Հայաստանը 1912-1920 թվականներին

Արտասահմանյան գրականություն

«Երկինքն ընտրյալներ չունի» (Էրիխ Մարիա Ռեմարկ) գիրքը գրված է պատերազմական և հետպատերազմական ժամանակաշրջանի խոր զգացմունքներով, որտեղ մարդու ճակատագիրը կախված է պատահականությունից ու անհատական ընտրություններից։ Ռեմարկը ներկայացնում է, որ կյանքում ոչինչ հաստատված չէ, և մարդը հաճախ հայտնվում է իրավիճակներում, որոնք չեն կախվում նրա կամքից։ Գիրքը պատկերում է այն մարդկանց, ովքեր կորցրել են ամեն ինչ՝ տուն, սիրելիներ, աշխատանք, և փորձում են նորից կառուցել կյանքը։ Ռեմարկի հերոսները հաճախ ապրում են անհուսության, վախի և հուսահատության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ ունեն ներքին ուժ և մարդասիրական հոգի։ Գիրքը շոշափում է պատերազմի հետքերը՝ հոգեկան, սոցիալական և բարոյական բնագավառներում՝ ցույց տալով, որ պատերազմը ոչ միայն մարմնական վնաս է բերում, այլև հոգին քայքայում է։ Ռեմարկը նկարագրում է մարդկանց օրինաչափ կյանքը՝ մեծատառի մեծ պատմությունների փոխարեն՝ մանրակրկիտ, մարդակենտրոն պատկերներով։ Հերոսների միջով ընթերցողը զգում է, որ յուրաքանչյուր մարդ կարող է «ընտրյալ» լինել, բայց ոչ մի իշխանություն չի երաշխավորում նրա բարեկեցությունը։ Գիրքը նաև ընդգծում է, որ մարդը պետք է սովորեն ընդունել իրականությունը, բայց պահպանել մարդկային արժանապատվությունը և գոնե փոքրիկ հույսը։ Ռեմարկի ոճը պարզ է, բայց հուզիչ՝ թույլ տալով ընթերցողին համակվել հերոսների զգացմունքներով։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմի, մարդու հոգեբանության և կյանքում իմաստ փնտրելու թեմաներով։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-481-9

Այլ առարկաներ

Համաձայն ГОСТ 12.0.003-74, թունավոր և վնասակար արտադրական գործոնները դասակարգվում են ըստ իրենց ազդեցության բնույթի, վտանգի աստիճանի և աշխատանքի միջավայրում պատճառած ռիսկերի, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել անվտանգության միջոցառումներ և նվազեցնել առողջության վրա բացասական ազդեցությունը։ Դասակարգման հիմքում ընկած են ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և միկրոկլիմայական գործոնները։ Ֆիզիկական գործոններն ընդգրկում են բարձր կամ ցածր ջերմաստիճան, աղմուկ, ճառագայթներ, դարպասային լարման ազդեցություն և այլն։ Քիմիական գործոնները վերաբերում են կորզվող կամ գազանման նյութերի, կլորացած փոշու, թունավոր նյութերի ազդեցությանը՝ ներառյալ կեղծված կամ վտանգավոր նյութերը։ Կենսաբանական գործոնները ներառում են տարբեր միկրոօրգանիզմներ, վիրուսներ, բակտերիաներ, որոնք կարող են վնասել աշխատողի առողջությունը։ Միկրոկլիմայական գործոնները ներառում են օդի խոնավություն, օդի շարժում և ջերմային միջավայրի անհարմարություններ։ Բոլոր գործոնները բաժանվում են նաև ազդեցության ուժգնության և աշխատուժի համար վտանգի աստիճանի տեսանկյունից՝ թույլ, միջին, բարձր և շատ բարձր վնասակարություն ունեցող խմբերի։ Այս դասակարգումը ծառայում է որպես հիմք գործարաններում և արտադրական տարածքներում աշխատանքային անվտանգության չափանիշների մշակման, պաշտպանական միջոցների ընտրության և ռիսկերի կառավարման համար, ապահովելով աշխատողների առողջության պահպանությունը և արտադրական գործընթացների անվտանգ իրականացմանը։

Գրականություն

Մխիթար Գոշը (Մխիթար Գոշ 1130–1213) հայ միջնադարյան գրականության և իրավագիտության հսկայական ազդեցություն ունեցող գործիչ է, որը համարվում է հայկական իրավաբանական և աստվածաբանական գրականության դասական ներկայացուցիչ։ Նա առավել հայտնի է իր «Դատական կանոնագրությամբ» (կամ «Հանրապետական կամ Քաղաքացիական օրենսգիրք») և «Քրիստոնեական բարոյագիտություն» գործերով, որոնց միջոցով զարգացրել է իրավագիտության, բարոյագիտության և վարչական իրավունքի հիմնարար սկզբունքները։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործություններում առկա է իրավունքի ու արդարադատության հաստատման գաղափարը, ինչպես նաև հասարակական կյանքի կարգի, օրդինացիայի և բարոյական նորմերի ձևավորման կարևորությունը։ Նրա դատական կանոնագրությունը ներառում է քաղաքացիական, քրեական և վարչական իրավունքի նորմերը՝ հիմնված Հայկական եկեղեցու, ավանդույթի և դասական իրավական սկզբունքների վրա, ինչը թույլ է տալիս ապահովել արդարադատություն և իրավական պաշտպանություն հասարակության բոլոր շերտերի համար։ Գործերի լեզուն պարզ, հասկանալի ու ուսուցողական է, ինչի շնորհիվ դրանք օգտագործվել են ինչպես իրավաբանական պրակտիկայում, այնպես էլ կրթական նպատակներով՝ միջնադարյան Հայաստանի և նրա շրջակա շրջանների իրավագիտական ուսուցման համար։ Մխիթար Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր դեր են ունեցել իրավական և մշակութային ժառանգության պահպանման, հասարակական կյանքի կանոնակարգման և հայ իրավագիտության զարգացման գործում։ Նրա նուրբ վերլուծություններն ու սկզբունքները մինչև այսօր դիտվում են որպես իրավական մտքի դասական օրինակ և հանդիսանում են հայկական իրավաբանության հիմքերի կարևոր բաղադրիչ։

Կենսագրություն

«Իմ կյանքը. Իմ նվաճումները» Հենրի Ֆորդի ինքնակենսագրական աշխատությունն է, որտեղ համաշխարհային հայտնի գործարարն ու Ford Motor Company-ի հիմնադիրն անկեղծորեն պատմում է իր կյանքի, բիզնեսի և հաջողության մասին։ Գիրքը ներկայացնում է Ֆորդի վաղ շրջանի դժվարությունները, երբ նա փորձում էր գտնել իր ուղին՝ սկսած տաղանդավոր, բայց պարզ երկաթագործից մինչև ավտոմոբիլների ոլորտի առաջատար։ Ֆորդը նկարագրում է այն խոչընդոտները, որոնց նա հանդիպել է ավտոմոբիլների զանգվածային արտադրության և "Model T" մեքենայի ստեղծման ժամանակ, և թե ինչպես նա կարողացավ մերժել ավանդական բիզնես մոտեցումները՝ սահմանելով նոր ուղիներ։ Նա անդրադառնում է «սերիական արտադրություն» համակարգի ստեղծմանը՝ որը հեղափոխեց ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը և հնարավորություն տվեց մեքենաները դարձնել ավելի մատչելի և հասանելի մեծ թվով մարդկանց։ Ֆորդի մոտեցումը աշխատողի բարեկեցության հարցում նույնպես նորարարական էր՝ նա առաջիններից էր, ով բարձրացրեց աշխատավարձերը և կրճատեց աշխատանքային ժամը, համոզված լինելով, որ այսպիսի քաղաքականությունը կբերի նաև մեծ արտադրողականության։ Գիրքը ոչ միայն բիզնեսի պատմություն է, այլ նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես հասնել հաջողության՝ համառության, մտքի ճկունության և աշխատանքի արդարության միջոցով։ Այս աշխատությունը ոգեշնչող է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ մեծ հաջողության գաղտնիքները՝ անկախ հանգամանքներից կամ ոլորտից։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-154246-7

Տնտեսագիտություն

Մարդկային կապիտալը տնտեսագիտական հասկացություն է, որը վերաբերում է մարդկանց գիտելիքների, հմտությունների, փորձի, առողջության և կարողությունների ամբողջությանը, որոնք օգտագործվում են տնտեսական արժեք ստեղծելու համար։ Այն դիտարկվում է որպես կապիտալի հատուկ տեսակ, քանի որ, ինչպես ֆիզիկական կապիտալը (սարքավորումներ, տեխնոլոգիաներ), մարդկային կապիտալը նույնպես կարող է ներդրվել, զարգացվել և բարձրացնել արտադրողականությունը։ Մարդկային կապիտալի ձևավորման հիմնական միջոցներն են կրթությունը, մասնագիտական պատրաստվածությունը, առողջապահությունը և աշխատանքի փորձը։ Որքան բարձր է մարդու կրթական և մասնագիտական մակարդակը, այնքան մեծ է նրա ներդրումը տնտեսության զարգացման և նորարարությունների ստեղծման մեջ։ Այս հասկացությունը կարևոր դեր ունի ժամանակակից տնտեսագիտության մեջ, քանի որ այն բացատրում է երկրների տնտեսական աճի տարբերությունները՝ ցույց տալով, որ զարգացած երկրները սովորաբար ունեն բարձր որակի մարդկային կապիտալ։ Բացի տնտեսական նշանակությունից, մարդկային կապիտալը նաև սոցիալական արժեք ունի, քանի որ նպաստում է կյանքի որակի բարձրացմանը, սոցիալական շարժունակությանը և հասարակության ընդհանուր զարգացմանը։ Այսպիսով, մարդկային կապիտալը համարվում է կայուն տնտեսական զարգացման և մրցունակության հիմնական աղբյուրներից մեկը ժամանակակից աշխարհում։

Հոգեբանություն

Ֆրոմը սիրուն նայում է ոչ որպես զգացմունք, որ «պատահում է», այլ որպես արվեստ, որը պահանջում է գիտելիք, հասունություն, պատասխանատվություն և մշտական աշխատանք։ Նրա հիմնական միտքն այն է, որ մարդիկ սովորաբար կենտրոնանում են «սիրված լինելու» վրա, բայց չեն սովորում սիրել։ Գրքում քննարկվում են սիրո տարբեր ձևերը՝ եղբայրական սեր (մարդկանց միջև համերաշխություն), մայրական սեր, էրոտիկ սեր, սեր սեփական անձի հանդեպ, և սեր Աստծո հանդեպ։ Ֆրոմը նաև քննադատում է ժամանակակից հասարակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է սպառողական մտածողությունը աղավաղում հարաբերությունները և մարդկանց դարձնում միմյանց «սեփականատեր» լինելու ձգտող, ոչ թե իրապես սիրող։ «Սիրելու արվեստը» գիրք է նրանց համար, ովքեր ուզում են ավելի գիտակցված հարաբերություններ, հասկանալ իրենց վախերը, կախվածությունները և մենակությունը, ու սովորել սիրել՝ ոչ որպես թուլություն, այլ որպես ուժ։ Փափուկ կազմով տարբերակը հարմար է ընթերցելու համար, բայց բովանդակությամբ սա ծանրակշիռ, մտածելու տեղ տվող գիրք է, որին հաճախ վերադառնում են։ Եթե ուզում ես, կարող եմ նաև համեմատել այն նմանատիպ գրքերի հետ կամ ասել՝ ում համար է հատկապես հարմար։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-75-105-4