Обсидиан Кавказа: источники распространение сырья в эпоху неолита-раннего железа (no результатам анализов нейтронной активации)

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միջմշակութային հաղորդակցության, լեզվական կարծրատիպերի և գրական թարգմանության փոխհարաբերությունների խորքային ուսումնասիրությանը՝ հայկական պոեզիայի ֆրանսերեն թարգմանությունների օրինակով։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր մշակույթներին բնորոշ պատկերացումները, ազգային մտածողության առանձնահատկությունները, արժեքային համակարգերը և լեզվամտածողության յուրահատկությունները արտացոլվում բանաստեղծական խոսքում և ինչպիսի փոփոխությունների կարող են ենթարկվել թարգմանության ընթացքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են փոխաբերությունները, խորհրդանիշները, մշակութային հղումները, ազգային ինքնության լեզվական արտահայտությունները, ինչպես նաև այն ռազմավարությունները, որոնց միջոցով թարգմանիչը փորձում է պահպանել բնագրի գեղարվեստական ազդեցությունն ու մշակութային բովանդակությունը։ Գիրքը ներկայացնում է տեսական հիմնավորումներ, համեմատական վերլուծություններ և բազմաթիվ օրինակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու թարգմանության դերը մշակույթների միջև փոխըմբռնման ձևավորման գործում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է լեզվաբանների, թարգմանության տեսության մասնագետների, գրականագետների, ֆրանսերեն և հայերեն լեզուների ուսումնասիրողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի, մշակույթի և գրականության փոխազդեցությամբ։

Պատմություն

Հայաստանի հնագիտական ժառանգությունը-ը հնագիտությանը նվիրված գիտական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված նյութական մշակույթի հուշարձանների բազմաշերտ պատկերը՝ սկսած նախապատմական ժամանակներից մինչև միջնադար, ընդգրկելով բնակավայրեր, դամբարաններ, ամրոցներ, պաշտամունքային կենտրոններ և այլ հնագիտական համալիրներ, աշխատությունում դիտարկվում է Հայկական լեռնաշխարհի դերը որպես հնագույն քաղաքակրթական կենտրոններից մեկը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել են տարբեր մշակութային շերտեր՝ սկսած քարեդարյան բնակավայրերից և բրոնզեդարյան մշակույթներից մինչև Ուրարտուի պետական համակարգը և միջնադարյան հայկական քաղաքակրթությունը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական պեղումների արդյունքներին, նյութական մշակույթի վերլուծությանը՝ կերամիկա, մետաղագործություն, ճարտարապետական մնացորդներ և արվեստի նմուշներ, ինչպես նաև դրանց գիտական մեկնաբանությանը պատմական համատեքստում, աշխատությունը ընդգծում է նաև հնագիտական ժառանգության պահպանության և ուսումնասիրման կարևորությունը ժամանակակից Հայաստանում՝ որպես ազգային պատմական հիշողության և մշակութային ինքնության հիմնասյուներից մեկը, միաժամանակ ցույց տալով, թե ինչպես են հնագիտական տվյալները լրացնում և ճշգրտում գրավոր աղբյուրների տեղեկատվությունը։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Lեզվաբանություն

Հակոբ Պարոնյանի երգիծանքի լեզվաոճական ուսումնասիրություն այս աշխատանքը նվիրված է հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկի՝ Հակոբ Պարոնյանի երգիծական ստեղծագործությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունների բազմակողմանի վերլուծությանը, որտեղ ուսումնասիրվում են նրա լեզվի հումորային շերտերը, սարկազմի և հեգնանքի կառուցման մեխանիզմները, բառապաշարի ընտրությունը, ինչպես նաև շարահյուսական կառուցվածքների կիրառումը՝ որպես երգիծական ազդեցության հիմնական միջոցներ։ Հետազոտությունը բացահայտում է, թե ինչպես է Պարոնյանը լեզվական տարբեր միջոցներով ստեղծում սոցիալական քննադատություն, ծաղրական կերպարներ և իրավիճակային կոմիզմ՝ միաժամանակ պահպանելով գրական բարձր վարպետություն և ազգային լեզվի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև խոսքի պատկերավորման միջոցներին՝ փոխաբերություններին, չափազանցություններին և լեզվական խաղերին, որոնք ուժեղացնում են երգիծանքի արտահայտչականությունը և ընթերցողի վրա թողած ազդեցությունը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Պարոնյանի լեզվի զարգացումը իր տարբեր ստեղծագործություններում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է նա ձևավորել հայկական երգիծական գրականության յուրօրինակ ոճական համակարգ, որը համադրում է խոսակցական տարրերը գրական նորմերի հետ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնահանքային արդյունաբերության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Սյունիքի մարզը։ Հետազոտության կենտրոնում հանքարդյունաբերության տնտեսական արդյունավետության, արտադրական ներուժի օգտագործման, ռեսուրսների կառավարման և ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումն է։ Սյունիքի մարզը Հայաստանի հանքարդյունաբերության կարևորագույն կենտրոններից է, ուստի տարածաշրջանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոլորտի նշանակությունը ոչ միայն տեղական, այլև հանրապետական տնտեսության համար։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հանքային ռեսուրսների կառուցվածքը, արդյունահանման ծավալները, արտադրական կարողությունները, աշխատուժի օգտագործումը, ներդրումային գործընթացները և հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տնտեսական ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ոլորտի արդյունավետության վրա՝ տեխնոլոգիական հագեցվածություն, արտադրության կազմակերպում, սարքավորումների վիճակ, էներգիայի և այլ ռեսուրսների ծախսեր, աշխատուժի արտադրողականություն, ենթակառուցվածքների զարգացվածություն և ներդրումների հասանելիություն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հանքարդյունաբերությունը դիտարկել նաև Սյունիքի մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում, քանի որ ոլորտը կապված է զբաղվածության, բնակչության եկամուտների, տեղական տնտեսության ակտիվության և համայնքների զարգացման հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել հանքարդյունաբերության երկարաժամկետ արդյունավետությունը, այդ թվում՝ բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը, արդյունահանման և վերամշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման անհրաժեշտությունը, արտադրական ծախսերի աճը, շուկաների փոփոխականությունը և ենթակառուցվածքային սահմանափակումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև հանքարդյունաբերության և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ոլորտի արդյունավետության բարձրացումը չի կարող սահմանափակվել միայն արտադրության ծավալների ավելացմամբ։ Ռեսուրսների խնայող օգտագործումը, թափոնների կառավարումը, հողի և ջրային ռեսուրսների պահպանությունը, արտադրական անվտանգության ապահովումը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը ժամանակակից հանքարդյունաբերության արդյունավետության կարևոր բաղադրիչներ են։ Աշխատությունում կարող են առաջարկվել արտադրության տեխնիկական և կազմակերպական կատարելագործման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային քաղաքականության բարելավման և հանքային հումքի առավել ամբողջական վերամշակման ուղղություններ։ Սյունիքի մարզի օրինակով ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նաև Հայաստանի այլ հանքարդյունաբերական տարածաշրջանների զարգացման առանձնահատկությունների գնահատման համար։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող լուծումները կարող են կիրառվել հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման, արտադրական ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության մասնագետներին, տարածաշրջանային զարգացման և պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև արդյունաբերության տնտեսական արդյունավետության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել Սյունիքի մարզի լեռնահանքային արդյունաբերության զարգացման հիմնական ներուժն ու սահմանափակումները և հիմնավորել այնպիսի տնտեսական, տեխնոլոգիական ու կառավարչական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացմանը։

Գրականություն

Ակսել Բակունց. Երկեր III աշխատությունը Ակսել Բակունցի բազմահատոր երկերի շարքի երրորդ հատորն է, որը ներառում է նրա արձակ ստեղծագործությունների ընտրանի շարունակությունը, ինչպես նաև գրական տարբեր ժամանակաշրջաններում գրված պատմվածքներ և նովելներ, որտեղ առավել խորությամբ են ներկայացվում հայկական գյուղաշխարհի սոցիալական և հոգեբանական պատկերները, բնության նկարագրությունների նրբերանգները և մարդու ներքին աշխարհի բարդությունները, այս հատորում ընդգծվում են Բակունցի ստեղծագործական ոճի հիմնական գծերը՝ լակոնիկ լեզու, խորհրդանշական պատկերավորություն և խորքային հոգեբանական դիտարկում, միաժամանակ զարգացնելով նրա գրական աշխարհում գյուղի կյանքի փոփոխությունների, մարդկային ճակատագրերի և բարոյական ընտրությունների թեմաները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ դասական արձակի և XX դարի գրական գործընթացների ուսումնասիրության համար։