Հայկական ԽՍՀ հողերի մելիորացիան կուլտուրականացումը և պահպանումը

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպես ենք մենք իմանում անցյալի մասին։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է պատմական աղբյուրների տեսակները՝ գրավոր, նյութական, բանավոր և այլ, և բացատրում է, թե ինչպիսի դեր ունի յուրաքանչյուրն հայոց պատմության վերականգնման գործում։ Գրավոր աղբյուրների շարքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում միջնադարյան պատմիչների աշխատությունները, տարեգրությունները, վավերագրերը և պաշտոնական փաստաթղթերը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական և մշակութային պատկերը։ Մելիք-Բախշյանը մեծ ուշադրություն է դարձնում նաև աղբյուրների քննադատությանը՝ ցույց տալով, որ պատմաբանը չի կարող պարզապես ընդունել աղբյուրները որպես անվիճելի ճշմարտություն։ Նա ներկայացնում է, թե ինչպես պետք է վերլուծել աղբյուրի ծագումը, հեղինակությունը, նպատակները և հնարավոր կողմնակալությունները։ Այս մոտեցումը կապվում է պատմագիտության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ պատմական քննադատություն-ի հետ, որը թույլ է տալիս ավելի հավաստի պատկեր կազմել անցյալի մասին։ Գրքում առանձին բաժիններ են նվիրված հնագիտական նյութերին, արձանագրություններին, դրամագիտությանը և այլ օժանդակ գիտություններին, որոնք լրացնում են գրավոր աղբյուրների տվյալները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հայոց պատմության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, որտեղ տարբեր աղբյուրներ փոխլրացնում են միմյանց։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է նաև նրա մեթոդաբանական ուղղվածությունը։ Այն օգնում է ընթերցողին հասկանալ ոչ միայն «ինչ է տեղի ունեցել», այլ նաև «ինչպես է պետք ուսումնասիրել, վերլուծել և մեկնաբանել պատմությունը»։ Այս պատճառով գիրքը հատկապես օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ զբաղվել պատմագիտությամբ որպես գիտություն։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխանը» աշխարհի ամենահայտնի և սիրելի մանկական գրքերից է, որը միևնույն ժամանակ խոր և փիլիսոփայական պատմություն է նաև մեծերի համար։ Գիրքը պատմում է մի օդաչուի մասին, որը տարհամարում է տիեզերքում և հանդիպում է փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքր մոլորակից։ Փոքրիկ իշխանը պատմում է իր ճանապարհորդության մասին՝ տարբեր մոլորակներ, որոնց վրա ապրում են տարօրինակ մեծեր՝ արքա, գիժ, բիզնեսմեն և այլն։ Այս հանդիպումները ներկայացնում են մեծերի աշխարհը՝ որպես ինքնամոլություն, լացկոտություն, կամ զրո արժեքներ ունեցող զբաղմունքներ։ Փոքրիկ իշխանը միաժամանակ հարցադրում է տալիս այն ամենին, ինչ մեծերը ընդունում են որպես «անհրաժեշտ»։ Գիրքը խոսում է ընկերության, սիրո, պատասխանատվության և իրական արժեքների մասին։ Հատկապես հայտնի է այն գաղափարը, որ մենք միայն սրտով ենք ճիշտ տեսնում, և «առանց սիրո ոչինչ չի ունենա նշանակություն»։ Փոքրիկ իշխանը սովորեցնում է, որ պետք է տեսնել ոչ միայն տեսանելի, այլև հոգու մեջ եղածը, և հիշեցնում է, որ մանկության պարզությունը հաճախ ավելի խելացի է, քան մեծերի բարդ աշխարհը։ Այս տարբերակը՝ «փափուկ կազմ, սպիտակ փոքր», ենթադրում է գիրքի փոքր ձևաչափը և հարմարությունն ընթերցման համար, հատկապես որպես նվեր կամ ճանապարհորդական տարբերակ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-210-5

Տնտեսագիտություն

Ազատ տնտեսական գոտիները (ԱՏԳ) հատուկ կարգավիճակ ունեցող տարածքներ են, որտեղ գործում են արտոնյալ տնտեսական, հարկային և մաքսային ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով խթանել ներդրումները, արտադրությունը և արտահանումը։ Դրանք ստեղծվում են որպես գործիք՝ տարածաշրջանային ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար՝ ներգրավելով կապիտալ, տեխնոլոգիաներ և մասնագիտական ռեսուրսներ այն տարածքներում, որոնք ունեն զարգացման հավելյալ հնարավորություններ, բայց չեն օգտագործվում ամբողջությամբ։ Ազատ տնտեսական գոտիներում սովորաբար կիրառվում են հարկային արտոնություններ, պարզեցված վարչական ընթացակարգեր և մաքսային զեղչեր, ինչը բարձրացնում է բիզնեսի շահութաբերությունը և գրավչությունը ներդրողների համար։ Սա նպաստում է նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը, աշխատատեղերի ավելացմանը և ենթակառուցվածքների զարգացմանը։ Բացի այդ, ԱՏԳ-ները խթանում են արտահանմանն ուղղված արտադրությունը՝ թույլ տալով տեղական տնտեսություններին ինտեգրվել համաշխարհային շուկաներին։ Տարածաշրջանային ներուժի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից ազատ տնտեսական գոտիները օգնում են ակտիվացնել այն շրջանները, որոնք ունեն աշխարհագրական, տրանսպորտային կամ ռեսուրսային առավելություններ, բայց նախկինում չեն օգտագործվել լիարժեք։ Դրանք նպաստում են տարածաշրջանային անհավասարությունների նվազեցմանը և տնտեսական զարգացման հավասարակշռմանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Կովկասի տարածքում սրբության ընկալումների, գենդերային հարաբերությունների և իշխանության ձևերի փոխկապակցված ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կրոնական ինստիտուտների, սոցիալական կառուցվածքների և քաղաքական իշխանության միջև փոխազդեցությունները։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են սրբության գաղափարները ձևավորել հասարակական նորմերը և լեգիտիմացրել իշխանության տարբեր ձևեր՝ ինչպես աշխարհիկ, այնպես էլ եկեղեցական կառույցներում՝ Caucasus տարածաշրջանի բազմամշակութային միջավայրում։ Հեղինակը դիտարկում է նաև գենդերային դերերի պատմական կառուցումը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տղամարդկային և կանացի դերակատարումները ձևավորվել կրոնական ավանդույթների, իրավական նորմերի և սոցիալական պրակտիկաների ազդեցության ներքո։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանության սրբազանացման մեխանիզմներին՝ ինչպես եկեղեցական հեղինակությունները և արքունական ինստիտուտները օգտագործել են սրբության գաղափարը քաղաքական և սոցիալական վերահսկողության համար։ Աշխատությունում համեմատական մոտեցմամբ ուսումնասիրվում են նաև Armenia և հարակից միջնադարյան քաղաքական ու մշակութային միավորների փորձառությունները՝ ընդգծելով տարածաշրջանային փոխազդեցությունները և քրիստոնեական ու տեղական ավանդույթների խաչմերուկները։ Նյութը հիմնված է պատմական աղբյուրների, կրոնագիտական տեքստերի և ժամանակակից միջնադարագիտական հետազոտությունների վրա՝ նպատակ ունենալով բացահայտել սրբության, գենդերի և իշխանության փոխկապակցված դինամիկան միջնադարյան հասարակություններում։

Այլ առարկաներ

Փաստաթղթեր-ը գործնական և մեթոդաբանական բնույթի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է պաշտոնական փաստաթղթերի կազմման, ձևակերպման և մշակման հիմնական կանոններն ու պահանջները, աշխատությունում բացատրվում են վարչական, իրավական և կազմակերպչական փաստաթղթերի տեսակները՝ դիմումներ, հրամաններ, պայմանագրեր, արձանագրություններ, տեղեկանքներ և հաշվետվություններ, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ճիշտ լեզվական ձևակերպման սկզբունքները, միաժամանակ դիտարկվում են գործավարության հիմունքները, փաստաթղթաշրջանառության կազմակերպումը և փաստաթղթերի պահպանման ու արխիվացման կանոնները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշտոնական ոճին, լեզվական ճշգրտությանը և իրավական ուժ ունեցող տեքստերի ճիշտ կազմմանը, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու գործնական հմտություններ գրագետ և ստանդարտացված փաստաթղթեր կազմելու համար ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր կառույցներում։

Գեղարվեստական հայ․

«Բալենի»՝ Շահեն Թաթիկյանի ստեղծագործությունը հայ գրականության մեջ ունի յուրահատուկ տեղ և համարվում է մաքուր մարդկային տարերքով վիպասանություն։ Այս պատմվածքն ու վեպը պատմում է մի պատմություն, որը բացահայտում է մարդկային հոգեբանության բարդությունն ու փոխհարաբերությունների նրբությունները, խորություն և զգացմունքներ, որոնք հաճախ մնում են աննկատ։ «Բալենի»-ի գլխավոր հերոսը, Բալեն անունով մի երիտասարդ կամ չափահաս, իր արարքներով ու բնավորությամբ լուռ կերպով ընթերցողին ներկայացնում է մի անձ, որը չի համապատասխանում հասարակության սահմանած նորմերին։ Վեպը բավականին սուր է իր դիտարկումներով, այն չի վախենում ցույց տալու ոչ միայն մարդու անձնական կողմերը, այլև նրա հարաբերությունները՝ ընտանիքի, ընկերների կամ հասարակության հետ։ Թաթիկյանի այս ստեղծագործությունը կարելի է դիտել որպես ընտանեկան դրամա, որտեղ սիրո, բարոյականության, ազգասիրության և անձնական կայացման հարցերը վերածվում են մարդկային ճգնաժամի՝ հստակորեն ներկայացնելով այն բաները, որոնք անհատը մնում է չհայտարարված։ Պատմությունը միտված է այն համոզմանը, որ մենք ամեն ինչ անում ենք, որպեսզի հոգեպես հաղթահարենք մի քիչ ավելի բարդ աշխարհ՝ փորձում հասկանալ ինքներս մեզ և մարդկանց շուրջը։ «Բալենի» ստեղծագործության մեջ նաև կտրուկ քննադատություն կա հասարակական ստանդարտների, հասարակության բարոյականության ու ճնշումների վերաբերյալ։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են մարդիկ դիմագրավել դրանց կամ դրանց ենթարկվել՝ կախված իրենց բնավորությունից և վերաբերմունքից։ Թաթիկյանը ցույց է տալիս նաև այն փաստը, որ երբեմն նույնիսկ ամենապարզ մարդկային հարաբերությունները կարող են դարձնել անհնար հասկացվող ու բարդ՝ հատկապես, երբ այն «սահմանափակվում է» ազգային կամ հասարակական մեծատաղանդներով։ «Բալենի»-ը մի վեպ է, որը խոսում է ոչ միայն մարդու հոգեբանության մասին, այլ նաև ծավալում է առանձին կործանիչ պատմություններ, որոնք ակնհայտորեն ու վստահաբար ստիպում են ընթերցողին մտորել այն մասին, թե որտեղ են անցնում մարդու կենսագործունեության սահմանները։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-885-10-0