Խաղում ենք հեքիաթ Ով է ապրում տնակում

Արտասահմանյան գրականություն

Ռիչարդ Բախի հայտնի խորհրդանշական պատմությունն է, որը ներկայացնում է ինքնաճանաչման, ազատության և սեփական հատկանիշների բացահայտման մասին։ Գիրքը պատմում է մի ճայ՝ Ջոնաթանի մասին, ով չի ցանկանում ապրել հասարակական օրենքներով ու սահմանափակումներով, այլ ձգտում է բարձրացնել իր թռչելու կարողությունները և հասնել նոր բարձրունքների։ Նա հրաժարվում է համայնքից, որտեղ ապրում էին սովորական ճայեր, և սկսում է մեկուսացված ճանապարհորդություն՝ իր սեփական նպատակի հասնելու համար։ Գրքում Ջոնաթանի պատմությունը ունի մեծ խորհրդանշական իմաստ՝ այն վերաբերում է ցանկացած անձի, ով ցանկանա բացահայտել իր ներքին ուժը և չհամակերպվել հասարակության կողմից պարտադրված սահմանափակումների հետ։ Ջոնաթանը խորհրդանշում է ազատությունը, թռիչքը՝ ոչ միայն ֆիզիկապես, այլև հոգեպես։ Այս գիրքը դարձել է շատերի համար ոգեշնչման աղբյուր՝ սովորեցնելով, որ կյանքում կարևորագույնը ոչ թե հասարակական կարծիքը կամ ընդունված նորմերն են, այլ սեփական ինքնություն և նպատակներ։ Այն էլ միաժամանակ խոսում է սիրո, համախմբման և նոր հնարավորությունների մասին, որոնք մեզ պարգևում են համարձակությունը և վստահությունը։ **«Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը»**-ն բացահայտում է այն համոզմունքը, որ երբ մարդը հետևում է իր իսկ նպատակներին ու հավատարմությունը, նա կարող է հասնել այն ամենին, ինչին ձգտում է։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-139-8

Քաղաքագիտություն

Գրքում ներկայացվում են պետական կառավարման որոշումների կայացման ընթացակարգերը, պետական ու տեղական մարմինների գործառնական կազմակերպումը, վարչարարության մեթոդները և ռազմավարական պլանավորման գործընթացները։ Անդրադառնում է նաև մունիցիպալ համակարգերում բնակչության ներգրավման, տեղական ծառայությունների կազմակերպման և արդյունավետության գնահատման հարցերին։ Աշխատությունը նախատեսված է պետական ծառայողների, տեղական ինքնակառավարման աշխատակիցների, ուսանողների և կառավարման ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ տրամադրելով գործնական ուղեցույցներ պետական և մունիցիպալ կառավարման արդյունավետության ապահովման և համակարգման համար։

Գեղարվեստական հայ․

«Ես իմ անուշ Հայաստանի»՝ Եղիշե Չարենցի հրաշալի բանաստեղծություններից մեկն է, որը համարվում է նրա ստեղծագործության ամենահայտնի և ամենահոգեբույր գործերից մեկը։ Այս տողերը հայրենասիրության և անձնական զգացմունքների խառնուրդ են՝ արտահայտելով մի մեծ սիրո և կարոտի խորությունը դեպի հայրենիքը։ Չարենցի այս բանաստեղծությունը ամբողջությամբ ընկնում է նրա դրամատիկ և պոետիկ մտածողության շրջանակը՝ որտեղ հայրենիքը ոչ միայն արտաքին տարածք է, այլ նաև հոգու և անձի խորը մասն է։ Չարենցը օգտագործում է «անուշ» բառը՝ ցույց տալու, թե որքան նուրբ ու սիրելի է իրեն հայրենիքը, թեև նա գիտակցում է նաև այն դառնությունը, որը կպցվում է, երբ հեռանում ես այնպիսի սրբավայրերից, որոնք անբաժանելի են մարդու հոգուց։ Բանաստեղծությունը ներկայացնում է մի յուրահատուկ տխուր կարոտ՝ միաժամանակ ծաղկող սիրով, իսկ նաև խորագույն թախիծով հայրենի հողի, իր ժողովրդին, անցյալին ու ամեն ինչին, ինչը կապված է այդ հողի հետ։ Չարենցը «Հայաստանը» տեսնում է ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մի հասկացություն, որին կապված է հոգի, սիրտ, հիշողություններ ու հույսեր։ Եղիշե Չարենցի այս բանաստեղծությունը համարվում է հայկական գրականության մեծ հարստությունը, որի մեջ պարփակված է մեր ժողովրդի անցած ճանապարհի ցավը, կորուստները և նրանց հանդեպ ունեցած անմնացորդ սիրո ու հույսի զգացմունքը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի»՝ որպես հայրենասիրական գործ, դարձել է նաև ազգային երգիչների, երաժշտասերների ու արտիստների համար, որոնց համար Չարենցի տողերը շուրթերին փչելուց հետո՝ Հայաստան կոչվողը դարձել է ոչ միայն հայրենի հող, այլ նաև ազգային ու հոգևոր ազատության խորհրդանիշ։ Նշելով «տուփով» արտահայտությունը, հնարավոր է խոսքը վերաբերում է գիրքը կամ բանաստեղծությունն առաքելու ձևին, թեև Չարենցի այս տողերը մեծամասամբ կարող են նույնիսկ առանձին տուփի մեջ պահվել՝ որպես արժեքավոր հիշատակագիր ու սրտի խոսք։ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-66-227-5

Գեղարվեստական հայ․

«Ներսուդուրս» Գուրգեն Խանջյանի հետաքրքիր ու խորացված ստեղծագործություններից մեկն է, որը համադրում է ազգային ինքնության, հոգեբանության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները։ Գրքի անվանումը՝ «Ներսուդուրս», արդեն իսկ ակնարկում է, որ վեպը կամ պատմվածքը ներառում է որոշակի մերթ միօրինակ, մերթ հակասական մտածողության տարրեր՝ կապված ներսի և դրսի, անձնական և սոցիալական աշխարհի հետ։ Խանջյանը «Ներսուդուրս»-ում փորձում է պատկերել այն միջավայրը, որտեղ մարդը, լինելով իր ապրած իրականության մեջ, նաև ներքին աշխարհի հետ մղում է հավասարակշռված պայքար։ Կերպարները տառապում են ներքին հակասություններից՝ փորձում հասկանալ իրենց տեղն աշխարհում, և միևնույն ժամանակ՝ կապվել հասարակության, շրջապատի պահանջների հետ։ Վեպը կարող է լինել ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգևոր ճանապարհորդություն, որտեղ հերոսները մղվում են դեպի ինքնագիտակցում, դեպի իրենց հոգու այն խորքերը, որոնք անտեսանելի են արտաքին աշխարհից։ Խանջյանը սարսափելի շերտեր է բացահայտում մարդկային բնույթի մեջ՝ խեղվածության, ակնածանքի, վախի, սրտի անկեղծության մասին։ «Ներսուդուրս»-ը արտացոլում է նաև հայ ազգի պայքարը, երբ նրանք գտնվում են նորից և նորից սահմանների կամ ներքին պատերազմների մեջ՝ այս անգամ ոչ միայն դրսի հակամարտության, այլ նաև ներսի՝ ներման ու ինքնապաշտպանության խառնաշփոթների։ Այս ստեղծագործությունն էսթետիկորեն և ներառականորեն մեծ ազդեցություն է թողնում ընթերցողի վրա՝ ցուցադրելով մարդու հոգու ամենափայլուն և ամենամութ կողմերը, որոնք կերտում են մեր կյանքը, մարդկային անհատականությունները ու նրանց հարաբերությունները՝ աշխարհի հետ, մեկը մյուսի հետ։ Խանջյանի «Ներսուդուրս»-ը այն ստեղծագործությունն է, որը դեռ երկար կմնա գրական արժեքի շրջանակներում՝ հրավիրելով ընթերցողին մտածելու այն մասին, թե ինչ է նշանակում գտնել համահունչություն ներսի և դրսի հետ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-512-9

Փիլիսոփայություն

«Այսպես ասաց Զարաթուստր» (Նիցշե) փիլիսոփայական ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է Զարաթուստրա կերպարի միջոցով նոր արժեքների, մարդու ինքնակատարելագործման և ազատության գաղափարները։ Գիրքը գրված է գրական-ֆիլիսոփայական ոճով՝ ասելով բանաստեղծական, առակային և քարոզչական լեզվով, ինչը այն դարձնում է յուրահատուկ և ազդեցիկ։ Զարաթուստրան իջնում է լեռից՝ մարդկանց պատմելու համար, որ պետք է վերացնեն հին բարոյականությունն ու ստեղծեն նոր, իրենց կյանքի համար հարմար արժեքներ։ Նիցշեի գլխավոր գաղափարներից է «Übermensch» (վեր-մարդը), այն մարդը, ով կարող է հաղթահարել իր սահմանափակումները և վերափոխել ինքն իրեն։ Գիրքը քննադատում է քրիստոնեական բարոյությունը և «հիվանդ հոգով» մարդու մոտեցումները, որոնք խանգարում են ուժեղ և ստեղծարար կյանքի։ Նիցշեն նաև խոսում է «ծիրանի հավերժական վերապրում» գաղափարի մասին՝ այն մասին, որ մարդը պետք է ցանկանա նույն կյանքը ապրել միշտ, առանց դժգոհության։ Գիրքը լի է խորհրդանշական պատկերներով, օրինակ՝ արցունքներ, խաչ, օձ, լեռ, և այս ամենը ծառայում է խոր իմաստներ փոխանցելու համար։ «Այսպես ասաց Զարաթուստր» պահանջում է ընթերցողի ակտիվ մտավոր մասնակցությունը՝ քանի որ այն չի տալիս պարզ պատասխանը, այլ մտորումների սկիզբ է։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի մշակույթում, գրականության և փիլիսոփայության վրա։ Այս աշխատությունը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արժեքների վերարժևորմամբ, ինքնաճանաչմամբ և փիլիսոփայական ռոմանտիկությամբ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-119670-7

Գեղարվեստական հայ․

«Երկու ռոք աստղ, երկու աղջիկ՝ չհաշված Արարատը»՝ Արա Թադևոսյանի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է հետաքրքիր ու բազմաշերտ պատմություն, որը տպավորություն թողնում իր անկեղծությամբ, հումորով ու խոր մտածողությամբ։ Վեպը կենտրոնացած է երկու ռոք երաժիշտների, երկու աղջիկների և նրանց կյանքի ուղիների վրա՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է երաժշտությունը, կրքերը և առօրյա կյանքը փոխկապակցվում։ Այս գործը միաժամանակ հուզիչ, զվարճալի և սուր դիտարկում է ժամանակակից կյանքի, սիրո, հայտնիության ու ինքնաարդարացման հարցերը։ Վեպի գլխավոր կերպարները՝ երկու ռոք աստղերը, ըստ էության, հանրության կողմից սիրված և ճանաչված մարդիկ են, որոնք միաժամանակ ունեն իրենց սեփական խնդիրները, բարդույթները և անձնական տառապանքները։ Նրանք՝ ստեղծագործելով և իրենց երաժշտությամբ հաղորդակցվելով հանրության հետ, բախվում են ոչ միայն արտաքին շփոթմունքների, այլև ներքին պայքարների հետ՝ կապված անձնական ընտրությունների, սիրո ու ընկերության հետ։ Ավելի լայն մակարդակում, Թադևոսյանը վեպի միջոցով անդրադառնում է հանրային կերպարների և նրանց շուրջ ձևավորվող անհավատալի սպասելիքների մասին։ Երկու ռոք աստղերն ունեն բացահայտելի ու չհայտարարված բաներ, որոնք դառնում են նրանց իրական կերպարի մաս։ Թադևոսյանն, ինչպես հաճախ լինում է իր ստեղծագործություններում, մարդկանց տարբեր շերտեր ցույց տալու միջոցով առաջարկում է ավելի համապարփակ ու բազմաշերտ պատկեր։ Մյուս կարևոր պահը, որ պետք է նշել, դա պատմության մեջ Արարատ լեռան գործոնն է։ Արարատը ոչ միայն որպես աշխարհագրական կետ, այլև որպես խորհրդանիշ հայտնվում է պատմության մեջ՝ ավելացնելով պատմությանը պոետիկ տարրեր։ Արարատը, լինելով հայ ժողովրդի խորհրդանիշը, միաժամանակ, նաև անձի փնտրող ու ճգնաժամի մեջ հայտնված ճանապարհորդի միակ իրական ապաստանն է։ «Երկու ռոք աստղ, երկու աղջիկ՝ չհաշված Արարատը» վեպը նկարագրում է կյանքի այն եզրերը, որտեղ կրքերը, ընտրությունները, դժվարությունները և, իհարկե, երաժշտությունը՝ որպես արվեստի ձև, սկսում են տրամաբանական համաչափություն գտնել։ Այն ներկայացնում է թե՛ ռոք երաժշտության հանրաճանաչ աշխարհը, թե՛ մարդկային հարաբերությունների խճճվածությունը՝ միաժամանակ խնդրելով համակողմանի հայացք դեպի հասարակության և ինքնության մասին։ Հրատարակիչ - Նյու Մեգ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-884-05-9