ԴՐԱՄԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՔԸ և ԴՐԱՄԱԿԱՆ ԶԱՆԳՎԱԾԸ, ԴՐԱՄԱԿԱՆ ԱԳՐԵԳԱՏՆԵՐ

Գրականություն

Գիրքը ներկայացնում է սփյուռքահայ գրականության զարգացման ուղիները, թեմաները և արվեստագիտական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում մշակութային, պատմական և ազգային տարրերին, որոնք ձևավորել են սփյուռքահայ հեղինակների ստեղծագործությունները և պահպանել ազգային ինքնությունը արտերկրում։ Հիմնական թեմաները․ Սփյուռքահայ գրականության պատմական և մշակութային ֆոն Նորագույն հայ գրողների ստեղծագործությունները և ժանրային բազմազանությունը Ազգային ինքնության և մշակույթի արտացոլումը գրականությունում Գրականության կապը հայ հասարակական և քաղաքական իրողությունների հետ Համաշխարհային գրականության ազդեցություններ և համեմատական մոտեցումներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է պատմական, մշակութաբանական և գրական քննադատության մոտեցումներ Ներկայացնում է հեղինակների ստեղծագործությունները ժամանակակից և պատմական համատեքստում Ուղեկցվում է վերլուծական մեկնաբանություններով Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, հետազոտողների և հետաքրքրասեր ընթերցողների համար

Իրավաբանություն

Պատիժը քրեական իրավունքում պետական հարկադրանքի միջոց է, որը կիրառվում է դատարանի կողմից հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ և նախատեսված է նրա կողմից կատարված իրավախախտման համար պատասխանատվություն ապահովելու համար։ Պատիժը արտահայտում է պետության բացասական վերաբերմունքը հանցավոր վարքագծի նկատմամբ և ունի ինչպես իրավական, այնպես էլ հասարակական նշանակություն։ Պատժի հիմնական նպատակները բազմաբնույթ են։ Առաջին հերթին այն ուղղված է սոցիալական արդարության վերականգնմանը, այսինքն՝ հանցագործությամբ խախտված հասարակական հավասարակշռության վերականգնմանը։ Երկրորդ նպատակն է հանցագործին ուղղելը և վերադաստիարակելը, որպեսզի նա հետագայում չկրկնի հանցանքը և վերադառնա օրինապահ կյանքի։ Երրորդ կարևոր նպատակը ընդհանուր և հատուկ կանխարգելումն է․ ընդհանուր կանխարգելման միջոցով պատիժը ազդում է հասարակության մյուս անդամների վրա՝ կանխելով նոր հանցագործություններ, իսկ հատուկ կանխարգելումը ուղղված է հենց հանցագործի կրկնահանցագործության կանխմանը։ Պատժի տեսակները տարբեր են և սահմանվում են քրեական օրենսդրությամբ։ Դրանք կարող են լինել ազատազրկում, տուգանք, ուղղիչ աշխատանքներ, որոշակի իրավունքներից զրկում, պայմանական դատապարտում և այլ միջոցներ։ Ամենածանր պատժատեսակը համարվում է ազատազրկումը, որը կիրառվում է հատկապես ծանր հանցագործությունների դեպքում։ Պատիժների կիրառման ժամանակ կարևոր է համաչափության սկզբունքը, այսինքն՝ պատիժը պետք է համապատասխանի կատարված հանցանքի ծանրությանը և մեղավորության աստիճանին։ Ժամանակակից իրավական համակարգերում մեծ նշանակություն ունի նաև մարդասիրության սկզբունքը, որը պահանջում է, որ պատիժը չխախտի մարդու հիմնարար իրավունքները և նպաստի նրա վերասոցիալականացմանը։

Բնապահպանություն

Սևանի ազգային պարկը Հայաստանի Հանրապետության ամենախոշոր պահպանվող բնական տարածքներից է, որը ստեղծվել է Սևանա լճի և նրա շրջակա էկոհամակարգերի պահպանության, վերականգնման և կայուն օգտագործման նպատակով։ Այն ընդգրկում է Սևանա լիճը և հարակից ափամերձ տարածքները՝ ներառելով ջրային, ճահճային և ցամաքային էկոհամակարգերի բազմազան համալիր, որոնք ունեն մեծ գիտական, էկոլոգիական և տնտեսական նշանակություն։ Պարկի հիմնական նպատակն է պահպանել լճի ջրային ռեսուրսները, կենսաբազմազանությունը, ձկնատեսակները և թռչնաշխարհը, ինչպես նաև կանխել էկոլոգիական դեգրադացիան, որը կապված է մարդու գործունեության, ջրօգտագործման և կլիմայական փոփոխությունների հետ։ Սևանի ազգային պարկը կարևոր դեր ունի նաև տարածաշրջանային էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման մեջ, քանի որ Սևանա լիճը հանդիսանում է Հայաստանի խոշորագույն քաղցրահամ ջրային ավազանը և ունի ռազմավարական նշանակություն ջրամատակարարման, ոռոգման և էներգետիկ համակարգերի համար։ Պարկում իրականացվում են բնապահպանական մոնիթորինգի, գիտահետազոտական աշխատանքներ, ինչպես նաև էկոտուրիզմի զարգացման ծրագրեր, որոնք միաժամանակ նպաստում են բնության պահպանությանը և տեղական տնտեսական զարգացմանը։ Սակայն տարածքը բախվում է նաև մի շարք խնդիրների՝ ջրի մակարդակի տատանումներ, աղտոտում, ապօրինի ձկնորսություն և մարդկային ճնշում, որոնք պահանջում են պետական վերահսկողության և պահպանության միջոցառումների շարունակական կատարելագործում։ Ընդհանուր առմամբ, Սևանի ազգային պարկը հանդիսանում է Հայաստանի բնապահպանական համակարգի առանցքային բաղադրիչներից մեկը և ունի մեծ նշանակություն թե՛ էկոլոգիական, թե՛ սոցիալ-տնտեսական տեսանկյունից։

Աշխարհագրություն

Գիրքը՝ «Աշխարհամասերի ֆիզիկական աշխարհագրություն. Պր. 1. Եվրոպա», հեղինակը Օհանյան Կ.Օ., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է Եվրոպա մայրցամաքի ֆիզիկական աշխարհագրության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է Եվրոպայի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ երկրաբանական կառուցվածքը, ռելիեֆի ձևերի բազմազանությունը՝ ներառյալ հին և նոր լեռնային համակարգերը (Ալպեր, Պիրենեյներ, Կարպատներ, Սկանդինավյան լեռներ), հարթավայրերը և ցածրադիր տարածքները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման պատմական երկրաբանական գործընթացները։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են կլիմայական պայմանները և դրանց ձևավորման գործոնները՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ազդեցությունը, ծովային և մայրցամաքային կլիմաների տարբերությունները, ինչպես նաև կլիմայական գոտիների տարածքային առանձնահատկությունները։ Ներառված են ջրագրական համակարգերը՝ խոշոր գետերն ու լճերը, նրանց տնտեսական և բնական նշանակությունը, ինչպես նաև հողերի և բուսականության գոտիականության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական ռեսուրսների բաշխվածությանը, բնապահպանական խնդիրներին և մարդու գործունեության ազդեցությանը բնական միջավայրի վրա։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրության մասնագետների համար՝ նպաստելով Եվրոպայի ֆիզիկական աշխարհագրության գիտական, ամբողջական և համակարգված ընկալմանը։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխան (ՄՀՄ)» (ՄՀՄ՝ Միջին ՀԱՄԱՐ Մարզական/Մանկական հրատարակության նշում՝ սովորաբար նշանակում է «Մանկական Համալիր Մատյան» կամ նմանատիպ խմբագրական ձև) գիրքը նույն հիասքանչ հեքիաթ-ալեգորիան է, որը սիրելի է ողջ աշխարհում։ Գիրքը պատմվում է օդաչուի՝ պատմության պատմողի ձայնով, որը հանդիպում է Փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքրիկ մոլորակից եկած փոքրիկ տղայի։ Փոքրիկ իշխանը ճանապարհորդում է տարբեր մոլորակներով և հանդիպում տարբեր մեծահասակների, որոնց միջոցով հեղինակն քննադատում է «մեծահասակների» աշխարհը՝ նրանց գծային մտածողությունը և արժեքների պակասը։ Գիրքը խորը իմաստներ ունի, բայց ներկայացվում է պարզ, մանկական ոճով՝ հագեցած խորհրդանիշներով և պատկերներով։ Հիմնական թեմաներն են ընկերությունը, սերը, պատասխանատվությունը և կյանքի իմաստը։ Փոքրիկ իշխանի և նրա սիրելի վարդի պատմությունը ցույց է տալիս, որ իրական սերը պահանջում է հոգատարություն և նվիրվածություն։ Գիրքը նաև ասում է, որ ամենակարևորը աչքով չես տեսնում՝ այն պետք է զգալ սրտով։ Սենտ-Էքզյուպերին օգտագործում է պարզ, բայց խոր հայեցակարգեր՝ ընթերցողին մղելով մտածելու մարդու մասին, կյանքի մասին և ժամանակի արժեքի մասին։ «Փոքրիկ իշխան» հարմար է թե՛ երեխաների, թե՛ մեծահասակների համար, քանի որ յուրաքանչյուր տարիքում կարելի է գտնել նոր իմաստներ։ Այս գիրքը համարվում է համաշխարհային դասականություն՝ մարդկային հոգու և արժեքների գեղեցիկ պատկերմամբ։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-842-64-6

Ֆիզիկա

Այս ռեֆերատը ներկայացնում է կիսահաղորդչային լազերները՝ որպես ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և լազերային տեխնոլոգիաների կարևորագույն ուղղություններից մեկը, որը լայն կիրառություն ունի կապի համակարգերում, բժշկության մեջ, արդյունաբերությունում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքում բացատրվում է կիսահաղորդչային լազերների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքը, որը հիմնված է էլեկտրոնների և անցքերի վերամիավորման ընթացքում լուսային ճառագայթման՝ լազերային արտանետման վրա։ Ներկայացվում է, որ այս սարքերում ակտիվ միջավայրը կիսահաղորդիչ նյութերն են, օրինակ՝ գալիումի արսենիդը, որոնցում էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ստեղծվում է ինվերս բնակեցում և տեղի է ունենում խթանված ճառագայթում։ Ռեֆերատում քննարկվում են կիսահաղորդչային լազերների հիմնական տեսակները՝ հոմոէպիտաքսային և հետերոկառուցվածքային լազերներ, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները։ Բացատրվում է նաև դրանց առավելությունները՝ փոքր չափսեր, բարձր արդյունավետություն, ցածր էներգասպառում և հեշտ ինտեգրում միկրոէլեկտրոնային համակարգերում, ինչպես նաև որոշ սահմանափակումներ՝ ջերմային կայունության և ճառագայթի որակի հետ կապված։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում կիրառություններին՝ օպտիկական կապի օպտիկամանրաթելային համակարգերում, սկաներներում, լազերային տպիչներում, բժշկական ախտորոշման և բուժման սարքերում, ինչպես նաև սենսորային տեխնոլոգիաներում։ Նշվում է նաև, որ կիսահաղորդչային լազերները հանդիսանում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացման հիմքային բաղադրիչներից մեկը՝ նպաստելով արագ և արդյունավետ տվյալների փոխանցման ու բարձր ճշգրտությամբ սարքավորումների ստեղծմանը։