Տվյալների բազա և մոդելները

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գետային համակարգերում կոշտ հոսքի ձևավորման, տարածական բաշխման և ժամանակային փոփոխությունների օրինաչափությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն վերաբերում է հիդրոլոգիայի կարևոր ուղղություններից մեկին, քանի որ գետային հոսքի միջոցով տեղափոխվող կոշտ նյութերի քանակն ու կազմը անմիջականորեն կապված են գետավազանների էրոզիոն գործընթացների, ռելիեֆի առանձնահատկությունների, կլիմայական պայմանների, տեղումների բնույթի, գետերի ջրառատության և հողային ու երկրաբանական կառուցվածքի հետ։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է Հայաստանի լեռնային ռելիեֆի պայմաններում կոշտ հոսքի ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումը և տարբեր տարածքների ու ժամանակաշրջանների միջև դրանց տարբերությունների գնահատումը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն գետերի ավազանների բարձրությունը, լանջերի թեքությունը, երկրաբանական կառուցվածքը, հողաբուսական ծածկույթը, տեղումների ինտենսիվությունն ու սեզոնային բաշխումը, ինչպես նաև մակերևութային հոսքի առանձնահատկությունները, քանի որ այս գործոնների համադրությունն է պայմանավորում ջրային էրոզիայի ինտենսիվությունն ու գետային հուներով տեղափոխվող պինդ նյութի ծավալը։ Հայաստանի գետերի հոսքի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեն տարածքի կլիմայական և մասնատված ռելիեֆային պայմանները, իսկ ժամանակակից ուսումնասիրություններում գետային հոսքի տարածաժամանակային փոփոխությունները դիտարկվում են նաև կլիմայի փոփոխության համատեքստում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ կոշտ հոսքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ գետավազաններում ընթացող էրոզիոն և նստվածքագոյացման գործընթացները, գնահատել գետերի հուների ու ջրամբարների վրա դրանց ազդեցությունը և կատարել ջրային ռեսուրսների կառավարման համար անհրաժեշտ հաշվարկներ։ Կոշտ նյութի տեղափոխումը կարող է հանգեցնել գետերի հուների փոփոխության, ջրամբարների աստիճանական նստվածքակալման, ջրատարողության նվազման և հիդրոտեխնիկական կառույցների շահագործման պայմանների փոփոխության, ուստի դրա քանակական գնահատումն ունի ոչ միայն տեսական, այլև գործնական նշանակություն։ Ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի տարբեր գետավազանների համեմատական բնութագրման տեսանկյունից, քանի որ հանրապետության տարածքում բնական պայմանները զգալիորեն տարբերվում են՝ ստեղծելով կոշտ հոսքի տարածական մեծ բազմազանություն։ Ժամանակային կտրվածքով կոշտ հոսքի փոփոխության ուսումնասիրությունը, իր հերթին, թույլ է տալիս բացահայտել սեզոնային և բազմամյա տատանումները և դրանք կապել գետերի ջրային ռեժիմի ու արտաքին բնական գործոնների փոփոխության հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, հիդրոլոգներին, բնապահպաններին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, երկրաբաններին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Ազգային գրադարանի մատենագիտական տվյալներով՝ այս աշխատանքը հրատարակվել է 2012 թվականին՝ որպես 25-էջանոց գիտական աշխատանք, և ընդգրկված է աշխարհագրական գիտությունների բնագավառի թեկնածուական աշխատանքների շարքում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է անցումային մետաղների իոններով լեգիրված բյուրեղների էլեկտրոնային կառուցվածքի, մագնիսական հատկությունների և օպտիկական սպեկտրների տեսական ուսումնասիրությանը՝ էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի և սպեկտրոսկոպիական երևույթների փոխկապակցված վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում բյուրեղային միջավայրում պարամագնիսական իոնների էներգիական մակարդակների ձևավորումն է և դրանց փոփոխությունը բյուրեղային դաշտի, սպին–ուղեծրային փոխազդեցության, արտաքին մագնիսական դաշտի և տեղային կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Քննվում են չզույգված էլեկտրոններ պարունակող անցումային մետաղների իոնների մագնիսական վիճակները և դրանց միջև հնարավոր անցումները, որոնք պայմանավորում են ռեզոնանսային սպեկտրների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սպինային համիլտոնյանի պարամետրերի տեսական նկարագրությանը, արդյունավետ g-գործոնի, նուրբ և գերնուրբ փոխազդեցությունների, ինչպես նաև զրոյական դաշտում մակարդակների ճեղքման առանձնահատկություններին։ Այս պարամետրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալ լեգիրող իոնի տեղային շրջապատի, բյուրեղային դաշտի համաչափության և էլեկտրոնային խտության բաշխման վերաբերյալ։ Օպտիկական սպեկտրների տեսության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրոնային էներգիական մակարդակների միջև անցումները, կլանման և լուսարձակման սպեկտրների ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը բյուրեղային մատրիցի կառուցվածքից և լեգիրող կենտրոնի հատկություններից։ Կարևորվում է բյուրեղային դաշտի տեսության կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է նկարագրել անցումային մետաղների իոնների էլեկտրոնային մակարդակների ճեղքումը և տարբեր սպեկտրային գծերի առաջացումը։ Քննվում է նաև ցանցային թրթռումների և էլեկտրոնային վիճակների փոխազդեցության դերը սպեկտրային գծերի դիրքի, լայնության և ինտենսիվության ձևավորման մեջ։ Էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի և օպտիկական սպեկտրոսկոպիայի տվյալների համատեղ տեսական մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս ստանալ բյուրեղում լեգիրող կենտրոնների մասին առավել ամբողջական պատկեր՝ կապելով մագնիսական բնութագրերը էլեկտրոնային կառուցվածքի և օպտիկական հատկությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարբեր համաչափություն ունեցող բյուրեղներում իոնների տեղակայման հնարավոր դիրքերի և տեղային կառուցվածքային աղավաղումների գնահատման համար։ Տեսական մոդելների և փորձարարական սպեկտրների համադրումը կարող է ծառայել համապատասխան պարամետրերի ճշգրտմանը և բյուրեղային միջավայրում ընթացող միկրոսկոպիկ փոխազդեցությունների բնույթի բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային մագնիսականության և սպեկտրոսկոպիայի համար՝ նպաստելով ֆունկցիոնալ բյուրեղային նյութերի էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների խորքային ըմբռնմանը։

Политология

Տեքստը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած զանգվածային բնակչության տեղահանման գործընթացին, որի ընթացքում, ըստ հաղորդվող տվյալների, տարածաշրջանի բնակիչների շուրջ 80 տոկոսը ստիպված է եղել լքել իր բնակավայրերը։ Իրադարձությունը ներկայացվում է որպես լայնածավալ հումանիտար ճգնաժամի մաս, որը ծագել է ռազմական և քաղաքական սրացումների հետևանքով՝ կապված երկարամյա հակամարտության հետ Լեռնային Ղարաբաղ-ի կարգավիճակի շուրջ, որտեղ հիմնական ներգրավված կողմերից է Ադրբեջան-ը։ Նյութում ընդգծվում է բնակչության զանգվածային արտագաղթի սոցիալական և հոգեբանական հետևանքները, ներառյալ սեփականության կորուստը, անվտանգության խնդիրները և փախստականների հոսքը դեպի Հայաստան։ Վերլուծական տեսանկյունից քննարկվում են նաև միջազգային արձագանքները, հումանիտար կազմակերպությունների գնահատականները և տարածաշրջանային կայունության վրա ազդեցությունը։ Իրադարձությունը դիտարկվում է որպես հակամարտության վերջին փուլերից մեկը, որը հանգեցրել է ժողովրդագրական կտրուկ փոփոխությունների և խորացրել է տարածաշրջանային լարվածությունը։

Другие предметы

Այս աշխատությունը «Հայ-մոլդավական գրական կապեր 1945–1980» թեմայով մատենագիտական ցանկ է, որը նպատակ ունի համակարգված կերպով ներկայացնել այդ ժամանակահատվածում հայ և մոլդավական (ռումինալեզու մոլդովական) գրականությունների միջև առկա փոխառնչությունները, թարգմանական շարժումները, գրական ազդեցությունները և համատեղ ուսումնասիրությունները։ Նմանատիպ մատենագիտական հրատարակությունները սովորաբար ծառայում են որպես գիտական տեղեկատվության կազմակերպված աղբյուր՝ ընդգրկելով թե՛ գրական ստեղծագործություններ, թե՛ դրանց վերաբերյալ քննադատական հոդվածներ, թարգմանություններ, ուսումնասիրություններ և գրականագիտական վերլուծություններ։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հայ և մոլդավական գրողների փոխադարձ հետաքրքրությունների, թեմատիկ և գաղափարական համընկնումների, ինչպես նաև խորհրդային մշակութային տարածքում ձևավորված գրական կապերի զարգացման մասին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական գործունեությանը, որի միջոցով իրականացվել է երկու ժողովուրդների գրական ժառանգության փոխադարձ ճանաչում և տարածում։ Աշխատությունը կարևոր դեր ունի գրականագիտության և համեմատական ուսումնասիրությունների ոլորտում՝ նպաստելով միջմշակութային կապերի, գրական փոխազդեցությունների և պատմական զարգացումների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Այն նաև ծառայում է որպես օգտակար հղումային աղբյուր հետազոտողների համար՝ ապահովելով տվյալ ժամանակաշրջանի գրական գործընթացների ամբողջական քարտեզագրում։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կշռված Հարդիի տարածություններում սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը, լուծման մեթոդները և կիրառվող մաթեմատիկական մոտեցումները։ Գրքում քննարկվում են անալիտիկ ֆունկցիաների հատկությունները, կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքը, սահմանային պայմանների ձևակերպման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը լուծումների գոյության, միարժեքության ու կայունության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզի, կոմպլեքս անալիզի և ինտեգրալ հավասարումների տեսության մեթոդների կիրառությունը՝ սահմանային խնդիրների տեսական հիմնավորման և լուծման նպատակով։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառություններին մաթեմատիկական ֆիզիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների և հարակից գիտական ոլորտների խնդիրներում։ Հրատարակությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, դասախոսների և մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես ֆունկցիոնալ անալիզի և սահմանային խնդիրների տեսության մասնագիտական ու գիտահետազոտական արժեք ունեցող աղբյուր։

Культура

Աշխատությունը ուսումնասիրում է XIII դարի Բյուզանդիայում արվեստի և ինքնության փոխհարաբերությունները՝ դիտարկելով գեղարվեստական ստեղծագործությունը որպես հասարակական, կրոնական, քաղաքական և մշակութային ինքնության արտահայտման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնցում բյուզանդական արվեստը զարգացավ կայսրության քաղաքական մասնատման և 1204 թվականի խաչակրաց արշավանքի հետևանքով ստեղծված նոր իրավիճակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լատինական Կոստանդնուպոլսի, Նիկիայի կայսրության, Էպիրոսի և այլ բյուզանդական կենտրոնների միջև ձևավորված հարաբերություններին և դրանց ազդեցությանը արվեստի զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում է, թե ինչպես են եկեղեցական ճարտարապետությունը, որմնանկարչությունը, սրբապատկերները, ձեռագրերի ձևավորումը և այլ գեղարվեստական դրսևորումներ արտացոլել բյուզանդական հասարակության ինքնընկալումը և մշակութային ժառանգության պահպանման ձգտումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ինքնությանը, հատկապես ուղղափառության և լատինական քրիստոնեության միջև առկա հակասությունների համատեքստում, ինչպես նաև կայսերական իշխանության և քաղաքական օրինականության գաղափարների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արվեստը կարող էր հանդես գալ ոչ միայն որպես գեղագիտական կամ ծիսական գործունեության ձև, այլև որպես անցյալի, մշակութային պատկանելության և քաղաքական հավակնությունների արտահայտման միջոց։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր տարածաշրջանների և համայնքների միջև մշակութային փոխազդեցություններին՝ բացահայտելով բյուզանդական արվեստի բազմազանությունն ու դրա զարգացման փոխկապակցված գործընթացները։ XIII դարի արվեստը դիտարկվում է որպես ինքնության ձևավորման և վերարտադրության ակտիվ միջավայր, որտեղ ավանդույթը, նորարարությունը, կրոնական համոզմունքները և քաղաքական իրողությունները փոխազդում էին միմյանց հետ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել բյուզանդագիտությամբ, միջնադարյան արվեստի պատմությամբ, կրոնական արվեստով, մշակութաբանությամբ և միջնադարյան հասարակությունների ինքնության խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ XIII դարի բյուզանդական արվեստը ներկայացնում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական ժառանգություն, այլև որպես ինքնության պահպանման, վերաիմաստավորման և արտահայտման պատմական վկայություն։