Զրպարտությունների հերքումը և բազմարդյուն վարժապետ Ռուբեն Անդրեաս Յ. Փափազյանի կենսագրությունը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցության օպտիմալացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի և հարկային բեռի արդար բաշխման համատեքստում։ Հետազոտության թեման գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության շրջանակում ուսումնասիրվել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում, իսկ պաշտպանությունը տեղի է ունեցել 2010 թվականին։ Աշխատության կենտրոնում հարկային համակարգի կառուցվածքի այնպիսի համադրության ձևավորման խնդիրն է, որի դեպքում ուղղակի և անուղղակի հարկերը միաժամանակ կապահովեն պետական եկամուտների կայունությունը, տնտեսական գործունեության խթանումը և հարկային արդարության սկզբունքի պահպանումը։ Ուղղակի հարկերը հիմնականում կապված են եկամուտների, շահույթի և գույքի հարկման հետ, մինչդեռ անուղղակի հարկերը գանձվում են ապրանքների և ծառայությունների շրջանառության կամ սպառման միջոցով և դրանց տնտեսական բեռը մեծապես փոխանցվում է վերջնական սպառողին։ Հետևաբար դրանց հարաբերակցությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, այնպես էլ բնակչության գնողունակության և սոցիալական բարեկեցության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի տեսակարար կշիռները ՀՆԱ-ում և պետական բյուջեի հարկային եկամուտներում, դրանց փոփոխության դինամիկան, հարկային դրույքաչափերի ազդեցությունը, հարկման բազայի ընդլայնման հնարավորությունները և հարկային վարչարարության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, որ անուղղակի հարկերի չափազանց մեծ տեսակարար կշիռը կարող է մեծացնել սպառողների վրա ընկնող հարկային բեռը, բարձրացնել ապրանքների և ծառայությունների գները և սահմանափակել ներքին պահանջարկը։ Աշխատանքում կարևոր ուղղություն է հարկային համակարգի կառուցվածքային հավասարակշռության ապահովումը՝ ուղղակի հարկերի դերի ուժեղացման, հարկային արտոնությունների և դրույքաչափերի վերանայման, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության կրճատման միջոցով։ Հետազոտության հրապարակված արդյունքներում առաջարկվում է նաև տարբերակված մոտեցում հարկային դրույքաչափերի և հարկվող շեմերի նկատմամբ՝ դրանք համապատասխանեցնելով տնտեսության և առանձին հարկատուների առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային քաղաքականությանը, ներմուծման և արտահանման խթանմանը, մաքսային վարչարարության կատարելագործմանը և այնպիսի մեխանիզմների ձևավորմանը, որոնք կնպաստեն հարկման բազայի ընդլայնմանը՝ առանց տնտեսության ակտիվության անհարկի սահմանափակման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային վարչարարության կատարելագործումը, քանի որ հարկային եկամուտների աճը կարող է ապահովվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխությամբ, այլև հարկային պարտավորությունների կատարման մակարդակի բարձրացմամբ, ստվերային գործունեության բացահայտմամբ և հարկման բազաների ընդլայնմամբ։ ՀՀ հարկային եկամուտների կառավարման ծրագրերում ևս որպես հիմնական ուղղություններ առանձնացվել են հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկման բազաների ընդլայնումը և հարկային քաղաքականության այնպիսի իրականացումը, որը միաժամանակ նպաստում է բիզնես միջավայրի մրցունակությանը և բյուջետային եկամուտների ապահովմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ ուղղակի և անուղղակի հարկերի ավելի հիմնավորված հարաբերակցությունը կարող է նպաստել հարկային բեռի արդարացի բաշխմանը, պետական ֆինանսների կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային օրենսդրության կատարելագործման, բյուջետային եկամուտների կանխատեսման և հարկային վարչարարության բարելավման գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հարկերի կառուցվածքային հարաբերակցությունը դիտարկում է որպես հարկային քաղաքականության առանցքային խնդիր՝ ընդգծելով պետական եկամուտների ապահովման և հարկային արդարության, տնտեսական արդյունավետության ու հասարակության բարեկեցության միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարոդոնտալ հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման արդյունավետության վերլուծությանը այն պացիենտների մոտ, որոնք կրում են տարբեր տեսակի օրթոդոնտիկ կառուցվածքներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է օրթոդոնտիկ ապարատների ազդեցությունը բերանի խոռոչի հիգիենայի, պարոդոնտի հյուսվածքների վիճակի և բորբոքային գործընթացների զարգացման վրա՝ ընդգծելով մեխանիկական և միկրոբիոլոգիական գործոնների փոխազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են կլինիկական դիտարկումների արդյունքներ, որտեղ համեմատվում են ֆիքսված և շարժական օրթոդոնտիկ համակարգերի ազդեցությունները պարոդոնտի առողջության վրա, ինչպես նաև գնահատվում են կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիգիենիկ միջոցառումների, մասնագիտական մաքրման, հակաբակտերիալ թերապիայի և հիվանդների կրթական ծրագրերի դերին բորբոքային բարդությունների նվազեցման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև բուժման տարբեր մոտեցումները՝ ներառյալ տեղային և համակարգային թերապիաները, և դրանց արդյունքները տարբեր կլինիկական դեպքերում։ Աշխատությունը կարևոր է ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, օրթոդոնտների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով օրթոդոնտիկ բուժման ընթացքում պարոդոնտալ առողջության պահպանման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։

Կենսաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է հեմորֆինների՝ էնդոգեն պեպտիդների կարգավորիչ դերին իմունային և նեյրոէնդոկրին համակարգերի ֆունկցիոնալ խանգարումների պայմաններում։ Նյութում ներկայացվում է, թե ինչպես են հեմորֆինները մասնակցում նեյրոիմունային փոխազդեցությունների կարգավորմանը, սթրեսային արձագանքների մոդուլյացիային և հորմոնալ հավասարակշռության պահպանմանը տարբեր պաթոլոգիական վիճակներում։ Աշխատությունում վերլուծվում են հեմորֆինների ազդեցության մեխանիզմները կենտրոնական նյարդային համակարգի, հիպոթալամո-հիպոֆիզար-ադրենալ առանցքի և իմունային բջիջների գործունեության վրա, ինչպես նաև նրանց դերը բորբոքային գործընթացների, ցավային զգայունության և հորմոնալ դիսբալանսի կարգավորման մեջ։ Նյութը ընդգրկում է փորձարարական և կլինիկական տվյալների վերլուծություն, որոնք ցույց են տալիս հեմորֆինների պոտենցիալ նշանակությունը սթրեսով պայմանավորված և իմունային խանգարումների պաթոգենեզում։ Աշխատությունը կարևոր է իմունոլոգիայի, նյարդաբանության և էնդոկրինոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով նոր թերապևտիկ մոտեցումների զարգացմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական դատավարության շրջանակում վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց իրավական բնույթին, սահմաններին, իրականացման պայմաններին և գործնական կիրառման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում վերաքննիչ ատյանի դերն է քաղաքացիական գործերի դատական քննության համակարգում, ինչպես նաև առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտերի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման գործընթացը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են վերաքննիչ վարույթի հիմնական սկզբունքները, վերաքննության առարկան, բողոքարկման ենթակա դատական ակտերի շրջանակը, վերաքննիչ բողոքի ներկայացման և քննության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև վերաքննիչ դատարանի կողմից գործի փաստական և իրավական հանգամանքների գնահատման հնարավոր սահմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպիսի լիազորություններ պետք է ունենա վերաքննիչ դատարանը՝ դատական սխալները արդյունավետորեն ուղղելու և միաժամանակ չխախտելու դատական ատյանների իրավասությունների տարանջատման, կողմերի մրցակցության և դատավարական հավասարության սկզբունքները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է վերաքննիչ դատարանի կողմից առաջին ատյանի դատական ակտի փոփոխման, բեկանման, նոր դատական ակտ կայացնելու կամ գործը նոր քննության ուղարկելու հնարավորությունների վերլուծությունը։ Քննարկվում են նաև նոր փաստերի և ապացույցների ներկայացման, ապացույցների վերագնահատման, դատավարական խախտումների հայտնաբերման և դրանց հետևանքների որոշման հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական անորոշություններին, դատական պրակտիկայի տարաբնույթ մոտեցումներին և օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման անհրաժեշտությանը։ Կարևորվում է նաև վերաքննության և առաջին ատյանի քննության միջև ճիշտ հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ վերաքննիչ վարույթը պետք է միաժամանակ ծառայի դատական սխալների շտկմանը և չվերածվի գործի ամբողջական կրկնակի քննության՝ առանց դրա համար նախատեսված դատավարական հիմքերի։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև դատական պաշտպանության արդյունավետության, ողջամիտ ժամկետում գործի քննության, կողմերի իրավունքների պաշտպանության և իրավական որոշակիության ապահովման խնդիրները։ Վերաքննիչ դատարանի լիազորությունների ճիշտ սահմանումը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքացիական արդարադատության արդյունավետության և դատական համակարգի նկատմամբ վստահության ամրապնդման համար, քանի որ այն անմիջականորեն կապված է դատական սխալների վերացման և անձի խախտված իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության հնարավորության հետ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, դատախազների, իրավագիտության դասախոսների, հետազոտողների և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն դիտարկել վերաքննիչ դատարանի դատավարական կարգավիճակը, բացահայտել դրա լիազորությունների կիրառման հիմնական խնդիրները և ներկայացնել դրանց իրավական ու գործնական լուծումների հնարավոր ուղղությունները՝ քաղաքացիական դատավարության արդյունավետության և արդարադատության որակի բարձրացման նպատակով։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ներկայացնում է միջազգային տնտեսական հարաբերությունների տեսական հիմքերը՝ ընդգրկելով համաշխարհային առևտրի, կապիտալի շարժի, աշխատուժի միգրացիայի, տեխնոլոգիական փոխանակման և միջազգային ֆինանսական համակարգի առանցքային բաղադրիչները։ Այն բացատրում է, թե ինչպես են ձևավորվում և զարգանում երկրների միջև տնտեսական փոխկապակցվածությունները, ինչ դեր ունեն միջազգային կազմակերպությունները և տնտեսական միությունները գլոբալ տնտեսական գործընթացներում, ինչպես նաև ինչ ազդեցություն ունեն քաղաքական, աշխարհագրական և ինստիտուցիոնալ գործոնները տնտեսական համագործակցության վրա։ Աշխատության մեջ մանրամասնորեն վերլուծվում են արտաքին առևտրի տեսությունները, մաքսային և սակագնային քաղաքականությունները, արժութային հարաբերությունները, վճարային հաշվեկշռի կառուցվածքը և միջազգային ներդրումների դերը տնտեսական զարգացման մեջ։ Գիրքը նաև անդրադառնում է գլոբալացման գործընթացներին՝ ցույց տալով դրանց դրական և բացասական ազդեցությունները տարբեր երկրների տնտեսությունների վրա, ինչպես նաև զարգացող և զարգացած երկրների միջև առկա անհավասարություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրմանը, ազատ առևտրի գոտիներին և տնտեսական համագործակցության ձևերին, որոնք նպաստում են երկրների մրցունակության բարձրացմանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական վերլուծությունն ու գործնական օրինակները՝ հնարավորություն տալով ընթերցողին հասկանալ միջազգային տնտեսական գործընթացների էությունը և կիրառել գիտելիքները իրական իրավիճակներում։ Այն օգտակար է տնտեսագիտության, միջազգային հարաբերությունների և կառավարման ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են արտաքին տնտեսական քաղաքականությամբ և գլոբալ շուկաների ուսումնասիրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը հանդիսանում է հիմնարար աղբյուր միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգված և խորացված ուսումնասիրման համար։

Բժշկություն

Դեղաբանական և դեղագործական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարտեզային ծիթրոնի տերևներից ստացված եթերայուղի հիմքով պատրաստված դեղաձևերի կենսաբանական և դեղաբանական ակտիվության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բուսական հումքից եթերայուղի ստացման, դրա բաղադրիչների հատկությունների և համապատասխան դեղագործական ձևերի մշակման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված պատրաստուկների ակտիվության գնահատմանը, կիրառվող դեղաչափային ձևերի առանձնահատկություններին և դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են եթերայուղի կենսաակտիվ բաղադրիչների հնարավոր ազդեցությունները, դրանց փոխազդեցությունը կենսաբանական համակարգերի հետ և տարբեր փորձարարական պայմաններում դրսևորվող դեղաբանական հատկությունները։ Քննարկվում են նաև դեղաձևերի կայունության, բաղադրության ընտրության, ակտիվ նյութերի պահպանման և կիրառման արդյունավետության գնահատման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բուսական ծագման եթերայուղերի դեղագործական կիրառության և դրանց հիմքով նոր պատրաստուկների մշակման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, դեղագործության, ֆիտոքիմիայի և բուսական ծագման դեղամիջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։