Ալեքսանդր Շիրվանզադե Վարդան Ահրումյան

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է ռազմավիճակագրական բնույթի նյութերի ժողովածու, որը վերաբերում է Ասիական Թուրքիա-ի տարածքներում XIX դարի ռազմական, վարչական, ժողովրդագրական և տնտեսական վիճակի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կազմված է տարբեր վիճակագրական տվյալներից, հաշվետվություններից և դիտարկումներից, որոնք նպատակ ունեն համակարգված կերպով նկարագրել տարածաշրջանի բնակչության կազմը, բնակավայրերի բաշխվածությունը, հաղորդակցության ուղիները, ռազմական կայազորների տեղաբաշխումը և վարչական կառուցվածքը։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տնտեսական ռեսուրսներին, գյուղատնտեսական արտադրությանը, հարկային համակարգին և ռազմավարական նշանակություն ունեցող շրջաններին, որոնք կարևոր դեր են ունեցել կայսրության կառավարման և ռազմական պլանավորման մեջ։ Այսպիսի նյութերը արժեքավոր են որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ, քանի որ թույլ են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի տարածաշրջանային զարգացման ընդհանուր պատկերը և հասկանալ ռազմական-վարչական համակարգի առանձնահատկությունները։

Բնապահպանություն

Գրքում ներկայացվում են հողի առաջացման հիմնական գործոնները՝ կլիմա, ռելիեֆ, մայր ապարներ, բուսականություն և ժամանակ։ Բացատրվում են հողի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հողի բերրիության վրա։ Առանձին բաժիններ նվիրված են հողերի դասակարգմանը և աշխարհագրական տարածմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր բնական պայմաններում ձևավորվում տարբեր տեսակի հողեր։ Քննարկվում են նաև հողի օգտագործման խնդիրները՝ հատկապես գյուղատնտեսության մեջ, ինչպես նաև հողի պահպանության և բարելավման մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև հողի դեգրադացիայի խնդիրներին՝ էրոզիա, աղակալում, աղտոտում, և առաջարկում է դրանց կանխարգելման ու կառավարման ուղիներ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական նշանակությունը՝ կարևոր լինելով ինչպես ուսանողների, այնպես էլ գյուղատնտեսության և բնապահպանության ոլորտի մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Գրքում ուսումնասիրվում է կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցությունը ազատ ռադիկալային գործընթացների և բջջային թաղանթային կառույցների վրա, վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի ձևավորման մեխանիզմները և դրանց կապը բջջային մեմբրանների լիպիդային պերօքսիդացման հետ, ներկայացվում են հակաօքսիդանտ համակարգերի դերը ազատ ռադիկալների չեզոքացման գործընթացներում, դիտարկվում են կենսաբանական ակտիվ միացությունների՝ վիտամինների, ֆենոլային միացությունների և այլ բնական հակաօքսիդանտների ազդեցությունը բջջային կառուցվածքների կայունության վրա, ուսումնասիրվում են թաղանթային սպիտակուցների և լիպիդային շերտերի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները օքսիդատիվ գործոնների ազդեցությամբ, կիրառվում են փորձարարական և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդներ՝ բջջային մակարդակում ընթացող գործընթացների գնահատման համար, աշխատանքը համադրում է տեսական կենսաքիմիան և կիրառական բիոֆիզիկան՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կենսաբանական ակտիվ նյութերի պաշտպանիչ դերը բջջային համակարգերում և դրանց հնարավոր կիրառությունները բժշկության ու կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։

Մաթեմատիկա

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս I-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տեխնիկական և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի ու գծային հանրահաշվի հիմնական թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են իրական թվերի համակարգը, հաջորդականություններն ու սահմանները, ֆունկցիաների շարունակականությունը և ածանցյալի գաղափարը, ինչպես նաև դրանց երկրաչափական ու կիրառական մեկնաբանությունները, միաժամանակ դիտարկվում են մատրիցների և որոշիչների (determinants) հիմունքները, գծային հավասարումների համակարգերի լուծման մեթոդները և վեկտորային հասկացությունների ներածությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների տրամաբանությանը և խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ, որոնք նպաստում են տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և վերլուծական մտածողության զարգացմանը, հանդիսանալով հիմք հետագա բարձրագույն մաթեմատիկական և ինժեներական ուսումնասիրությունների համար։

Տնտեսագիտություն

Սոցիալ-տնտեսական վիճակագրություն. 2007. Մաս 1 աշխատությունը հանդիսանում է սոցիալ-տնտեսական վիճակագրության հիմնարար դասագիրք, որը նպատակ ունի ձևավորել ընթերցողի գիտելիքները վիճակագրական մտածողության, մեթոդների և սոցիալ-տնտեսական երևույթների քանակական ուսումնասիրման վերաբերյալ։ Հեղինակ Հակոբյան Կ.-ն այս գրքում համակարգված կերպով ներկայացնում է վիճակագրության տեսական հիմքերը՝ սկսած հիմնական հասկացություններից, ինչպիսիք են վիճակագրական դիտարկումը, համախմբումը, ցուցանիշների հաշվարկը և տվյալների վերլուծությունը, մինչև ավելի բարդ մեթոդաբանական մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են տնտեսական և սոցիալական գործընթացների գնահատման համար։ Գրքում մանրամասնորեն բացատրվում են վիճակագրական տվյալների հավաքագրման ձևերը, դրանց ճշգրտության և հավաստիության ապահովման մեխանիզմները, ինչպես նաև ներկայացվում են տվյալների մշակման և ներկայացման տարբեր եղանակներ՝ աղյուսակներ, գրաֆիկներ և ինդեքսներ։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է վիճակագրական ցուցանիշների համակարգին, որտեղ բացատրվում է, թե ինչպես են ձևավորվում և կիրառվում հարաբերական և միջին մեծությունները, ինչպես նաև ժամանակային շարքերը՝ սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների դինամիկան ուսումնասիրելու համար։ Գիրքը մեծ ուշադրություն է դարձնում նաև մեթոդաբանական ճշգրտությանը՝ ընդգծելով, որ ճիշտ ընտրված վիճակագրական գործիքները կարևոր նշանակություն ունեն իրականության օբյեկտիվ գնահատման համար։ Բացի տեսական մասից, աշխատությունը պարունակում է գործնական օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ընթերցողին կիրառել ստացած գիտելիքները իրական տվյալների վրա և զարգացնել վերլուծական հմտությունները։ Այս գիրքը հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների, ինչպես նաև այն մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են տվյալների վերլուծությամբ և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, այն հանդիսանում է կարևոր հիմք սոցիալ-տնտեսական վիճակագրության հետագա խորացված ուսումնասիրության համար և ապահովում է անհրաժեշտ տեսական ու գործնական գիտելիքներ տվյալ ոլորտում արդյունավետ գործունեություն ծավալելու համար։

Lեզվաբանություն

Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերեն լեզվի ցավ, վնաս կամ տառապանք արտահայտող բայերի բառակազմական հիմքերի և իմաստային կառուցվածքների ճանաչողական վերլուծությանը՝ համադրական դիտարկմամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են այդ բայերի ձևաբանական կառուցվածքը, բառակազմական մեխանիզմները և իմաստային ընդլայնման ուղիները, ինչպես նաև դրանց ընկալման և կոնցեպտուալացման առանձնահատկությունները տարբեր լեզվամտածող համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցավի և վնասի գաղափարի լեզվական արտահայտման տարբեր ռազմավարություններին՝ ներառյալ փոխաբերական ընդհանրացումները, էմոցիոնալ ինտենսիվության աստիճանավորումը և գործողության ու վիճակի տարբերակումը երեք լեզուներում։ Քննարկվում են նաև թարգմանական համարժեքության խնդիրները և այն դեպքերը, երբ նույն իմաստային դաշտը տարբեր լեզուներում կառուցվում է տարբեր ձևաբանական և սեմանտիկ միջոցներով։ Աշխատությունը նպաստում է համադրական լեզվաբանության զարգացմանը՝ բացահայտելով լեզվի և մտածողության փոխկապակցվածության որոշ օրինաչափություններ։