Երևանի խանության XVIII դարի երկրորդ կեսի պատմության հիմնախնդիրները ըստ Մատենադարանի պարսկերեն վավերագրերի

Կրոն

Այս կենսագրական-պատմական ուսումնասիրությունը նվիրված է եկեղեցական գործիչ, աստվածաբանության դոկտոր Կարապետ Տեր-Մկրտչյանի հոգևոր գործունեությանն ու վարչական դերակատարությանը՝ որպես Ադրբեյջանի թեմի եպիսկոպոս և եկեղեցական կառույցների ղեկավար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է նրա կրթական ուղին, աստվածաբանական պատրաստվածությունը, ինչպես նաև հոգևոր ծառայության ընթացքում իրականացրած կազմակերպչական և վարչական գործունեությունը՝ կապված թեմական կյանքի համակարգման, եկեղեցական հաստատությունների գործունեության և հոգևոր-մշակութային նախաձեռնությունների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է նրա դերը տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական կառավարման համակարգում, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը համայնքային կյանքի և հոգևոր կրթության զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական պայմաններին, որոնցում ձևավորվել և իրականացվել է նրա գործունեությունը՝ ընդգծելով եկեղեցու և հասարակության փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքի տարածքում ձյան ծածկույթի երկրաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ որպես մթնոլորտային աղտոտվածության և շրջակա միջավայրի վիճակի գնահատման կարևոր ցուցանիշի։ Հեղինակը ներկայացնում է ձյան նմուշների հավաքման և լաբորատոր վերլուծության արդյունքները՝ բացահայտելով դրանցում կուտակված քիմիական տարրերի, ծանր մետաղների և այլ աղտոտիչների տարածական բաշխման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության մեջ գնահատվում է արդյունաբերական ձեռնարկությունների, ավտոմոբիլային երթևեկության և այլ մարդածին աղբյուրների ազդեցությունը քաղաքի տարբեր հատվածների երկրաքիմիական ֆոնի վրա, ինչպես նաև քննարկվում են աղտոտման հնարավոր բնապահպանական և առողջապահական հետևանքները։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է տրամադրում Երևանի էկոլոգիական վիճակի գնահատման, մթնոլորտային նստվածքների մոնիթորինգի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում գիտական հետազոտությունների ու գործնական միջոցառումների մշակման համար։

Մշակույթ

Հայկական տարազ-ը ազգագրական և մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայկական ավանդական հագուստի ձևավորման պատմական ուղին, տարածաշրջանային առանձնահատկությունները և դրանց կապը հայ ժողովրդի կենցաղի, սոցիալական կառուցվածքի ու գեղագիտական պատկերացումների հետ, աշխատությունում դիտարկվում է տարազի զարգացումը տարբեր պատմական շրջաններում՝ հնագույն և միջնադարյան ժամանակներից մինչև նոր շրջանը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունները ազդել հագուստի ձևերի, նյութերի, զարդանախշերի և կրելու սովորույթների վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր գավառների տարազային տարբերություններին՝ Արարատյան դաշտավայր, Շիրակ, Սյունիք, Վասպուրական և այլ շրջաններ, որտեղ յուրաքանչյուր տարածք ունեցել է իր ինքնատիպ գունային և զարդային համակարգը, միաժամանակ վերլուծվում են տարազի խորհրդանշական իմաստները՝ որպես ինքնության, սոցիալական կարգավիճակի և ընտանեկան ավանդույթի արտահայտություն, աշխատությունը նաև ընդգծում է, թե ինչպես է հայկական տարազը պահպանվել և վերաիմաստավորվել սփյուռքում և ժամանակակից մշակութային միջավայրում՝ դառնալով ազգային ինքնության կարևոր տեսանելի նշաններից մեկը։

Այլ առարկաներ

Այս մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է հայ տպագրական արտադրանքի համակարգված հաշվառումը՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր հրատարակչական կենտրոններում լույս տեսած հայերեն գրքեր, պարբերականներ և այլ տպագիր նյութեր։ Այն նպատակ ունի ապահովել հայ տպագրական ժառանգության ամբողջական և շարունակական փաստագրում՝ ծառայելով որպես հղումային գործիք գրադարանագիտության, մատենագիտության և պատմական հետազոտությունների համար։ Նյութում հրատարակությունները դասակարգվում են ըստ մատենագիտական չափորոշիչների՝ ներառելով հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և այլ հիմնական տվյալներ, ինչը հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով ուսումնասիրել հայ գրքի պատմության զարգացումը։ Աշխատությունը նաև կարևոր դեր ունի ազգային մշակութային հիշողության պահպանման և գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման գործում՝ հանդիսանալով արժեքավոր աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Aspergillus niger R-3 բորբոսասնկերի L-ամինաթթվային օքսիդազ ֆերմենտի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ներառելով նրա կուտակման, ակտիվության, սուբստրատային սպեցիֆիկության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վերլուծությունը։ Գրքում ներկայացվում են ֆերմենտի արտազատման և մաքրման մեթոդները, ակտիվության չափման և օպտիմալացման պայմանները, ինչպես նաև տարբեր շրջակա միջավայրի պարամետրերի՝ pH-ի, ջերմաստիճանի և իոնային ուժի ազդեցությունը ֆերմենտի կայունության և արդյունավետության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է L-ամինաթթվային օքսիդազի կենսաքիմիական մեխանիզմը, դրա ռեակցիոն հատկությունները և բորբոսասնկերի մետաբոլիզմում ունեցած դերակատարությունը, ինչպես նաև քննարկում է ֆերմենտի կիրառելիությունը կենսոտեխնոլոգիական գործընթացներում, օրինակ՝ ածխաջրածինների մոդիֆիկացիայի, ագրարաքիմիական արտադրության և կենսաինդիկատորների մշակման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի միկրոբիոլոգիայի, բիոքիմիայի և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների հետազոտողների համար՝ նպաստելով ֆերմենտների հատկությունների հասկացմանը, գործնական կիրառման ընդլայնմանը և նոր կենսաքիմիական մոդելների ձևավորմանը։