Տեղական ինքնակառավարման մարմինները Հայաստանի Հանրապետությունում (1918-1920 թթ.)

Քաղաքագիտություն

Պլուտարխը (հին հունական պատմագիր, փիլիսոփա և բարոյագիր) այս գրքում ուսումնասիրում է՝ ինչպես են ձևավորվում և ինչպիսի հատկություններ ունեն տարբեր քաղաքական կառավարման համակարգերը՝ մենարխիան (թագավորություն), ժողովրդավարությունը և օլիգարխիան։ Նա պատմական օրինակներ է բերում հին հունական քաղաք-պետություններից և ավելի լայն աշխարհից՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տիրապետության ձևերը փոխվում և ինչ վտանգներ են պարունակում։ Պլուտարխը ընդգծում է, որ ոչ մի համակարգ ինքնուրույն չի կարող լինել «դժբախտությունից» հեռու, քանի որ ամեն կառավարման ձևում կարող է հայտնվել տկարություն կամ չարաշահում։ Մենարխիան կարող է վերածվել չար բռնակալության, ժողովրդավարությունը՝ քաոսի կամ անխոհեմության, իսկ օլիգարխիան՝ հարստության վրա հիմնված իշխող խղճի՝ որը չի հաշվում ժողովրդի կարիքները։ Գիրքը համարվում է թե՛ քաղաքական մտածողության, թե՛ բարոյական գրականության դասական օրինակ, քանի որ Պլուտարխը դիտարկում է ոչ միայն քաղաքական համակարգերը, այլև մարդկային բնույթը և առաջնորդության բարոյականության հարցը։ Նրա մոտեցումը մոտ է առակին՝ նա ցույց է տալիս, որ իշխանության մեջ մարդու բարոյական հատկանիշները որոշում են, թե արդյոք համակարգը կմնա արդար, թե կհայտնվի չարաշահում։ Այս աշխատությունը օգտակար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են քաղաքական տեսությունների, հին հունական պատմության և իշխանության էթիկայի հետ։ Հրատարակիչ - Эксмо Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-5-699-93599-4

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի խորհրդային և եվրոպական կրթական համակարգերում սովորող կրտսեր դպրոցականների կարդիոհեմոդինամիկ և սոմատոմետրիկ ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են երեխաների սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, ֆիզիկական զարգացման և մարմնի չափաբանական ցուցանիշների գնահատման արդյունքները՝ հաշվի առնելով կրթական միջավայրի, ուսումնական ծանրաբեռնվածության և կենսակերպի առանձնահատկությունների հնարավոր ազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է սրտի աշխատանքի, արյան շրջանառության, հասակի, քաշի և այլ սոմատոմետրիկ ցուցանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությունները՝ համեմատելով տարբեր կրթական համակարգերում սովորող երեխաների առողջական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է կլինիկական և վիճակագրական հետազոտությունների արդյունքներ, գիտական վերլուծություններ և եզրահանգումներ, որոնք կարող են կիրառվել երեխաների առողջության մշտադիտարկման, կրթական միջավայրի գնահատման և կանխարգելիչ առողջապահական ծրագրերի մշակման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է մանկաբույժների, ֆիզիոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, գիտաշխատողների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և երեխաների առողջության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատանքային պայմանների կառավարման համակարգի բարելավման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով աշխատավայրերում առողջ, անվտանգ և արդյունավետ միջավայրի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Նյութում վերլուծվում են աշխատանքային օրենսդրության կիրառման արդյունավետությունը, աշխատանքի անվտանգության և հիգիենայի պահանջների ապահովումը, աշխատողների իրավունքների պաշտպանությունը, ինչպես նաև գործատու-աշխատող հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատությունը դիտարկում է կառավարման կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները՝ ներառյալ վերահսկողության թույլ մեխանիզմները, պատասխանատվության մակարդակը և աշխատանքի պայմանների գնահատման համակարգերի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային փորձի կիրառելիությանը Հայաստանի պայմաններում, ինչպես նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և արտադրողականության բարձրացման փոխկապակցվածությանը։ Նյութը կարևոր է պետական կառավարման, աշխատանքի տնտեսագիտության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով աշխատանքային պայմանների բարելավման ռազմավարությունների մշակմանը։

Փիլիսոփայություն

Հայոց ինքնության դրսևորումները «Սասնա Ծռեր» էպոսում ձևավորվում են որպես բազմաշերտ մշակութային և աշխարհայացքային համակարգ, որտեղ ազգային հիշողությունը, հերոսական վարքականոնը և բարոյական արժեքները միավորվում են ժողովրդի ինքնության գաղափարի շուրջ։ Էպոսում հայ ինքնությունը արտահայտվում է նախ և առաջ ազատության և ինքնիշխանության գաղափարի միջոցով, որտեղ Սասնա հերոսների պայքարը արտաքին ճնշման դեմ դիտարկվում է ոչ միայն որպես ռազմական դիմադրություն, այլև որպես գոյաբանական ընտրություն՝ պահպանելու սեփական արժանապատվությունը և մշակութային ամբողջականությունը։ Փիլիսոփայական տեսանկյունից էպոսը կառուցված է երկբևեռ հակադրությունների վրա՝ ազատություն և ստրկություն, արդարություն և բռնություն, հավատարմություն և դավաճանություն, որոնց միջոցով ձևավորվում է բարոյական աշխարհի կառուցվածքը։ Հերոսների վարքագծում արտահայտվում է արդարության գաղափարը որպես բարձրագույն արժեք, որը հաճախ գերազանցում է նույնիսկ անձնական շահը կամ կյանքի պահպանման բնազդը, ինչը վկայում է էպոսի էթիկական բարձր մակարդակի մասին։ «Սասնա Ծռեր»-ում ինքնությունը նաև կապվում է հայրենի հողի և համայնքային հիշողության հետ, որտեղ Սասունը ոչ միայն աշխարհագրական տարածք է, այլև հոգևոր կենտրոն, ազգային գոյության խորհրդանիշ։ Հերոսական կերպարների գործողությունները հաճախ ունեն խորհրդանշական բնույթ՝ արտահայտելով ժողովրդի հավաքական կամքը և դիմադրողականությունը, իսկ նրանց լեզուն ու վարքագիծը կրում են ավանդական բարոյական նորմերի և ժողովրդական իմաստության ազդեցությունը։ Փիլիսոփայական վերլուծության շրջանակում էպոսը կարելի է դիտարկել որպես ազգային ինքնության մետապատում, որտեղ պատմությունը, առասպելը և արժեքային համակարգը միավորվում են՝ ստեղծելով ինքնության պահպանման և վերարտադրության մեխանիզմ։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Արևմտահայ գավառի պատկերագրությանը Հակոբ Մնձուրու արձակում՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործություններում գյուղական կյանքի, սոցիալական հարաբերությունների և մշակութային միջավայրի գեղարվեստական ներկայացումը։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է Հակոբ Մնձուրի-ը իր պատմվածքներում և արձակ գործերում կերտում Արևմտահայ գավառի բազմաշերտ աշխարհը՝ համադրելով կենցաղային մանրամասները, մարդկային հոգեբանությունը և պատմական իրականության ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական համայնքի սոցիալական կառուցվածքին, ավանդույթներին, ընտանեկան հարաբերություններին և մարդու ու բնության փոխհարաբերության գեղարվեստական արտացոլմանը։ Քննարկվում է նաև Մնձուրու լեզվական ոճը՝ պարզ, բայց խորքային արտահայտչականությամբ, որը թույլ է տալիս փոխանցել գավառական կյանքի թե՛ առօրեականությունը, թե՛ ներքին դրամատիզմը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա արձակը ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունի, այլև կարևոր աղբյուր է արևմտահայ իրականության, մշակութային հիշողության և ազգային ինքնության ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Գիրքը ներկայացնում է սփյուռքահայ գրականության զարգացման ուղիները, թեմաները և արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ընդգծում է մշակութային, պատմական և ազգային տարրերի դերը, որոնք ձևավորել են սփյուռքահայ հեղինակների ստեղծագործությունները և պահպանել ազգային ինքնությունը արտերկրում։ Հիմնական թեմաները․ Սփյուռքահայ գրականության պատմական և մշակութային ֆոն Նորագույն հայ գրողների ստեղծագործությունները և ժանրային տարբերակները Ազգային ինքնության և մշակույթի արտացոլումը գրականությունում Գրական կապը հայ հասարակական և քաղաքական իրողությունների հետ Միջազգային և համեմատական մոտեցումներ սփյուռքահայ գրականությանը Գրքի առանձնահատկությունները․ Համատեղում է պատմական, մշակութաբանական և գրական քննադատության մոտեցումներ Ներկայացնում է հեղինակների ստեղծագործությունները համատեքստում՝ ժամանակակից և պատմական չափանիշներով Ուղեկցվում է վերլուծական մեկնաբանություններով Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և հետաքրքրասեր ընթերցողների համար