Научные основы повышения продуктивности овощных культур в условиях закрытого грунта в зависимости от водного и питательного режимов

Բժշկություն

Հայկական հին և միջնադարյան բժշկագիտության պատմությանը նվիրված կարևոր ուսումնասիրություն է, որտեղ Ս․ Ա․ Վարդանյանը ներկայացնում է, թե ինչպես էր ձևավորվել և զարգացել դեղագիտությունը Հայաստանում դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Գիրքը բացահայտում է, որ հայկական բժշկությունը հիմնված էր բնական բուժամիջոցների լայն կիրառության վրա՝ հատկապես դեղաբույսերի, կենդանական ծագման նյութերի և հանքային միջոցների օգտագործմամբ։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է Մխիթար Հերացու, Ամիրդովլաթ Ամասիացու և այլ նշանավոր բժիշկների աշխատություններին, որոնցում նկարագրված են հարյուրավոր բուժիչ բույսեր ու դեղամիջոցներ։ Ստեղծագործության մեջ ներկայացվում է, որ հայկական դեղագիտությունը ոչ միայն ժողովրդական փորձի արդյունք էր, այլ նաև գիտական համակարգ, որը կապ ուներ հունական, արաբական և արևելյան բժշկական ավանդույթների հետ։ Գրքում քննարկվում են տարբեր հիվանդությունների բուժման մեթոդներ, դեղամիջոցների պատրաստման եղանակներ, բուժիչ բույսերի հատկություններն ու դրանց կիրառման սկզբունքները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հին Հայաստանում մեծ ուշադրություն էր դարձվում սննդակարգին, կանխարգելիչ բուժմանը և մարդու օրգանիզմի ամբողջական առողջացման գաղափարին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ բժշկության պատմությունը, միջնադարյան գիտությունը և հայկական ձեռագրական ժառանգությունը ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն ներկայացնում է հայկական դեղագիտության հարուստ ավանդույթները և դրանց տեղը համաշխարհային բժշկագիտության պատմության մեջ։

Պատմություն

Ստեղծագործությունը պատմագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրությունում 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից ձևավորված երիտթուրքական շարժման առաջացման պատճառները, գաղափարախոսությունը և քաղաքական գործունեությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են այն սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանները, որոնք նպաստեցին շարժման ձևավորմանը, ինչպես նաև նրա նպատակները՝ կապված կայսրության արդիականացման, սահմանադրական կարգերի վերականգնման և պետական կառավարման վերափոխման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Միություն և առաջադիմություն կոմիտե կազմակերպության գործունեությանը, որը դարձավ շարժման հիմնական քաղաքական ուժը և կարևոր դեր ունեցավ Օսմանյան կայսրության ներքին ու արտաքին քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է շարժման ազդեցությանը կայսրության տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայերի նկատմամբ իրականացված քաղաքականության վրա, ինչպես նաև այն գործընթացներին, որոնք հետագայում կապված եղան ազգային հարցերի սրման և տարածաշրջանային խոր փոփոխությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը ներկայացնում է երիտթուրքական շարժումը որպես Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կարևորագույն քաղաքական երևույթներից մեկը, որն էական ազդեցություն ունեցավ Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի պատմության հետագա զարգացումների վրա։

Գրականություն

Վիկտոր Համբարձումյանը հայ և համաշխարհային գիտության ամենանշանավոր աստղագետներից և աստղաֆիզիկոսներից մեկն է, ով մեծ դեր է ունեցել 20-րդ դարի աստղաֆիզիկայի զարգացման մեջ։ Նա ծնվել է Թիֆլիսում և կրթություն ստացել Լենինգրադում, որտեղ էլ սկսել է իր գիտական գործունեությունը։ Համբարձումյանի հիմնական գիտական ներդրումը կապված է աստղերի և գալակտիկաների ծագման ու զարգացման ուսումնասիրության հետ։ Նա հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի նոր ուղղություններ և մեծ ուշադրություն է դարձրել տիեզերական օբյեկտների դինամիկայի և կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Նրա առաջ քաշած գաղափարները, մասնավորապես ոչ կայուն աստղային համակարգերի և աստղային ասոցիացիաների տեսությունը, հեղափոխական նշանակություն են ունեցել աստղագիտության զարգացման մեջ։ Համբարձումյանը նաև եղել է գիտական կազմակերպիչ և երկար տարիներ ղեկավարել է Բյուրականի աստղադիտարանը, որը դարձել է միջազգային կարևոր գիտական կենտրոններից մեկը։ Նրա ղեկավարությամբ Հայաստանում զարգացել է աստղաֆիզիկական դպրոցը, որը ճանաչում է ստացել ամբողջ աշխարհում։ Վիկտոր Համբարձումյանը զբաղեցրել է նաև բարձր գիտական և պետական պաշտոններ, եղել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի նախագահներից մեկը և մեծ ներդրում ունեցել գիտության կազմակերպման գործում։ Նա արժանացել է բազմաթիվ միջազգային մրցանակների և պարգևների՝ գիտության մեջ կատարած նշանակալի ավանդի համար։ Համբարձումյանի գիտական ժառանգությունը մինչ օրս շարունակում է մնալ արդիական և մեծ ազդեցություն ունի ժամանակակից աստղաֆիզիկայի զարգացման վրա, իսկ նրա անունը համարվում է հայկական գիտության խորհրդանիշներից մեկը։

Այլ առարկաներ

Երևանյան առաջին միջազգային երաժշտական փառատոնը նշանակալից մշակութային նախաձեռնություն էր, որը նպատակ ուներ հիմք դնել միջազգային մակարդակի երաժշտական ավանդույթի ձևավորմանը Հայաստանում և Երևանը ներկայացնել որպես դասական երաժշտության ակտիվ կենտրոն տարածաշրջանում։ Փառատոնի շրջանակում կազմակերպվել են սիմֆոնիկ և կամերային համերգներ, ինչպես նաև մենակատարների ելույթներ, որոնց մասնակցել են ինչպես հայ, այնպես էլ արտասահմանյան ճանաչված երաժիշտներ ու դիրիժորներ։ Ծրագիրը ընդգրկել է տարբեր դարաշրջանների կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ՝ սկսած դասական երաժշտության հիմնադիրներից մինչև 20-րդ դարի ժամանակակից հեղինակներ, ինչը ապահովել է բազմազան և կրթական ուղղվածություն ունեցող երաժշտական միջավայր։ Հիմնական համերգները անցկացվել են Երևանի առաջատար համերգասրահներում, այդ թվում՝ Aram Khachaturian Concert Hall-ում, որը դարձել է փառատոնի կենտրոնական բեմերից մեկը։ Փառատոնը առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել նաև երիտասարդ երաժիշտների համար, քանի որ այն ներառել է վարպետության դասեր և համատեղ փորձեր, որոնք նպաստել են մասնագիտական զարգացմանը և միջազգային փորձի փոխանակմանը։ Այս նախաձեռնությունը կարևոր դեր է խաղացել Հայաստանի երաժշտական կյանքի ակտիվացման, միջազգային համագործակցության ընդլայնման և մշակութային հեղինակության բարձրացման գործում։

Մաթեմատիկա

Что такое математика? աշխատությունը մաթեմատիկայի հիմունքներին նվիրված հանրամատչելի և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը փորձում է բացատրել մաթեմատիկայի էությունը՝ որպես գիտական մտածողության համակարգ, այն ներկայացնում է հիմնական գաղափարները՝ թվեր, կառուցվածքներ, ֆունկցիաներ, ապացույց և աբստրակցիա, ինչպես նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես է մաթեմատիկան ձևավորում տրամաբանական մտածողությունը և կիրառվում տարբեր գիտություններում, գիրքը անդրադառնում է մաթեմատիկական խնդիրների լուծման մեթոդներին, տեսական հասկացությունների ձևավորմանը և դրանց պատմական զարգացմանը, միաժամանակ ընդգծելով մաթեմատիկայի դերը բնագիտության, տեխնոլոգիաների և առօրյա կյանքի մոդելավորման մեջ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի նկատմամբ ընդհանուր պատկերացում կազմելու համար։

Մանկական

Իմ մեծ գիրքը Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-847-37-5