Շինարարական նյութեր

Lեզվաբանություն

Արդի հայերենի բառապաշարը: Զարգացման միտումներ: Հիմնախնդիրներ աշխատությունը լեզվաբանության ոլորտի գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է ժամանակակից հայերենի բառապաշարի զարգացման հիմնական ուղղություններն ու փոփոխությունները, այն ներկայացնում է բառապաշարի հարստացման աղբյուրները՝ ներքին բառաստեղծում, փոխառություններ, նորաբանություններ և մասնագիտական տերմինաբանության ձևավորում, գիրքը քննարկում է նաև լեզվի արդիականացման գործընթացները՝ զանգվածային լրատվամիջոցների, տեխնոլոգիաների և գլոբալացման ազդեցության պայմաններում, ինչպես նաև անդրադառնում է լեզվական նորմավորման և գրական լեզվի պահպանման խնդիրներին, միաժամանակ ընդգծելով բառապաշարի փոփոխությունների սոցիալ-մշակութային պատճառները և դրանց ազդեցությունը լեզվական համակարգի կայունության վրա, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ լեզվաբանության և ժամանակակից լեզվական ուսումնասիրությունների համար։

Lեզվաբանություն

Գիրքը նվիրված է թվայնացված գրականության զարգացումից մինչև լեզվական շտեմարանների (կորպուսների) ձևավորման և կիրառման անցման գործընթացին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ժամանակակից լեզվաբանական, կրթական և տեխնոլոգիական հետազոտություններում։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են ավանդական տպագիր և թվայնացված գրական աղբյուրները վերածվում կառուցվածքային տվյալների բազաների, որոնք հիմք են հանդիսանում Corpus Linguistics և Digital Humanities ոլորտների զարգացման համար։ Քննարկվում են լեզվական շտեմարանների ստեղծման սկզբունքները, տվյալների հավաքագրման, նշագրման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը մեքենայական թարգմանության, բնական լեզվի մշակման, կրթական տեխնոլոգիաների և լեզվի ուսուցման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է թվայնացման գործընթացի առավելությունները՝ հասանելիության ընդլայնում, տվյալների արագ որոնում և մեծածավալ լեզվական վերլուծության հնարավորություն, ինչպես նաև մարտահրավերները՝ հեղինակային իրավունքների խնդիրներ, տվյալների որակի անհամաչափություն, ստանդարտացման բացակայություն և տեխնոլոգիական սահմանափակումներ։ Գիրքը անդրադառնում է նաև ապագայի հեռանկարներին՝ արհեստական բանականության և մեծ տվյալների ինտեգրմանը լեզվական հետազոտություններում, բազմալեզու կորպուսների զարգացմանը և կրթական ու գիտական միջավայրերում դրանց ազդեցության խորացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, ինֆորմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և թվային հումանիտար գիտություններով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպատակ ունենալով ցույց տալ լեզվական տվյալների թվայնացման և վերլուծության աճող դերը ժամանակակից գիտության մեջ։

Պատմություն

Հայ ժողովրդական տոներ-ը ազգագրական և մշակութաբանական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի ավանդական տոնական համակարգը, դրա ծագումը, կառուցվածքը և պատմական զարգացման ընթացքը՝ ընդգրկելով ինչպես հեթանոսական ժամանակներից պահպանված տարրերը, այնպես էլ քրիստոնեական տոնացույցի հետ միաձուլված ժողովրդական ավանդույթները, աշխատությունում վերլուծվում են տարվա ընթացքում նշվող հիմնական տոները՝ կապված բնության ցիկլի, գյուղատնտեսական աշխատանքի, ընտանիքի և համայնքային կյանքի հետ, ինչպես նաև դրանց ծիսական բաղադրիչները՝ երգերը, պարերը, հավատալիքները և խորհրդանշական գործողությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են տարբեր տարածաշրջաններում ձևավորվել տոնական ավանդույթների տեղական տարբերակներ՝ պահպանելով ընդհանուր ազգային համակարգի միասնականությունը, միաժամանակ ցույց է տրվում, որ ժողովրդական տոները ոչ միայն ժամանցային կամ ծիսական բնույթ ունեն, այլ նաև հանդիսանում են ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային շարունակականության կարևոր արտահայտություն, աշխատությունը ընդգծում է նաև ժամանակակից փոփոխությունների ազդեցությունը ավանդական տոնական մշակույթի վրա և դրա վերաիմաստավորումը նոր սոցիալական պայմաններում։

Այլ առարկաներ

Ապահովագրական ռիսկը այն հավանականությունն է, որ տեղի կունենա չնախատեսված իրադարձություն, որը կարող է բերել ֆինանսական կորուստների։ Ապահովագրական ռիսկերը դասակարգվում են ըստ իրենց բնույթի և ազդեցության։ Հիմնական տեսակներն են՝ անձնական ռիսկեր (հիվանդություն, դժբախտ պատահար, մահ), գույքային ռիսկեր (հրդեհ, գողություն, բնական աղետներ), պատասխանատվության ռիսկեր (երրորդ անձանց հասցված վնասներ), ինչպես նաև ֆինանսական և ձեռնարկատիրական ռիսկեր (շուկայի տատանումներ, եկամտի կորուստ)։ Ապահովագրական ռիսկերի կառավարման մեթոդները նպատակ ունեն նվազեցնել հնարավոր կորուստները կամ դրանք փոխանցել ապահովագրական ընկերություններին։ Հիմնական մեթոդներն են՝ ռիսկի կանխարգելումը (վտանգների նվազեցում), ռիսկի նվազեցումը (անվտանգության միջոցների կիրառում), ռիսկի պահպանումը (կորուստի ինքնուրույն ծածկում), ռիսկի փոխանցումը (ապահովագրության պայմանագրերի միջոցով) և ռիսկի բաշխումը (դիվերսիֆիկացիա)։ Այս մեթոդների ճիշտ կիրառումը ապահովում է ֆինանսական կայունություն և նվազեցնում անորոշության ազդեցությունը տնտեսության և բիզնեսի վրա։

Գրականություն

Աննա Կարենինա. Հատոր երկրորդ աշխատությունը Լև Տոլստոյի դասական վեպի երկրորդ հատորն է, որտեղ պատմությունը զարգանում է ավելի խոր հոգեբանական և սոցիալական լարվածության պայմաններում՝ կենտրոնանալով Աննա Կարենինայի և Ալեքսեյ Վրոնսկու հարաբերությունների աստիճանական սրման վրա, ինչպես նաև նրանց կյանքի շուրջ ձևավորվող հասարակական դատապարտման և մեկուսացման ուժեղացման վրա, այս հատորում առավել ընդգծված են Աննայի ներքին հակասությունները՝ սիրո, մեղքի զգացման և հասարակական նորմերից խզման միջև, ինչը նրան տանում է հոգեբանական անկայունության, զուգահեռ զարգացվում են նաև Լևինի և Կիտիի գծերը, որոնք ներկայացնում են ընտանիքի, աշխատանքի և բարոյական կայունության գաղափարները, ստեղծելով հակադրություն գլխավոր ողբերգական գծի հետ, ամբողջությամբ երկրորդ հատորը խորացնում է XIX դարի ռուսական հասարակության քննադատական պատկերը և մարդու ներաշխարհի բարդ հոգեբանական վերլուծությունը։

Գեղարվեստական հայ․

«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»՝ Հովհաննես Շիրազի այս երկը ներկայացնում է նրա ստեղծագործական վարպետության և խորը մտորումների շարունակությունը։ Շիրազը, որպես մեծ հայ բանաստեղծ, իր գրականությանը բնորոշ է եղել իմաստային և համահայկական խորությունը, իսկ «Անտիպ էջեր» շարքը առանձնանում է լուրջ պոետիկ փիլիսոփայությամբ, որը խորացնում է ազգային ինքնության, սիրո, հայրենիքի, մարդկային գոյության հարցերը։ Երկի գլխավոր թեմաներից մեկը շատ նման է Շիրազի մյուս գործերին՝ մարդու և հայրենիքի անքակտելի կապն է, բայց այս գիրքը նաև անդրադառնում է գրականության և արվեստի դերին։ Շիրազը հայ ժողովրդի պատմության, անցյալի և ներկայի անհնարին պայքարների մեջ փորձում է գտնել մի հավատալի ու անհատական հնչեղություն՝ որը կկարողանա դուրս բերել մարդուն իր ներքին խճճվածությունից։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»-ը**՝ բաղկացած լինելով տարբեր մոնոլոգներից և բանաստեղծություններից, Շիրազի համար մի յուրահատուկ հավաքածու է, որտեղ չի միայն լեզվաբառային հմտությունն ու սուր պատկերները, այլ նաև այն անձնական ապրումները, որոնցից նա անցել է՝ ծավալելով տարբեր տրամադրություններ՝ սկսած ծանր տագնապներից մինչև հույսի ու հաղթանակի շողերը։ Այս գրքում ամեն քայլափոխի հայտնվում են այնպիսի հարցեր, որոնք հաճախ մնում են անպատասխան՝ այն թեմաներով, որոնք վերաբերում են մարդկային հոգուն և նրա տարածքին՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին։ Շիրազը շարունակում է փնտրել կամ վերահաստատել այն արժեքները, որոնք մշտապես փչացել կամ խեղվել են՝ մինչդեռ հայ ժողովուրդը միշտ գտնում է իր հույսի նոր աղբյուրները։ Նրա պոեզիան լի է սիրո ու կարոտի արտահայտություններով, բայց միևնույն ժամանակ նաև հուսահատության ու գերհույսի՝ ազգային պայքարի ոգով։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»**-ը իր պոետիկ ոճով, բարոյական հարցադրումներով ու հայրենասիրական շնչով բացահայտում է այն շերտերը, որոնք խմորել են բանաստեղծի հոգում՝ հայ ժողովրդի վերածննդի և մարդկային գոյության իմաստների շուրջ։ Շիրազը կարծես ոչ միայն մի ասպետ է՝ իր բանաստեղծություններով պայքարող, այլ նաև փիլիսոփա՝ փորձելով հասկանալ, թե որտեղից է գալիս ժողովրդի ու անձի էությունն, և ինչպես կարելի է լինել հավատարիմ դրան՝ առանց խոչընդոտների։ Այս ստեղծագործությունն անշուշտ դառնում է հայ գրականության կարևոր հատված՝ ընթերցողին մղելով դեպի ինքնազննում և ազգային արժեքների վերաիմաստավորում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019