More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայաստանի խորհրդայնացման հիմնահարցը հայ պատմագրության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի խորհրդայնացման հիմնահարցի ուսումնասիրությանը հայ պատմագրության մեջ՝ կենտրոնանալով 1920 թվականի քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված պատմագիտական մոտեցումների և մեկնաբանությունների վրա։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են խորհրդային, հետխորհրդային և այլ պատմագիտական շրջանակներում ներկայացվել Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին շրջանը, բոլշևիկյան շարժման ակտիվացումը, տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական զարգացումները և Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման գործընթացը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմագիտական աշխատություններում կիրառված սկզբնաղբյուրներին, հետազոտական մեթոդներին և գաղափարական ու քաղաքական միջավայրի ազդեցությանը պատմական իրադարձությունների գնահատման վրա։ Համեմատվում են խորհրդայնացման պատճառների, ընթացքի և հետևանքների վերաբերյալ տարբեր հեղինակների տեսակետները՝ բացահայտելով դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Քննարկվում են նաև Ռուսաստանի խորհրդային իշխանության, Հայաստանի քաղաքական ուժերի և տարածաշրջանի այլ դերակատարների գործունեության վերաբերյալ պատմագրական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային ժամանակաշրջանում ձևավորված պաշտոնական պատմագիտական մոտեցումներին և Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո պատմական իրադարձությունների վերաիմաստավորմանն ու նոր աղբյուրների շրջանառության մեջ մտնելուն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել Հայաստանի խորհրդայնացման վերաբերյալ գիտական պատկերացումները և ինչ ազդեցություն են ունեցել պատմագրական ավանդույթները, աղբյուրագիտական բազան ու հետազոտական նոր մոտեցումները խնդրի լուսաբանման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, պատմագրության և հայագիտության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և Հայաստանի XX դարի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-30
    Հայաստանի խորհրդայնացման հիմնահարցը հայ պատմագրության մեջ
    Online

    Culture

    Армянский скрипичный концерт в последней четверти XX века

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի վերջին քառորդում հայկական ջութակային կոնցերտի զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժանրի գեղարվեստական, ոճական և կատարողական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում է հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ներդրումը ջութակային կոնցերտի ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև արևմտյան ժամանակակից երաժշտական հոսանքների ազդեցությունը ազգային երաժշտական լեզվի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է կոնցերտային ձևի կառուցվածքային փոփոխությունները, թեմատիկ զարգացման նոր մոտեցումները, հարմոնիկ և ռիթմիկ լեզվի արդիականացումը, ինչպես նաև մենակատարի և նվագախմբի փոխազդեցության նոր մոդելները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատարողական արվեստի խնդիրներին՝ ներառյալ տեխնիկական բարդությունները, ինտոնացիոն առանձնահատկությունները և մեկնաբանության բազմազանությունը, որոնք բնորոշ են տվյալ շրջանի ստեղծագործություններին։ Քննարկվում է նաև ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների համադրման գործընթացը՝ որպես հայկական երաժշտության զարգացման կարևոր ուղղություն։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, արվեստաբանների և երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով ինչպես վերլուծական, այնպես էլ պատմական մոտեցում XX դարի վերջին քառորդի հայկական ջութակային կոնցերտին։

    Updated: 2026-09-06
    Армянский скрипичный концерт в последней четверти XX века
    Online

    Literature

    Հայ հին թարգմանական գրականություն

    Գիրքը նվիրված է հայ հին թարգմանական գրականությանը՝ որպես հայ ժողովրդի հոգևոր, գրական և մշակութային ժառանգության կարևորագույն բաղադրիչներից մեկի։ Հայ թարգմանական գրականությունը ձևավորվել և զարգացել է հայ գրերի ստեղծումից հետո՝ դառնալով հայ մշակույթի զարգացման, գիտելիքի տարածման և համաշխարհային քաղաքակրթական արժեքներին հաղորդակից լինելու կարևոր միջոց։ Այն նշանակալի դեր է ունեցել հայ ինքնուրույն գրականության, պատմագրության, փիլիսոփայական մտքի, աստվածաբանության, կրթության և գիտության ձևավորման ու հարստացման գործում։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է հին հայ թարգմանական ավանդույթի պատմական ու մշակութային նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով այն գործընթացներին, որոնց միջոցով օտարալեզու գրական, կրոնական, փիլիսոփայական և գիտական երկերը թարգմանվել ու յուրացվել են հայերենով՝ համապատասխանեցվելով հայ ընթերցողի լեզվամտածողությանը և մշակութային միջավայրին։ Հայ թարգմանական գրականության պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հունարենից, ասորերենից և այլ լեզուներից կատարված թարգմանությունները, որոնց շնորհիվ հայերեն են ներմուծվել անտիկ աշխարհի և վաղ միջնադարի բազմաթիվ կարևոր գաղափարներ, գիտական պատկերացումներ, գրական ժանրեր ու մտածողության ձևեր։ Այս գործընթացը միայն օտար գրական ստեղծագործությունների լեզվական փոխադրություն չէր, այլև մշակութային ստեղծագործական յուրացում, որի ընթացքում հայ թարգմանիչները հաճախ հանդես էին գալիս որպես գիտելիքի մեկնաբաններ, տարածողներ և ազգային մտավոր ավանդույթի ձևավորողներ։ Հին թարգմանական գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել նաև հայոց լեզվի զարգացման համար՝ նպաստելով նրա բառապաշարի հարստացմանը, արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնմանը, գիտական ու փիլիսոփայական եզրաբանության ձևավորմանը և գրական լեզվի մշակմանը։ Թարգմանական երկերի միջոցով հայ իրականություն են ներթափանցել համաշխարհային մտքի տարբեր ուղղություններ, իսկ դրանց հայերեն պահպանված տարբերակները որոշ դեպքերում ձեռք են բերել բացառիկ արժեք՝ որպես այնպիսի բնագրերի վկայություններ, որոնք այլ լեզուներով ամբողջությամբ չեն պահպանվել կամ հետագայում կորցրել են իրենց նախնական ձևը։ Այդ հանգամանքը հայ հին թարգմանական գրականությանը հաղորդում է ոչ միայն ազգային, այլև համաշխարհային գիտական ու մշակութային նշանակություն։ Գրականագիտական տեսանկյունից այս ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու թարգմանության սկզբունքները, լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, տարբեր մշակույթների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև հայ միջնադարյան մտավորականության աշխարհայացքն ու գեղագիտական պատկերացումները։ Գիրքը արժեքավոր է հայ գրականության պատմությամբ, հին ձեռագրերով, թարգմանական արվեստով և ազգային մշակույթի ձևավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է հայ թարգմանական ավանդույթի պատմական դերի գիտակցմանը և ընդգծում այն կարևոր հանգամանքը, որ թարգմանությունը դարեր շարունակ եղել է հայ ժողովրդի հոգևոր ինքնության պահպանման, գիտելիքի փոխանցման և համաշխարհային մշակութային ժառանգության հետ կապի հաստատման հիմնարար միջոցներից մեկը։

    Updated: 2026-11-18
    Հայ հին թարգմանական գրականություն
    Online

    Linguistics

    Արդի լեզվագիտություն․ առաջին հատոր

    Աշխատությունը նվիրված է արդի լեզվագիտության հիմնարար հարցերի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով լեզուն որպես բարդ, բազմաշերտ և անընդհատ զարգացող համակարգ։ Այն անդրադառնում է լեզվի կառուցվածքի, ծագման, զարգացման, գործառույթների և հասարակական նշանակության հետ կապված տեսական խնդիրներին՝ ընթերցողին ծանոթացնելով լեզվաբանական գիտության հիմնական հասկացություններին ու ուսումնասիրության ուղղություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական երևույթների վերլուծությանը, լեզվի տարբեր բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը և լեզվական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարևորում է լեզվի ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես բառերի և քերականական ձևերի ամբողջություն, այլև որպես մարդկային մտածողության, հաղորդակցության և մշակութային ինքնարտահայտման կարևոր միջոց։ Նյութի գիտական և ուսուցողական բնույթը նպաստում է լեզվաբանական գիտելիքների համակարգված ընկալմանը, տեսական մոտեցումների համադրմանը և լեզվական հարցերի նկատմամբ վերլուծական մտածողության ձևավորմանը։ Այն արժեքավոր է լեզվաբանությամբ հետաքրքրվողների, ուսանողների, հետազոտողների և հայերենագիտական ու ընդհանուր լեզվաբանական ուսումնասիրություններով զբաղվող ընթերցողների համար՝ որպես լեզվի գիտական ուսումնասիրությանն առնչվող գաղափարների և մոտեցումների ամբողջական ընկալմանն օժանդակող աշխատություն։

    Updated: 2026-11-16
    Արդի լեզվագիտություն․ առաջին հատոր
    Online

    Economics

    Հակաճգնաժամային կառավարման արդի հիմնախնդիրները ՀՀ ապահովագրական ընկերություններում

    Ֆինանսատնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական ընկերություններում հակաճգնաժամային կառավարման արդի հիմնախնդիրների, ֆինանսական կայունության ապահովման և ճգնաժամային իրավիճակների կանխարգելման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հակաճգնաժամային կառավարման տեսական հիմքերը, ապահովագրական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունները և ֆինանսական ճգնաժամերի առաջացման ներքին ու արտաքին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապահովագրական ընկերությունների վճարունակության պահպանմանը, իրացվելիության կառավարմանը, ապահովագրական պահուստների բավարարությանը և կապիտալի արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում են ապահովագրական ռիսկերի գնահատման, ֆինանսական ցուցանիշների մշտադիտարկման, հնարավոր կորուստների կանխատեսման և ճգնաժամային իրավիճակներում կառավարչական որոշումների ընդունման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի ապահովագրական շուկայի առանձնահատկությունները, մակրոտնտեսական անկայունության ազդեցությունը ապահովագրական ընկերությունների գործունեության վրա, ինչպես նաև կարգավորող և վերահսկող մարմինների դերը ֆինանսական համակարգի կայունության պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հակաճգնաժամային ռազմավարությունների մշակման, ծախսերի օպտիմալացման, վերաապահովագրության գործիքների կիրառման և կազմակերպությունների ֆինանսական առողջացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, ներքին վերահսկողության համակարգերի զարգացմանը, ռիսկահեն կառավարման մոտեցումների ներդրմանը և ապահովագրական ընկերությունների մրցունակության բարձրացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ապահովագրական գործի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի կառավարման և հակաճգնաժամային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Հակաճգնաժամային կառավարման արդի հիմնախնդիրները ՀՀ ապահովագրական ընկերություններում
    Online

    History

    Եգիպտոսի վարչակառավարման համակարգն Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է Եգիպտոսի վարչակառավարման համակարգի ձևավորմանն ու գործունեությանը Օսմանյան կայսրության տիրապետության ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով երկրի կառավարման առանձնահատկությունները, վարչական կառուցվածքը և կենտրոնական իշխանության հետ հարաբերությունների զարգացումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր Օսմանյան կայսրությունը կազմակերպում Եգիպտոսի կառավարումը, ինչպիսի վարչական մարմիններ էին գործում տարբեր մակարդակներում և ինչ դեր էին իրականացնում տեղական իշխանավորները կայսերական կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Ուշադրություն է դարձվում վարչատարածքային բաժանմանը, հարկային քաղաքականությանը, պետական պաշտոնների և կառավարման ինստիտուտների գործունեությանը, ինչպես նաև կենտրոնական ու տեղական իշխանությունների փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է Եգիպտոսի առանձնահատուկ դիրքի բացահայտումը կայսրության կազմում, քանի որ երկրի աշխարհագրական, տնտեսական և ռազմավարական նշանակությունը պայմանավորում էր կառավարման առանձնահատուկ մեխանիզմների ձևավորումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է տեղական հասարակական և քաղաքական ուժերի ազդեցությանը, իշխանության իրականացման գործընթացներին և այն փոփոխություններին, որոնք ժամանակի ընթացքում տեղի էին ունենում վարչական կառույցներում։ Ներկայացված նյութը թույլ է տալիս վարչակառավարման համակարգը դիտարկել ոչ միայն որպես պետական կառույցների ամբողջություն, այլև որպես Օսմանյան կայսրության քաղաքական, տնտեսական և հասարակական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, արաբագետների, քաղաքագետների և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես Օսմանյան կայսրության տարածքային կառավարման առանձնահատկությունները, Եգիպտոսի պատմական զարգացումը և կենտրոնական իշխանության ու տեղական կառույցների փոխհարաբերությունները ուսումնասիրելու տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-20
    Եգիպտոսի վարչակառավարման համակարգն Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո