռուսերենի և չինարենի հակադրական վերլուծության կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկու լեզուների բայական համակարգերի կառուցվածքային ու գործառական տարբերությունների բացահայտումն է և դրանց հիման վրա ուսուցման ընթացքում առաջացող բնորոշ դժվարությունների կանխատեսումն ու համակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հանգամանքին, որ ռուսերենում բայը բնութագրվում է ձևաբանական հարուստ համակարգով, մինչդեռ չինարենում բազմաթիվ քերականական իմաստներ արտահայտվում են այլ լեզվական միջոցներով։ Այս տարբերությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ ժամանակի, կերպի, եղանակի, դեմքի և թվի հետ կապված ռուսերեն ձևերի յուրացման գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռուսերենի կատարյալ և անկատար կերպերի հակադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ գործողության ընթացքը, ավարտվածությունը և արդյունքը երկու լեզուներում կարող են արտահայտվել կառուցվածքային տարբեր միջոցներով։ Քննության առարկա կարող են դառնալ նաև ռուսերեն բայերի խոնարհումը, անցյալ, ներկա և ապառնի ժամանակների ձևավորումը, շարժման բայերը, վերադարձական ձևերը, բայական կառավարումը և նախածանցների միջոցով իմաստային փոփոխությունների արտահայտումը։ Հակադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու այն դեպքերը, երբ սովորողի մայրենի լեզվի կառուցվածքը կարող է նպաստել ռուսերենի որոշ երևույթների ընկալմանը, ինչպես նաև այն ոլորտները, որտեղ լեզուների տարբերությունները կարող են հանգեցնել փոխանցման ազդեցության և համակարգային սխալների։ Այդ տվյալների հիման վրա կարող են մշակվել քերականական նյութի ներկայացման հաջորդականության, վարժությունների ընտրության և հաղորդակցական իրավիճակներում բայական ձևերի ամրապնդման մեթոդական սկզբունքներ։ Կարևորվում է ոչ միայն ձևերի մեխանիկական յուրացումը, այլև դրանց իմաստային ու գործառական տարբերությունների գիտակցումը՝ սովորողին հնարավորություն տալով համապատասխան բայական ձևն ընտրել խոսքային կոնկրետ իրավիճակում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև չինախոս ուսանողների բնորոշ սխալների դասակարգում և դրանց լեզվաբանական պատճառների բացահայտում, ինչը կարևոր հիմք է նպատակային ուսուցման ռազմավարությունների ձևավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հակադրական լեզվաբանության, ռուսերենի քերականության, երկրորդ լեզվի յուրացման տեսության և օտար լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով չինախոս ուսանողների համար ռուսերենի բայական համակարգի առավել համակարգված և լեզվաբանորեն հիմնավորված ուսուցման կազմակերպմանը։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկացի նշանավոր դրամատուրգ Թենեսի Ուիլյամսի ստեղծագործության և 1930–1960-ական թվականների ամերիկյան թատերագրության զարգացման փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Ուիլյամսի դրամատուրգիական ժառանգությունն է՝ դիտարկված իր ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, գեղագիտական և գրական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են XX դարի կեսերի ամերիկյան հասարակության փոփոխությունները, սոցիալական հակասությունները, անհատի և հասարակության հարաբերությունները, ընտանեկան ճգնաժամերը, միայնության զգացումը և ամերիկյան երազանքի հակասական կողմերը արտացոլվել դրամատուրգի ստեղծագործություններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ամերիկյան թատրոնի զարգացման այն փուլին, երբ ավանդական թատերական ձևերը աստիճանաբար փոխակերպվում էին, իսկ դրամատուրգները ձգտում էին բեմականացնել մարդու ներաշխարհը, հոգեբանական բարդությունները և ժամանակակից հասարակության հակասությունները։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել Ուիլյամսի դրամաների թեմատիկ և գաղափարական առանձնահատկությունները, կերպարների հոգեբանական կառուցվածքը, ընտանեկան և սոցիալական հարաբերությունների ներկայացումը, ինչպես նաև հիշողության, ցանկության, միայնության, օտարացման և իրականությունից փախուստի մոտիվները։ Կարևորվում է նաև նրա ստեղծագործության լեզվական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ խորհրդանիշների, պատկերային համակարգի, երկխոսության, բեմական արտահայտչամիջոցների և հոգեբանական դրամատիզմի կիրառությունը։ Ուիլյամսի դրամատուրգիան դիտարկվում է ամերիկյան թատրոնի ընդհանուր զարգացման ֆոնին՝ համադրելով այն նույն ժամանակաշրջանի այլ հեղինակների ստեղծագործական որոնումների և դրամատուրգիական նորարարությունների հետ։ Այդ համատեքստում հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպիսի ազդեցություն են ունեցել եվրոպական դրամատուրգիայի ավանդույթները, հատկապես հոգեբանական և սիմվոլիստական թատրոնի սկզբունքները, ամերիկյան դրամատուրգիայի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1930-ականների սոցիալական ու քաղաքական միջավայրին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների հասարակական փոփոխություններին, հետպատերազմյան Ամերիկայի մշակութային մթնոլորտին և 1950–1960-ական թվականներին ձևավորված նոր գեղագիտական միտումներին։ Հատուկ նշանակություն ունի Ուիլյամսի ստեղծագործության և ամերիկյան թատրոնի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ նրա դրամաները նպաստեցին ամերիկյան բեմի թեմատիկ և հոգեբանական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են քննարկվել նաև նրա պիեսների բեմական առանձնահատկությունները, կերպարների դերասանական մեկնաբանության հնարավորությունները և դրամատուրգիական կառուցվածքի ազդեցությունը թատերական ներկայացման վրա։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ամերիկյան գրականության մեջ անհատի ներաշխարհի և սոցիալական միջավայրի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է դրամատուրգիական ստեղծագործությունը միաժամանակ հանդես գալ որպես անձնական հոգեբանական փորձառության արտահայտություն և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական իրականության քննադատական արտացոլում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, թատերագետներին, ամերիկագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, դրամատուրգիայի հետազոտողներին, արվեստաբաններին, ուսանողներին և XX դարի ամերիկյան մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Թենեսի Ուիլյամսի ստեղծագործությունը ներկայացնում է որպես 1930–1960-ական թվականների ամերիկյան թատերագրության զարգացման կարևոր երևույթ՝ բացահայտելով նրա դրամատուրգիայի թեմատիկ, գաղափարական, հոգեբանական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները և ցույց տալով դրա նշանակությունը ժամանակակից ամերիկյան թատրոնի ձևավորման գործընթացում։