Հայոց լեզու

Գեղարվեստական հայ․

«Անլռելի զանգակատուն» Պարույր Սևակի համաշխարհային ճանաչում ստացած ստեղծագործություններից է։ Սա երկարատև անդրադարձ է մարդու ներաշխարհին, նրա կենսապայքարին, բախումներին ու դատապարտվածությանը, որտեղ արտացոլվում են մեծ բանաստեղծի խոր մտածողությունը և մարդկային ողբերգությունների անարդարության դեմ նրա անհաշտ պայքարը։ Պատմվածքը վերցնում է իր անվան խորհրդավոր իմաստը՝ զանգակատան լռությունը, որը խորհրդանշում է ինչպես անհատական, այնպես էլ հասարակական ողբերգությունը։ Զանգակը, որը սովորաբար զանգում է, ազդարարում, հորդորում կամ բացում ճանապարհ դեպի նորություն, այստեղ անմասն է, լուռ է, և այս լռությունը վերածվում է շրջապատող իրականության տիրող անմեկնելի ցավի ու մթության։ Պատմությունն իր մեջ խտացնում է հայկական մշակույթի, ժողովրդի պատմության, ավանդույթների ու արժեքների դեմ տեղի ունեցող տառապանքի, վախի և լռության պատկերները։ Սևակն այստեղ ընդգծում է այն կոնֆլիկտները, որոնք ունեն խորքային երեսներ՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին, որտեղ անհատը պետք է զիջի ու նահանջի, մինչդեռ լռությունը և անընդունելությունը շրջապատում պարուրում են նրան։ Ավարտի եզրափակումը, սյուժեի զարգացումը և մթնոլորտը կրում են մեկ ընդհանուր տարր՝ զրկանք ու կարոտ, այնպես որ «Անլռելի զանգակատուն»-ը միաժամանակ մնում է հոգեբանական խորաթափանց քննություն մի անհատի դատապարտվածության և հարակից նրա էթիկական, մտավոր ու գոյության հակասությունների։ Սևակը, որպես բանաստեղծ, իր արվեստով մշտապես շեշտում է արդարության, ազատության ու անկեղծության կարիքը, բայց այն անցնելու և հաղթահարելու համար պետք է դիմակայել ամբողջ հասարակական ապարդյունին և պայքարել անհուսալի լռության դեմ։ Այս ստեղծագործությունը խոսում է առեղծվածային հասկացությունների մասին՝ ցավը, մահը, սպասումը, ինչպես նաև մարդկային գերագույն արժեքների նկատմամբ ունեցած հավատը, երբ տիեզերքի մեջ ամեն ինչ չհաղթահարելի ու մութ է թվում։ Հրատարակիչ - Մագաղաթ Հրատ. տարեթիվ- 2019 ISBN - 978-9939-9205-2-8

Մաթեմատիկա

Այս հատորը հանդիսանում է շարունակություն նախորդ մասի և կենտրոնանում է ավելի խորացված թեմաների վրա, որոնք անհրաժեշտ են տնտեսագիտական մոդելավորման, օպտիմալացման և վերլուծական մտածողության զարգացման համար։ Նյութը ներկայացված է խնդիրների և վարժությունների տեսքով, որոնք ոչ միայն ստուգում են տեսական գիտելիքները, այլ նաև ձևավորում են կիրառական հմտություններ՝ կապված տնտեսական երևույթների մաթեմատիկական մոդելավորման հետ։ Գրքում ընդգրկված առաջադրանքները հաճախ կառուցված են այնպես, որ ուսանողը քայլ առ քայլ հասկանա բարդ գաղափարների ներքին տրամաբանությունը՝ աշխատելով ֆունկցիաների, շարքերի, բազմաչափ վերլուծության և ինտեգրալների հետ։ Բովանդակության կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ խնդիրները ընտրված են տնտեսագիտական օրինակներով կամ այդ ոլորտում կիրառելի տրամաբանությամբ, ինչի շնորհիվ ուսանողները տեսնում են, թե ինչպես է մաթեմատիկական ապարատը կիրառվում իրական տնտեսական խնդիրների լուծման մեջ։ Սա հատկապես կարևոր է այն ուսանողների համար, ովքեր չեն պատրաստվում դառնալ մաթեմատիկոսներ, բայց պետք է ունենան ամուր քանակական վերլուծական հիմք։ Գիրքը նաև ունի մեթոդական նշանակություն․ այն կարող է օգտագործվել ինչպես ինքնուրույն ուսումնասիրման, այնպես էլ բուհական դասընթացների ընթացքում՝ որպես խնդիրների հավաքածու սեմինարների և գործնական աշխատանքների համար։ Առաջադրանքների բազմազանությունը թույլ է տալիս դասախոսներին ընտրել տարբեր մակարդակների խնդիրներ՝ համապատասխանեցնելով ուսանողների պատրաստվածությանը։

Գրականություն

«Ջոնաթան Լիվինգսթոն Որորը» (Jonathan Livingston Seagull) պատմում է առանձին և ազատ սիրող մի թռչունի՝ Ջոնաթանի մասին, ով չբավարարվում է սովորական կյանքի սահմանափակումներով և ձգտում է ինքնաբացահայտման, ազատության և կատարելության։ Վեպը խորը խորհրդանշական է և մատնանշում է անհատի պայքարը սահմանափակումների դեմ ու անձնական զարգացման կարևորությունը։ Հիմնական թեմաները․ Անհատի ազատություն և ինքնակատարելագործում Սովորականության և միջակության դեմ պայքար Հոգևոր աճ և սեփական ներքին պոտենցիալի իրականացում Ընդհանուր արժեքներ՝ հայրենասիրություն, ընկերություն, միասնականություն Խորհրդանշական և առակային մոտեցումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Փոքր չափսի, բայց խորիմաստ և խորհրդանշական պատմություն Հարմար է երիտասարդ և հասուն ընթերցողների համար, ինչպես նաև ինքնաճանաչման և մոտիվացիոն գրականության սիրահարների Օգտագործվում է որպես ոգեշնչող ու փիլիսոփայական ընթերցանություն Թռչունների արկածները ծառայում են մարդկային կյանքի և հոգևոր մարտահրավերների խորհրդանշան

Մանկական

«Պապն ու շաղգամը․Ոսկե ձվիկը» պատմվածքը Հովհաննես Թումանյանի գրական ժառանգության մի մասն է, որը խորը寓ական իմաստ ունի։ Պատմվածքում պապը՝ գլխավոր հերոսը, մի կերպ հաջողության է հասնում մատակարարելով շաղգամներ ու ոսկե ձվիկներ, ինչը նրա կյանքը դարձնում է ավելի հեշտ ու ապահով։ Սակայն Թումանյանն ընդգծում է, որ գերբացատրված հաջողությունները, չնայած իրադարձությունների տեսանելի բարելավմանը, երբեմն կարող են վերածվել վտանգավոր հետևանքների։ Պատմվածքը ներկայացնում է ավանդական ու առասպելական մոտեցումներ՝ բացահայտելով մարդկային սթափության, համբերության ու հոգու բարությունը։ Թումանյանը, իր usual իդեալիստական ոճով, ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ փորձում ամեն կերպ գլուխ հանել իրենց դժվարություններից, սակայն հաճախ դա կապված է նրանց սխալ պատկերացումներից ու երազանքներից։ Ստորադրված խորհրդանիշներով ու խորհրդավոր տողերով Թումանյանը փորձում է դիտարկել մարդկային բնույթի բազմաբնույթ կողմերը, միաժամանակ ընդգծելով արդարությունը, մաքրությունը և այնպիսի արժեքները, որոնք մեզ պետք է օգնական լինեն իրական կյանքում։ Այս գործը իդեալական է ամեն տարիքում ընթերցողների համար՝ ոչ միայն հուզական խորությամբ, այլ նաև մտորումների վրա մտածելու հիանալի հնարավորություն է ընձեռում։ Հրատարակիչ - Պարմա-պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-9184-6-4

Փիլիսոփայություն

«Երկեր 5 հատորով» (Ֆրիդրիխ Նիցշե) ժողովածուի հատոր 2-ը շարունակությունն է Նիցշեի փիլիսոփայական մտքերի, որոնք նպատակ ունեն խթանել մարդու ինքնաճանաչումն ու ազատությունը։ Նիցշեն այստեղ էլ շարունակում է քննադատել ավանդական բարոյությունը, քրիստոնեական արժեքները և հասարակության սովորական կարծրատիպերը։ Հատոր 2-ը խորանում է մարդու հոգևոր զարգացման, ուժի և ստեղծագործական ինքնակատարելագործման գաղափարների մեջ։ Նիցշեի գրախոսությունը հաճախ բացահայտում է այն, թե ինչպես են հասարակական նորմերը ճնշում անհատի բնազդներն ու ստեղծագործական հզորությունը։ Նա առաջարկում է «արժեքների վերակազմակերպում»՝ մարդու թույլ տալով ոչ թե հետևել, այլ ստեղծել նոր, կյանքին համապատասխանող արժեքներ։ Հատոր 2-ում կարող են նաև լինել նրա մտքերը՝ «ճշմարտությունը որպես մի տարբերակ» և «հոգեկան ազատությունը որպես առաջնահերթություն»։ Նիցշեի ոճը ծանր է, բայց հզոր՝ լի է պատկերավոր համեմատություններով, հակադրություններով և դաժան անկեղծությամբ։ Հատորը ընթերցողին մղում է հարցեր տալու սեփական գոյության, նպատակների և արժեքների մասին։ Նիցշեի մոտեցումը չի առաջարկում հեշտ լուծումներ, այլ ավելի շատ մտքի «վարժանք»՝ որակապես նոր տեսարան կառուցելու համար։ Այս հատորը հարմար է նրանց համար, ովքեր արդեն ծանոթ են Նիցշեի գաղափարներին և ցանկանում են խորացնել իր փիլիսոփայությունը։ Գիրքը մեծ արժեք ունի այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել մտավոր անկախությունը և վերարժևորել իրենց կյանքը։ Հրատարակիչ - Անտարես ISBN - 978-9939-76-244-9

Գեղարվեստական հայ․

**«Իմ գրադարանը․ Խաչատուր Աբովյան. Վերք Հայաստանի»**՝ այս ժողովածուն ներառում է Խաչատուր Աբովյանի պատմական և գրական ժառանգությունը, նրա ամենանշանավոր գործերից մեկը՝ **«Վերք Հայաստանի»**։ Աբովյանը հայ ազգային գրականության խոշորագույն դեմքերից է, ով իր վիպակում խորը արձագանք է թողել հայ ժողովրդի ապագայի ու ազգային վերածննդի համար։ **«Վերք Հայաստանի»** գրքում, որը բազմաթիվ լեզուներով է թարգմանվել և համարվում է հայ գրականության դասական գործերից մեկը, Աբովյանը դիմում է հայ ժողովրդի ներքին ու արտաքին ճգնաժամերին՝ մանրամասնորեն նկարագրելով պետական անկումը, նվաճող օտար ուժերի ներխուժումը, հասարակության մեջ գոյացող սոցիալական անհավասարությունը և ժողովրդի նահանջած վիճակը։ Վեպը գրողը գրում է իր հայրենիքին վերաբերող խորը ցավով ու իր խորաթափանց հայացքով՝ հայոց երկրի վիճակը ներկայացնելով որպես ազգային վշտի մարմնացում։ Աբովյանի տեսլականում **«Վերք Հայաստանը»** ոչ միայն պատմական դրվագների վերարտադրություն է, այլ նաև խորը փիլիսոփայական, հոգևոր և սոցիալական նկարագրություն, որը բացահայտում է այն հարցերը, որոնք մշտապես կանգնած են եղել հայ ժողովրդի առաջ՝ դիմակայել արտաքին գերիշխանություններին ու վերականգնել ազգային միասնությունը։ Աբովյանը, նաև, հեղինակի ինքնատիպ ոճով, իր ստեղծագործություններում ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալը, պատմական մշակույթը և, իհարկե, ապագայի անխուսափելիությունն ու կարևորությունը։ Նա քննադատում է հայկական իշխանությունների անօրենությունները, անհանդուրժողականությունը, ծուլությունը և վախը՝ գտնելով դրանց պատասխանատվությունը ազգի հետագա անկման մեջ։ **«Վերք Հայաստանի»**-ը հայ գրականության առասպելական մի դրվագ է, որտեղ Աբովյանը հարվածում է ազգի հոգևոր վերածննդի սլաքներին։ Դա գրականության ու ազգի պատմության մի չքանդակված ձվածեղ է, որ կոչ է անում դրսևորել ազգային համախմբվածություն, արժանապատվություն և ներքին ուժ՝ պայքարելու լարվածության մեջ՝ ինչպես դրսում, այնպես էլ ներսում։ Այս ժողովածուն, որն ընդգրկում է Աբովյանի ստեղծագործության այդ կարևոր հատվածը, ընդգծում է, թե ինչպես նրա խոսքերը, տեսլականներն ու գաղափարներն անմահացել են ու մնացել մեր մշակութային հիշողության մեջ, որպեսզի փոխանցվեն նաև հետագա սերունդներին։ «Վերք Հայաստանի» համարվում է հայ գրականության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը, և այդ գործը հաճախ պնդվում է որպես հայոց ազգի ինքնագիտակցության հիմնարար հիմքերից մեկը։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-52-706-2