Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Ուսանողների մասնագիտական կողմնորոշված ֆիզիկական պատրաստության գործընթացում համալրող միջոցների փոխներգործության արդյունավետությունը
Մանկավարժական և ֆիզիկական դաստիարակության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ուսանողների մասնագիտական գործունեության պահանջներին համապատասխան ֆիզիկական պատրաստության կազմակերպման և համալրող միջոցների համատեղ կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում մասնագիտական կողմնորոշված ֆիզիկական պատրաստության նպատակները, խնդիրները և ուսումնական գործընթացում դրա իրականացման մեթոդական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական վարժությունների, շարժողական ակտիվության տարբեր ձևերի և օժանդակ պատրաստության միջոցների փոխներգործությանը՝ ուսանողների ֆիզիկական կարողությունների ու մասնագիտական պատրաստվածության զարգացման համատեքստում։ Վերլուծվում են ուժի, դիմացկունության, արագաշարժության, շարժումների համակարգման և աշխատունակության զարգացմանն ուղղված միջոցների համակցման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև ուսանողների անհատական առանձնահատկությունների, ապագա մասնագիտության պահանջների և ուսումնական ծանրաբեռնվածության հաշվառման սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համալիր մոտեցումների նշանակությունը ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետության բարձրացման, մասնագիտական գործունեությանը հարմարվողականության և ֆիզիկական կարողությունների զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության, սպորտային մանկավարժության, մասնագիտական կրթության և ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Religion
Կիրակի մէքթէպի տէրսլէրի 1893 սէնէսի կիրակիլէրի իչիւն
1892 թվականին Կոստանդնուպոլսում հրատարակված այս՝ 222 էջից բաղկացած աշխատությունը, ըստ վերնագրի, նախատեսված է եղել 1893 թվականի կիրակիների ընթացքում կիրակնօրյա դպրոցներում դասավանդելու համար։ Վերնագիրը ներկայացված է օսմանյան թուրքերենի՝ հայատառ գրության ձևով և պարունակում է «կիրակի մէքթէպի»՝ կիրակնօրյա դպրոց, ինչպես նաև «տէրսլէրի»՝ դասեր բառերը։ Այս ձևակերպումը հուշում է, որ հրատարակությունը ուսումնական նյութերի ժողովածու է՝ նախատեսված տարվա կիրակնօրյա դասերի կազմակերպման և հաջորդականության համար։ Կիրակնօրյա դպրոցները քրիստոնեական համայնքներում կարևոր դեր են ունեցել կրոնական գիտելիքների փոխանցման, Աստվածաշնչյան պատմությունների ուսումնասիրման, բարոյական դաստիարակության և համայնքային ինքնության պահպանման գործում։ Նման դասագրքերը կարող էին պարունակել աստվածաշնչյան ընթերցանության նյութեր, քրիստոնեական ուսմունքի բացատրություններ, բարոյական խրատներ, աղոթքներ և տարվա տարբեր կիրակիներին համապատասխան դասերի ծրագիր։ 1892 թվականին հրատարակված լինելը և 1893 թվականի կիրակիների համար նախատեսված լինելը վկայում են, որ այն կազմվել է նախապես՝ հաջորդ տարվա ուսումնական կարիքները հոգալու նպատակով։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարի վերջին բազմալեզու և բազմադավան քաղաք էր, որտեղ տարբեր քրիստոնեական համայնքներ ունեին իրենց կրթական և կրոնական կազմակերպությունները։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել, թե որ համայնքի կամ դավանանքի կիրակնօրյա դպրոցի համար է նախատեսված եղել այս ժողովածուն, ինչ լեզվով են շարադրված դասերը և ինչպես է կազմակերպված դրանց բովանդակությունը։ Այս հրատարակությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր լինել Օսմանյան կայսրության հայ և այլ քրիստոնյա համայնքների կրթական կյանքի, կրոնական ուսուցման և XIX դարի վերջի դպրոցական գրականության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-10-24
Medicine
Информативность в выявлении левого желудочка в эходобутаминового стресс-теста контрактильного резерва острый период инфаркта миокарда
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է սրտամկանի սուր ինֆարկտի շրջանում ձախ փորոքի կծկողական պահուստի գնահատման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դոբուտամինային սթրես-էխոկարդիոգրաֆիայի կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե որքան տեղեկատվական և արդյունավետ կարող է լինել դեղաբանական սթրես-թեստը սրտամկանի ֆունկցիոնալ վիճակի, ձախ փորոքի կծկողականության և վնասված սրտամկանի վերականգնման ներուժի գնահատման համար։ Աշխատանքում սրտամկանի ինֆարկտը դիտարկվում է որպես սրտանոթային համակարգի ծանր ախտաբանական վիճակ, որի հետևանքով սրտամկանի որոշ հատվածներում առաջանում է արյան մատակարարման սուր խանգարում և կարող է ձևավորվել կծկողական ֆունկցիայի նվազում։ Ինֆարկտից հետո ձախ փորոքի աշխատանքի գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ընթացքի, հնարավոր բարդությունների և հետագա վերականգնման կանխատեսման համար։ Հետազոտության կենտրոնական հասկացություններից մեկը կծկողական պահուստն է, որը բնութագրում է սրտամկանի՝ լրացուցիչ ծանրաբեռնվածության պայմաններում կծկողական ակտիվությունը մեծացնելու կարողությունը։ Կծկողական պահուստի պահպանված լինելը կարող է վկայել սրտամկանի որոշ հատվածների կենսունակության և ֆունկցիոնալ վերականգնման հնարավորության մասին, մինչդեռ դրա արտահայտված նվազումը կարող է կապված լինել ավելի խորքային կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վնասման հետ։
Updated: 2026-09-14
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1978, Նոյեմբեր, թիվ 11)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Updated: 2026-11-02
Mathematics
Մտավոր թվաբանության համառոտ դասագիրք
Աշխատությունը մաթեմատիկական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է՝ նվիրված մտավոր թվաբանության սկզբունքների, թվային գործողությունների և հաշվարկման բանավոր եղանակների ուսուցմանը։ Գրքի հիմնական նպատակն է զարգացնել ընթերցողի թվաբանական գիտելիքները, մտավոր հաշվարկի կարողությունները, տրամաբանական մտածողությունը և թվերի հետ արագ ու ճշգրիտ գործողություններ կատարելու հմտությունները։ Մտավոր թվաբանությունը ներկայացվում է որպես մաթեմատիկական գիտելիքի այն կարևոր ոլորտը, որը հնարավորություն է տալիս թվաբանական խնդիրները լուծելու առանց գրավոր հաշվարկների կամ օժանդակ միջոցների՝ հենվելով հիշողության, ուշադրության, մտավոր պատկերացման և տրամաբանական դատողության վրա։ Ձեռնարկի ուսումնական ուղղվածությունը ենթադրում է թվերի ճանաչման, դրանց հարաբերությունների ըմբռնման, թվաբանական հիմնական գործողությունների և հաշվարկման տարբեր եղանակների աստիճանական յուրացում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի թվերի հետ գործողություններ կատարելու բանավոր մեթոդների զարգացումը, քանի որ մտավոր հաշվարկը պահանջում է ոչ միայն թվաբանական կանոնների իմացություն, այլև թվային մեծությունների փոխհարաբերությունները արագ ընկալելու և հաշվարկային գործողությունների հաջորդականությունը ճիշտ կազմակերպելու կարողություն։ Այսպիսի ուսուցումը նպաստում է գումարման, հանման, բազմապատկման և բաժանման գործողությունների գիտակցված յուրացմանը, թվային օրինաչափությունների բացահայտմանը և հաշվարկային խնդիրների ինքնուրույն լուծմանը։ Աշխատության կրթական նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ մտավոր թվաբանությունը զարգացնում է մի շարք ընդհանուր մտավոր կարողություններ՝ կենտրոնացում, հիշողություն, տրամաբանական վերլուծություն, արագ կողմնորոշում և հետևողական դատողություն։ Թվաբանական գործողությունների կատարումը մտավոր եղանակով սովորողին սովորեցնում է ոչ միայն կիրառել պատրաստի կանոններ, այլև հասկանալ հաշվարկի ներքին տրամաբանությունը, ընտրել առավել հարմար եղանակը և ստուգել ստացված արդյունքի ճշտությունը։ Գրական ու մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է դասագրքային և գործնական ուսուցողական գրականության այն տեսակին, որի հիմնական նպատակը գիտելիքի համակարգված փոխանցումն ու ձեռք բերված հմտությունների ամրապնդումն է։ Դրա համառոտ բնույթը համապատասխանում է ուսումնական ձեռնարկի գործառույթին՝ մաթեմատիկական նյութը ներկայացնել նպատակային և կիրառական ուղղվածությամբ։ Մտավոր թվաբանության ուսուցումը կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարրական մաթեմատիկական կրթության մեջ, քանի որ այն հիմք է ստեղծում ավելի բարդ թվաբանական և մաթեմատիկական խնդիրների ըմբռնման համար։ Պատմամշակութային տեսանկյունից աշխատությունը ներկայացնում է XIX դարի հայ կրթական և գիտալուսավորչական գրականության այն ուղղությունը, որը կարևորում էր մաթեմատիկական գիտելիքների տարածումը մայրենի լեզվով և գործնական հաշվարկային կարողությունների զարգացումը։ Մխիթարյան միաբանության կրթական ու հրատարակչական գործունեության շրջանակում մաթեմատիկական ձեռնարկների ստեղծումն ու տարածումը նպաստում էին հայերեն գիտական տերմինաբանության զարգացմանը, աշխարհիկ կրթության ընդլայնմանը և մաթեմատիկական գիտելիքի հասանելիության բարձրացմանը։ Այս առումով աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն թվաբանության պատմության, այլև հայերեն ուսումնական գրականության, մանկավարժական մեթոդների և XIX դարի կրթական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է մաթեմատիկայի դասավանդման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, մանկավարժների և հայ հին տպագիր դասագրքերն ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Ընթերցողական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է մտավոր հաշվարկի հմտությունների ձևավորման, թվաբանական գիտելիքների ամրապնդման և տրամաբանական մտածողության զարգացման ուղղությամբ ունեցած կրթական նպատակադրմամբ։ Աշխատությունը վկայում է հայերենով մաթեմատիկական գիտելիքի տարածման և թվաբանական կրթության զարգացման պատմական ընթացքի մասին՝ ներկայացնելով այն ժամանակաշրջանի ձգտումը՝ ճշգրիտ գիտությունների ուսուցումը դարձնելու կրթական ընդհանուր համակարգի կարևոր բաղադրիչ։
Updated: 2026-11-11
Literature
Ուիթմենյան ավանդույթները և XX դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիան
Գիրքը ներկայացնում է Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի և նրա ազդեցության արձագանքները XX դարի առաջին կեսի ամերիկյան պոեզիայում։ Վահե Արսենյանը վերլուծում է բանաստեղծների ոճը, թեմաները, լեզվային նորարարությունները և սոցիալական ու քաղաքական ընկալումները, որոնք ձևավորվել են Ուիթմենի բանաստեղծական ժառանգության ազդեցությամբ։ Աշխատությունը միավորում է գրական քննադատություն, պատմական համատեքստ և պոետիկ վերլուծություն։ Հիմնական թեմաները․ Ուիթմենի պոետիկ ավանդույթի առանձնահատկություններ XX դարի ամերիկյան բանաստեղծների ոճային և գաղափարական ուղղությունները Ազատ ստեղծագործության, նոր ձևերի և երգեցիկության վերլուծություն Սոցիալական, քաղաքական և էթիկական խնդիրների արտացոլումը պոեզիայում Պոեզիայի ազդեցությունը ամերիկյան ազգային ինքնության ձևավորման վրա Գրքի առանձնահատկությունները․ Համակողմանի ուսումնասիրություն Ուիթմենի ավանդույթի և ամերիկյան պոեզիայի վրա նրա ազդեցության մասին Ընդգրկում է վերլուծություններ, ակնարկներ և բանասիրական մոտեցումներ Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և ամերիկյան պոեզիայի սիրահարների համար Միավորում է պատմական, սոցիալական և գրական վերլուծություններ
Updated: 2026-09-19