ՊԱՏԺԻ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆԸ, ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

Գրականություն

«Մագլցողները կամ Հիմալայներում կորած խրճիթը» (անգլ.՝ The Climbers) Մայն Ռիդի (Mayne Reid) հայտնի արկածային վեպերից է, որը վերաբերում է բարձր լեռներում՝ Հիմալայներում տեղի ունեցող դրամատիկ և վտանգավոր արկածների պատմությանը։ Գիրքը պատմում է մի խումբ մարդկանց՝ փորձառու և ոչ այնքան փորձառու մագլցողների մասին, ովքեր գնում են առասպելական և անհասանելի լեռներ՝ հայտնաբերելու անհայտ, կորած խրճիթ և այնտեղ թաքնված հնարավոր գանձեր կամ հին մշակութային արժեքներ։ Վեպի արկածային պատմությունը կառուցված է սուր դրվագներով, վտանգներով և մարդկային խիզախության, դիմացկունության ու հմտությունների դրսևորումներով։ Մայրամուտների, ձյունաբացերի և սառույցի միջով անցնող հերոսները պայքարում են ոչ միայն բնության անողոք պայմանների, այլև սեփական վախի, անհանգստության և ներքին հակասությունների դեմ։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայ և բասկյան լեզուների հնարավոր փոխառնչությունների, լեզվական ընդհանրությունների և դրանց ուսումնասիրության պատմության վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են համեմատական լեզվաբանության շրջանակներում առաջադրված տեսակետները, որոնք վերաբերում են երկու լեզուների հնչյունական, բառապաշարային, քերականական և կառուցվածքային առանձնահատկությունների համեմատությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր գիտական մոտեցումներ, ուսումնասիրում է լեզվական զուգահեռների հիմնավորվածությունը և անդրադառնում այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հետազոտվում են հեռավոր լեզվական կապերի հնարավորությունները։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև լեզուների պատմական զարգացման, ծագումնաբանական դասակարգման և լեզվամշակութային փոխազդեցությունների խնդիրները՝ ներկայացնելով տվյալ թեմայի շուրջ ձևավորված գիտական բանավեճերը։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտության, բասկագիտության, համեմատական լեզվաբանության և պատմական լեզվաբանության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և լեզուների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է կառավարչական որոշումների ընդունման և իրագործման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում վերլուծվում են կառավարման որոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, տեղեկատվական ապահովման դերը, ինչպես նաև բանկային համակարգում որոշումների ընդունման փուլային կառուցվածքը՝ սկսած տվյալների հավաքագրումից մինչև դրանց գործնական իրականացում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կառավարչական որոշումների որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ռիսկերի գնահատումը, ֆինանսական վերլուծությունը, կազմակերպական կառուցվածքը և ներքին վերահսկողության մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առևտրային բանկերի օրինակով կառավարչական գործընթացների իրականացման առկա խնդիրները և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունները՝ շեշտադրելով որոշումների արագության, հիմնավորվածության և արդյունավետության բարձրացումը։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառության հնարավորությունները կառավարման գործընթացներում, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է բանկային համակարգի ղեկավարների, տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կառավարչական որոշումների համակարգի կատարելագործմանը և բանկային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1921 թվականի փետրվարին Հայաստանում տեղի ունեցած հակախորհրդային ապստամբության պատճառների, ընթացքի, մասնակից ուժերի և պատմական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Թեման Հայաստանի նորագույն պատմության կարևոր և միաժամանակ վիճահարույց էջերից է, որի վերաբերյալ խորհրդային և հետխորհրդային պատմագրության մեջ ձևավորվել են էապես տարբեր մեկնաբանություններ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ևս ընդգծում են, որ ապստամբության առանձին հարցերի շուրջ չկա բոլորի կողմից ընդունված միասնական գնահատական։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչն է Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստեղծված քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական իրավիճակի վերլուծությունը։ 1920 թվականի վերջին խորհրդային իշխանության հաստատումը ուղեկցվեց վարչական համակարգի կտրուկ փոփոխությամբ, քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ հետապնդումներով, ձերբակալություններով և հասարակական լարվածության աճով, ինչն աստիճանաբար նպաստեց դժգոհության խորացմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախկին Հայաստանի Հանրապետության պետական, ռազմական և քաղաքական գործիչների նկատմամբ վերաբերմունքին, մասնավորապես՝ ձերբակալություններին, աքսորներին և հայկական բանակի նախկին սպաների նկատմամբ իրականացված գործողություններին։ Այս հանգամանքները կարևոր դեր են ունեցել այն միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ զինված դիմադրությունը դարձավ հնարավոր և որոշ շրջանակների համար անհրաժեշտ քայլ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև ապստամբության կազմակերպական կողմը, դրա մասնակիցների կազմը և տարբեր քաղաքական ու հասարակական ուժերի դերակատարությունը։ Հետազոտական գրականության մեջ քննարկվում է այն հարցը, թե որքանով էր շարժումը նախապես կազմակերպված, և որքանով էր այն առաջացել տեղական ու համաժողովրդական դժգոհության հիման վրա։ Այս առումով թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն իրադարձությունների ժամանակագրությունը վերականգնելու, այլև դրանց ներքին շարժառիթներն ու քաղաքական նշանակությունը հասկանալու համար։ Ապստամբությունը բացահայտ փուլ մտավ 1921 թվականի փետրվարի 18-ին, երբ ապստամբական ուժերը մտան Երևան, իսկ խորհրդային իշխանության ներկայացուցիչներն ու Կարմիր բանակի ստորաբաժանումները նահանջեցին դեպի Ղամարլուի ուղղություն։ Երևանում ձևավորվեց «Հայրենիքի փրկության կոմիտե»-ն՝ Սիմոն Վրացյանի գլխավորությամբ, որը նախատեսվում էր որպես ժամանակավոր իշխանության մարմին։ Հետագա փուլում ապստամբական ուժերը բախվեցին Կարմիր բանակի ռազմական գերազանցությանը, և շարժումը աստիճանաբար կորցրեց իր դիրքերը։ Ապստամբության ճնշումը ավարտվեց ապրիլի սկզբին՝ խորհրդային ուժերի կողմից Երևանի վերագրավմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ապստամբության պարտության պատճառներին՝ ռազմական ուժերի անհավասարակշռությանը, կազմակերպչական դժվարություններին, տարբեր քաղաքական խմբերի միջև տարաձայնություններին, արտաքին քաղաքական իրավիճակին և խորհրդային իշխանության ռազմական ռեսուրսներին։ Հետազոտության կարևոր հատված կարող է կազմել նաև ապստամբությունից հետո Հայաստանում հաստատված քաղաքական իրավիճակի ուսումնասիրությունը՝ բռնաճնշումների, ձերբակալությունների, աքսորների և քաղաքական ընդդիմության հետագա ճնշման համատեքստում։ Ապստամբության հետևանքները գնահատելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև այն, որ դրա մասին պատմագրական մեկնաբանությունները երկար ժամանակ պայմանավորված էին քաղաքական-գաղափարական դիրքորոշումներով։ Խորհրդային պատմագրության մեջ այն հիմնականում ներկայացվում էր որպես «խռովություն» կամ «ավանտյուրա», մինչդեռ հետխորհրդային ուսումնասիրություններում այն ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես հակաբոլշևիկյան կամ ժողովրդական ապստամբություն։ Այդ պատճառով աշխատության արժեքը կարող է պայմանավորված լինել նաև տարբեր պատմագիտական մոտեցումների համադրմամբ և իրադարձությունների հնարավորինս բազմակողմանի գնահատմամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական շարժումների ուսումնասիրողներին, Հայաստանի նորագույն պատմության մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և 20-րդ դարի առաջին քառորդի հայ քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Մշակույթ

Այս գիրքը նվիրված է նկարիչ Ստեփան Աղաջանյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայ կերպարվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գեղարվեստական ուղին և արվեստային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են նկարչի ստեղծագործությունների թեմատիկան, գեղանկարչական լեզուն, դիմանկարչության և ժանրային պատկերների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա ներդրումը հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Գրքում ներկայացվում են նկարչի ստեղծագործական մեթոդները, ոճական բնորոշ գծերը և նրա արվեստի կապը ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, նկարիչների, ուսանողների, հետազոտողների և հայկական կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։