ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Վարազդատ Հարությունյանի գիտաստեղծագործական ժառանգությունը

Գրականություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Ուիլյամ Շեքսպիրի ստեղծագործությունների թարգմանական ընկալումը և դրանց տեղը հայ թարգմանական արվեստի զարգացման պատմության մեջ՝ ընդգծելով ինչպես լեզվական, այնպես էլ մշակութային ադապտացիայի խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են Շեքսպիրի դրամաների և սոնետների հայերեն թարգմանությունների հիմնական փուլերը, թարգմանիչների կիրառած մոտեցումները՝ բառացի, ազատ կամ ստեղծագործական վերարտադրության ձևերով, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են անգլերեն վաղ նոր շրջանի լեզվի, փոխաբերությունների և բեմական խոսքի առանձնահատկությունների փոխանցման ընթացքում։ Աշխատությունը քննարկում է նաև հայ թատրոնի և գրականության վրա Շեքսպիրի ազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են նրա կերպարներն ու թեմաները ներթափանցել հայ մշակութային միջավայր և ձևավորել նոր գեղարվեստական ընկալումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանության որպես ստեղծագործական ակտի գաղափարին, որտեղ թարգմանիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես լեզվական միջնորդ, այլև որպես համահեղինակ՝ ձևավորելով նոր մշակութային շերտեր հայ ընթերցողի համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Զանգեզուրի տարածաշրջանի գոյապայքարին 1917–1920 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ձևավորման բարդ շրջանի համատեքստում։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է Զանգեզուրի բնակչության ինքնապաշտպանական պայքարը՝ օսմանյան և ադրբեջանական ուժերի սպառնալիքների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակազմակերպմանը, ռազմական դիմադրությանը և քաղաքական ղեկավարության ձևավորմանը։ Աշխատության հիմնական թեմաներից են․ Զանգեզուրի ռազմաքաղաքական իրավիճակը 1917–1920 թթ. ինքնապաշտպանական ջոկատների և տեղական կառույցների գործունեությունը տարածաշրջանի բնակչության դիմադրությունը արտաքին հարձակումներին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հետ կապերը տարածաշրջանային հակամարտությունների ազդեցությունը պետականության ձևավորման վրա Հեղինակը օգտագործում է արխիվային փաստաթղթեր, ժամանակակիցների հուշագրություններ և պատմական աղբյուրներ՝ վերականգնելով Զանգեզուրի գոյապայքարի ամբողջական պատկերը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է իրացվելիության ռիսկի կառավարման դերի ուսումնասիրությանը՝ որպես առևտրային բանկերի ֆինանսական կայունության ապահովման կարևորագույն գործոնի Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են իրացվելիության ռիսկի տեսական հիմքերը, դրա առաջացման պատճառները, գնահատման մեթոդները և կառավարման ժամանակակից գործիքները։ Վերլուծվում են բանկերի ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, դրամական հոսքերի արդյունավետ կառավարումը, իրացվելիության չափորոշիչները, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը բանկային համակարգի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի առևտրային բանկերի գործունեության առանձնահատկություններին, կարգավորման մեխանիզմներին, կենտրոնական բանկի պահանջներին և իրացվելիության կառավարման կիրառական խնդիրներին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ռիսկերի կառավարման միջազգային մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորությունները հայկական բանկային համակարգում, ինչպես նաև ներկայացվում են ֆինանսական կայունության բարձրացմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսիստների, հետազոտողների, ուսանողների և բանկային ռիսկերի կառավարմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է լիսեռների մեխանիկական փորձարկումների արդյունքների վիճակագրական մշակմանը՝ կիրառելով կոռելյացիոն և ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդներ՝ դրանց ամրության և աշխատանքային հատկությունների գնահատման նպատակով։ Գրքում ներկայացվում են լիսեռների մեխանիկական փորձարկման հիմնական ցուցանիշները՝ ձգման, ծռման, ոլորման և հոգնածության դիմադրության տվյալները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող կառուցվածքային և արտադրական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է փորձարարական տվյալների միջև կապերի աստիճանը, բացահայտում է հիմնական կախվածությունները և կառուցում է մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել լիսեռների վարքագիծը տարբեր բեռնվածքային պայմաններում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ռեգրեսիոն մոդելավորման տարբեր մոտեցումներ՝ գծային և ոչ գծային մոդելներ, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը ինժեներական խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված մոդելների ճշգրտության գնահատմանը, սխալների վերլուծությանը և արդյունքների գործնական կիրառմանը արտադրական գործընթացների օպտիմալացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է մեքենաշինության ինժեներների, նյութագետների և տվյալների վերլուծության մասնագետների համար՝ նպաստելով մեխանիկական համակարգերի հուսալիության բարձրացմանն ու փորձարկումների գիտական մեկնաբանությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Այլ առարկաներ

2020 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակչական ոլորտը շարունակել է զարգանալ ինչպես գիտական, այնպես էլ ուսումնական, գրական և հասարակական ուղղություններով՝ ընդգրկելով լայն թեմատիկ դաշտ՝ իրավագիտությունից և տնտեսագիտությունից մինչև լեզվաբանություն, պատմություն և բնական գիտություններ։ Այդ տարվա հրատարակությունների մեջ զգալի տեղ են զբաղեցրել գիտական պարբերականներն ու ակադեմիական հանդեսները, օրինակ՝ ՀՀ ԳԱԱ գիտական շարքերը, որոնք շարունակել են հրապարակել մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և այլ բնագավառների հետազոտություններ՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության կայուն հարթակ ։ Միևնույն ժամանակ լույս են տեսել նաև մի շարք մենագրություններ և մասնագիտական աշխատություններ, որոնք վերաբերում են իրավական, սոցիալական և տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ արտացոլելով երկրի ներքին ինստիտուցիոնալ և տնտեսական զարգացումները։ 2020 թվականի հրատարակչական դաշտում առանձնահատուկ նշանակություն են ունեցել նաև թարգմանական և հանրամատչելի գիտական գրքերը, որոնք նպաստել են միջազգային գիտական մտքի տարածմանը Հայաստանում․ օրինակ՝ լայն տարածում է ստացել Յուվալ Նոա Հարարիի «Sapiens» գրքի հայերեն հրատարակությունը, որը լույս է տեսել նույն թվականին և դարձել է հանրային հետաքրքրության առարկա՝ ներկայացնելով մարդկության պատմության համապարփակ տեսություն ։ Բացի այդ, շարունակվել է նաև մասնագիտական գրականության հրատարակումը տարբեր ոլորտներում՝ էկոլոգիական իրավունք, սոցիոլոգիա, արվեստագիտություն և կրթական գիտություններ, ինչը վկայում է գիտական գրականության բազմազանության մասին։