Կարգավորման և ինքնակարգավորման հիմնախնդիրները հայաստանյան համացանցային լրատվամիջոցներում (2010-2016 թթ.)

Փիլիսոփայություն

Բենեդիկտ Սպինոզայի փիլիսոփայական գլուխգործոցն է, որը ներկայացնում է բարոյականության, աստվածաշնչյան մտածողության և մարդու ազատության մասին համապարփակ տեսություն։ Գիրքը գրվել է ենթադրյալ առարկայական սիստեմատիկ համաբանությամբ՝ անաչառաբար բացատրելով մարդու էությունն ու նրա տեղը տիեզերքում։ Սպինոզայի հիմնական գաղափարը, որ նա շարադրում է այս գրքում, այն է, որ **աստվածը** և **նյութը** միասնաբար հանդիսանում են նույն իրողությունը՝ որակների տարբերակված ձևեր։ Նա ժխտում է հակադրությունը աստծո և բնության միջև, հռչակելով նրանց **համաձայնության միասնություն**՝ այսինքն, Աստված միաժամանակ է և բնական օրենքները, և տիեզերքը։ «Եթիկա»-ն ձևակերպում է նաև մարդու բարոյականության և ազատության նոր տեսությունը՝ ըստ Սպինոզայի, բարոյականությունը հիմնված է բնական օրենքների, ոչ թե անձնական կամ բարոյական էության վրա։ Մարդը կարող է ազատ լինել միայն այն դեպքում, երբ նա հասկանա իր իրական բնույթը, չխոչընդոտի բնական ընթացքին և ապրի համաձայն դրա։ Սպինոզան նաև անդրադառնում է դրական էմոցիաների և բացասական զգացմունքների հարցերին՝ պնդելով, որ զգացմունքները՝ նախքան խոհուն քայլեր կատարելը, պետք է ենթարկվեն տրամաբանությանը և բնության կարգին։ «Եթիկա»-ն շատ ազդեցիկ է եղել հետագա փիլիսոփայության մեջ՝ հատկապես մետաֆիզիկայի, էթիկայի, քաղաքականության և աստվածաբանության բնագավառներում։ Այն բացահայտում է մաքուր տրամաբանության և բացարձակ ազատության համար կարևոր հիմքեր՝ հանդիսանալով Վերակառուցողական մտածողության հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-113049-7

Գրականություն

Այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է Վանո Սիրադեղյանի «Կիրակի» պատմվածքը՝ ընդգծելով նրա արձակին բնորոշ հոգեբանական խորությունը, առօրյա կյանքի մանրուքների նուրբ դիտարկումը և մարդկային հարաբերությունների ենթատեքստային վերլուծությունը։ Պատմվածքում կիրակին հանդես է գալիս ոչ միայն որպես շաբաթվա հանգստյան օր, այլ նաև որպես խորհրդանշական տարածք, որտեղ բացահայտվում են մարդու ներաշխարհը, միայնության զգացումը, հիշողությունները և չասված ապրումները։ Սիրադեղյանը բնորոշ իր ոճով համադրում է պարզ առօրյա իրավիճակները և ներքին լարվածությունը՝ ստեղծելով բազմաշերտ պատմություն, որտեղ արտաքին իրադարձությունները հաճախ երկրորդական են ներքին հոգեբանական գործընթացների համեմատ։ Տեքստում առանձնահատուկ տեղ ունի լեզվական պարզությունը, խոսակցական երանգը և իրականության անկեղծ ներկայացումը, որոնք միասին ուժեղացնում են պատմվածքի ազդեցությունը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես մարդու ներքին աշխարհի և առօրյա կյանքի փոխազդեցության նուրբ ուսումնասիրություն, որը բացահայտում է ժամանակակից մարդու հոգեբանական վիճակները։

Ինֆորմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է պատկերների օպերատիվ մշակման և օբյեկտների ճանաչման համակարգերի հետազոտմանը և նախագծմանը՝ ընդգծելով ժամանակակից համակարգչային տեսողության (computer vision) մեթոդների կիրառական հնարավորությունները։ Դիտարկվում են պատկերների մշակման հիմնական փուլերը՝ նախնական նախամշակում (noise reduction, normalization), հատկանիշների (features) արտազատում և դրանց հիման վրա դասակարգման կամ ճանաչման ալգորիթմների կիրառում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օբյեկտների ավտոմատ ճանաչման մոդելներին, ներառյալ դասական մեթոդները՝ եզրերի հայտնաբերում, հիստոգրամային վերլուծություն, ինչպես նաև ժամանակակից խորը ուսուցման (deep learning) մոտեցումները՝ կոնվոլյուցիոն նեյրոնային ցանցերի (CNN) կիրառմամբ։ Աշխատանքում քննարկվում են իրական ժամանակում աշխատող համակարգերի նախագծման խնդիրները՝ կապված հաշվարկային ռեսուրսների սահմանափակության, արագության պահանջների և ճշգրտության օպտիմալ հավասարակշռության հետ։ Վերլուծվում են նաև տվյալների հավաքագրման և նշագրման (annotation) գործընթացները, որոնք կարևոր դեր ունեն մոդելների ուսուցման որակի ապահովման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կիրառական ոլորտներին՝ անվտանգության համակարգեր, բժշկական պատկերների վերլուծություն, արդյունաբերական ավտոմատացում և ինքնավար սարքեր։ Ընդգծվում է, որ պատկերների օպերատիվ մշակման և օբյեկտների ճանաչման համակարգերի զարգացումը հանդիսանում է արհեստական բանականության և թվային տեխնոլոգիաների կարևոր ուղղություն, որը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ավտոմատացման մակարդակը և բարելավել որոշումների ընդունման արդյունավետությունը տարբեր ոլորտներում։

Տնտեսագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է շուկայական տնտեսության գործելու մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով այն հիմնական տնտեսական օրենքներն ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնք ապահովում են ռեսուրսների բաշխումը, արտադրության կազմակերպումը և սպառման գործընթացների կարգավորումը։ Աշխատանքում ներկայացվում է շուկայի էությունը որպես տնտեսական համակարգ, որտեղ առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության միջոցով ձևավորվում են ապրանքների և ծառայությունների գները, ինչպես նաև որոշվում է արտադրության ծավալը։ Վերլուծվում են շուկայական տնտեսության հիմնական տարրերը՝ ազատ մրցակցությունը, մասնավոր սեփականությունը, ձեռնարկատիրությունը և գների ինքնակարգավորման մեխանիզմը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական հավասարակշռության ձևավորմանը և այն գործոններին, որոնք կարող են խախտել այդ հավասարակշռությունը՝ պետական միջամտություն, մենաշնորհներ, արտաքին ազդեցություններ և տնտեսական ցնցումներ։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև պետության դերը շուկայական տնտեսությունում՝ սոցիալական արդարության ապահովման, մրցակցության կարգավորման և մակրոտնտեսական կայունության պահպանման տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև շուկայական տնտեսության առավելությունները և թերությունները, ինչպես նաև դրա զարգացման ժամանակակից միտումները գլոբալացման պայմաններում։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում շուկայական տնտեսության գործառույթների մասին՝ ընդգծելով դրա դերը արդյունավետ տնտեսական համակարգի ձևավորման գործում։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը կենտրոնանում է «միջինի» գաղափարի շուրջ ձևավորված տեքստերի, մեկնաբանությունների և մշակութային արտահայտությունների ուսումնասիրության վրա՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակաշրջանների, ավանդույթների և մտավոր հոսանքների միջև գտնվող անցումային տարածքներին։ Նյութում վերլուծվում են այն գրավոր աղբյուրները, որոնք գտնվում են տարբեր մշակույթների, լեզուների, գաղափարախոսությունների կամ պատմական փուլերի հատման կետերում՝ արտացոլելով ինքնության, փոխակերպման և միջմշակութային հաղորդակցության խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստերի մեկնաբանության մեթոդներին, դրանց պատմական համատեքստին և այն ձևերին, որոնցով դրանք վերաիմաստավորում են կենտրոնի և ծայրամասի, ավանդույթի և նորարարության, տեղականի և համընդհանուրի հարաբերությունները։ Քննարկվում են նաև լեզվական, գրական և սոցիոմշակութային գործոնները, որոնք ազդում են նման տեքստերի ստեղծման և ընկալման վրա։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ անցումային կամ «միջին» դիրք զբաղեցնող տեքստերը կարևոր աղբյուր են մշակութային փոխազդեցությունների, ինքնության ձևավորման և պատմական փոփոխությունների ավելի խորքային ըմբռնման համար։

Մշակույթ

Վարդան Մախոխյանը (1869–1937) հայ նշանավոր ծովանկարիչ է, որի ստեղծագործական գործունեությունը կարևոր տեղ ունի հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Նա ծնվել է Տրապիզոնում, կրթություն ստացել է Կարինի Սանասարյան վարժարանում, ապա շարունակել ուսումը Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Հետագայում կատարելագործվել է նաև Հովհաննես Այվազովսկու արվեստանոցում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ծովանկարչական ոճի ձևավորման վրա ։ Մախոխյանը երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Եվրոպայում՝ Բեռլինում, Լոնդոնում, Մարսելում և Նիցցայում՝ մասնակցելով բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսների։ Նրա արվեստի հիմնական թեման ծովն է՝ փոթորկոտ, դինամիկ, լուսային ու գունային նուրբ անցումներով ներկայացված, որտեղ բնությունը հաճախ ստանում է հուզական և խորհրդանշական արտահայտություն։ Նա համարվում է հայ ծովանկարչության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, որի աշխատանքներում համադրվում են ռեալիստական դիտարկումը և ռոմանտիկական զգացմունքայնությունը։ 1904 թվականին դարձել է Բեռլինի արվեստագետների միության անդամ, իսկ 1925 թվականին Ֆրանսիայում արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի՝ իր արվեստագիտական ներդրման համար ։ Նրա կտավները պահպանվում են տարբեր երկրների թանգարաններում, այդ թվում՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Եվրոպայի մի շարք մշակութային կենտրոններում։ Մախոխյանի արվեստը առանձնանում է ծովի շարժման և լույսի նուրբ ընկալմամբ, ինչը նրան դարձրել է միջազգային ճանաչում ունեցող նկարիչ, որի ստեղծագործությունները մինչ այսօր ուսումնասիրվում են արվեստաբանների կողմից։