Նախիջևանյան հիմնահարցը 1920–1921 թթ.

Մանկավարժություն

Բնապահպանական կրթության կազմակերպումը Հայաստանի Հանրապետությունում նպատակ ունի ձևավորել հասարակության էկոլոգիական գիտակցություն, պատասխանատու վերաբերմունք շրջակա միջավայրի նկատմամբ և կայուն զարգացման սկզբունքների ըմբռնում։ Այն կարևոր ուղղություն է կրթական համակարգում, քանի որ բնապահպանական խնդիրները՝ օդի և ջրի աղտոտումը, անտառահատումները, կենսաբազմազանության կորուստը և կլիմայական փոփոխությունները, անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու կյանքի որակի վրա։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթությունը իրականացվում է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն և ոչ ֆորմալ կրթական մակարդակներում։ Դպրոցներում այն ներառված է տարբեր առարկաների շրջանակում, հատկապես «Բնագիտություն», «Կենսաբանություն» և «Աշխարհագրություն» առարկաներում, որտեղ աշակերտները ծանոթանում են բնության պահպանության հիմնական սկզբունքներին և էկոլոգիական խնդիրներին։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում բնապահպանական կրթությունը խորացվում է մասնագիտական ծրագրերի միջոցով՝ պատրաստելով էկոլոգներ, բնապահպաններ և հարակից ոլորտների մասնագետներ։ Բացի պաշտոնական կրթությունից, կարևոր դեր ունեն նաև հասարակական կազմակերպությունները, որոնք իրականացնում են տարբեր ծրագրեր, սեմինարներ և արշավներ՝ ուղղված բնապահպանական իրազեկության բարձրացմանը։ Մեծ նշանակություն ունեն նաև բնապահպանական արշավները, ծառատունկի ծրագրերը և դպրոցական էկոակումբները, որոնք նպաստում են գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթության զարգացման գործում ներգրավված են նաև պետական կառույցներ, մասնավորապես շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում գործող նախարարությունները, որոնք մշակում են քաղաքականություն և ծրագրեր էկոլոգիական կրթության խթանման համար։ Միջազգային համագործակցությունը նույնպես կարևոր դեր ունի, քանի որ տարբեր ծրագրերի միջոցով Հայաստան են ներմուծվում ժամանակակից փորձ և կրթական մեթոդներ։ Այսպիսով, բնապահպանական կրթության կազմակերպումը ՀՀ-ում ուղղված է հասարակության էկոլոգիական մտածողության զարգացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։

Գրականություն

Հայոց պատմություն համարվում է հայկական պատմագրության ամենանշանավոր և արժեքավոր ստեղծագործություններից մեկը, որի հեղինակն է Մովսես Խորենացի՝ հայ միջնադարյան պատմագրության հիմնադիրը։ Այս գիրքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի ծագման, կազմավորման, պետականության ստեղծման և պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը՝ սկսած առասպելական ժամանակներից մինչև հեղինակի ապրած դարաշրջանը։ Ռուսերեն հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս նաև ռուսալեզու ընթերցողներին ծանոթանալ հայկական մշակույթի, ազգային ինքնության և պատմական ժառանգության կարևորագույն աղբյուրներից մեկին։ Ստեղծագործության մեջ մանրամասն ներկայացված են հայկական թագավորությունների ձևավորումը, արքաների գործունեությունը, պատերազմները, դիվանագիտական հարաբերությունները, ժողովրդի սովորույթներն ու հոգևոր կյանքը։ Խորենացին իր պատմությունը կառուցում է ոչ միայն փաստերի փոխանցման, այլ նաև գեղարվեստական նկարագրությունների, առասպելների և ժողովրդական ավանդությունների միջոցով, ինչի շնորհիվ գիրքը ընթերցվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական աշխատություն, այլ նաև որպես գրական արժեք ունեցող ստեղծագործություն։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում ազգային ինքնագիտակցության պահպանմանը և հայրենիքի գաղափարին՝ ընդգծելով հայ ժողովրդի տոկունությունն ու մշակութային հարատևությունը։ «Հայոց պատմություն»-ը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես պատմությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ հայկական քաղաքակրթության արմատները և նրա դերը տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Գիրքը համատեղում է պատմությունը, փիլիսոփայական դիտարկումները և ազգային հիշողությունը՝ դառնալով հայ գրական ու գիտական ժառանգության անկրկնելի մաս։

Պատմություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Եվրոպայի տարբեր ազգերի հնագույն գրավոր աղբյուրներում Հայաստանի և հայերի մասին պահպանված տեղեկությունները։ Անժելա Տերյանը հավաքագրում է՝ անտիկ և վաղ միջնադարյան հեղինակների աշխատություններում հանդիպող հիշատակումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են եվրոպական ժողովուրդները վերագրվում հայերի ծագմանը և նրանց նախահայրենիքի՝ Հայաստանի նկատմամբ։ Գիրքը ընդգրկում է տարբեր ժամանակաշրջանների պատմիչների, աշխարհագրագետների և քահանաների տեքստեր՝ վերլուծելով դրանց բովանդակությունը և համադրելով դրանք հայոց պատմական ավանդության հետ։ Հեղինակը նաև ընդգծում է, թե ինչպես որոշ տեղեկություններ հաճախ աղավաղվում կամ մնում են անտեսված ժամանակի ընթացքում, և փորձում է մատնանշել ճշմարտությունը։ Այս աշխատությունը կարևոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայագիտությամբ, հնագույն պատմագրությամբ և այն հարցով, թե ինչպես տարբեր ժողովուրդներ պատկերել են հայերին և Հայաստանը։ Գիրքը նաև նպաստում է հայկական պատմական ժառանգության ճանաչմանը միջազգային համատեքստում՝ ներկայացնելով, որ Հայաստանը ունեցել է լայն ճանաչում և ազդեցություն դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Հրատարակիչ - Воскан Ереванци ISBN - 978-99930-0-258-1

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. 50 հարց ու պատասխան Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-269-5

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին գիշերը» (Վահան Պետրոսյան) վեպը խորապես զգացմունքային ու դրամատիկ պատմություն է, որը շոշափում է մարդու հոգու մութ անկյունները, ճակատագրի անողոքությունն ու ներքին պայքարը։ Գիրքը ներկայացնում է հերոսների կյանքը՝ մի այնպիսի պահի, երբ թվում է՝ ամեն ինչ վերջացել է, և միայն մեկ գիշեր է մնում՝ փոփոխության կամ վերջի միջակայքում։ Պետրոսյանը շատ հզորորեն է նկարագրում հոգեբանական լարվածությունը՝ այն մարդկանց մեջ, ովքեր անցնում են կյանքի մեծ ճգնաժամերի միջով՝ կորուստ, սեր, հիասթափություն, խաբեություն։ Վեպի մթնոլորտը հաճախ մռայլ է, բայց նույն ժամանակ նաև լի է մարդկային ջերմությամբ՝ այն մարդկանց պատմություններով, ովքեր փորձում են գտնել ելք։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ «վերջ» ասված պահը երբեմն միայն սկսվելու հնարավորություն է՝ եթե մարդը ունենա համարձակություն դիմակայել իր վախերին և ընդունել փոփոխությունը։ Հերոսների հետ ընթերցողը ապրում է նրանց ապրումները՝ զգում է նրանց ցավը, հույսը և ցանկությունը ապրել։ «Վերջին գիշերը» նաև խոսում է ժամանակի և հիշողության մասին՝ ինչպես անցյալը կարող է հետապնդել մարդուն, և ինչպես է նա փորձում ազատվել նրանից։ Պետրոսյանի ոճը պարզ է, բայց դիպուկ, և նա կարողանում է սիրտը բռնել մի փոքրիկ բառով կամ դրվագով։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայ ժամանակակից գրականություն, հոգեբանական դրամա և ուժեղ, զգացմունքային պատմություններ։ Կարճ ասած՝ «Վերջին գիշերը» պատմություն է մարդու մասին՝ երբ նա կանգնած է մի հատիկ անցման շեմին և պետք է ընտրի իր ճակատագիրը։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-9232-3-9

Այլ առարկաներ

Սա գործնական ուղեցույց է փոքր բիզնեսի ներկայացուցիչների համար, որը նպատակ ունի պարզ և հասկանալի ձևով բացատրել հարկերի հաշվարկման հիմնական սկզբունքները, գործող հարկատեսակները և դրանց կիրառման կարգը՝ օգնելով ձեռնարկատերերին ճիշտ պլանավորել իրենց ֆինանսական պարտավորությունները պետության նկատմամբ, խուսափել տույժերից և արդյունավետ կառավարել բիզնեսի դրամական հոսքերը, ձեռնարկում սովորաբար ներկայացվում են հարկային օրենսդրության հիմնական դրույթները, օրինակ՝ շրջանառության հարկ, ավելացված արժեքի հարկ, եկամտային հարկ և սոցիալական վճարներ, ինչպես նաև դրանց հաշվարկման մեխանիզմները, հաշվետվությունների ներկայացման ժամկետները և էլեկտրոնային համակարգերով հայտարարագրերի լրացման քայլերը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նախատեսված արտոնություններին, պարզեցված հարկային ռեժիմներին և հաշվառման հեշտացված ձևերին, բացատրվում են նաև հաճախ հանդիպող սխալները և դրանցից խուսափելու ուղիները, ինչի շնորհիվ ձեռնարկատերը կարող է ավելի վստահ կողմնորոշվել ֆինանսական և հարկային գործընթացներում, իսկ նյութը ընդհանուր առմամբ ծառայում է որպես գործնական աջակցություն սկսնակ և գործող բիզնեսների համար՝ նպաստելով հարկային կարգապահության բարձրացմանը և գործունեության օրինական ու կայուն իրականացմանը։