Էլեկտրոնային ուսուցանող համակարգում դասընթացների անցկացման ծրագրային միջոցների մշակումը և հետազոտումը

Մշակույթ

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի բովանդակությունը, կառուցվածքը, գործառույթները և նրա դերը հասարակությունում՝ զուգորդված հայ մշակույթի առանձնահատկությունների ու պատմական փուլերի վերլուծությամբ։ Անդրադառնում է թե նյութական, թե հոգևոր մշակութային արժեքներին, մշակութային երևույթների ձևավորմանը, փոխանցման մեխանիզմներին և պահպանման գործընթացներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ մշակույթի տեսության և հայ մշակույթի պատմության վերաբերյալ, օգնելով հասկանալ մշակութային գործընթացների էվոլյուցիան և հայկական մշակույթի յուրահատկությունները։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Գ. Ս. Դավթյանը գրքում ներկայացնում է անհող արտադրության համակարգերի հիմնարար սկզբունքները՝ սննդարար լուծույթների պատրաստում, արմատային միջավայրերի ընտրություն, խոնավության և ջերմաստիճանի կարգավորում, ինչպես նաև լուսային ռեժիմի օպտիմալացում՝ ապահովելու բույսի կայուն աճ և բարձր դեկորատիվ որակ։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է վարդաբույր խորդենու կենսաբանական առանձնահատկությունները, բազմացման եղանակները (կտրոններով, սերմերով), աճի փուլերը և ծաղկման խթանման ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Գրքում ընդգծվում է հիդրոպոնիկ համակարգերի կառուցվածքը և դրանց տարրերը՝ տարաներ, սուբստրատներ, սնուցման լուծույթների շրջանառության համակարգեր, ինչպես նաև ավտոմատ կառավարման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդարար տարրերի հավասարակշռված կիրառմանը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելմանը՝ փակ կամ վերահսկվող միջավայրերում աճեցման պայմաններում։ Աշխատությունը ներառում է նաև գործնական ցուցումներ արտադրական ջերմատնային տնտեսությունների կազմակերպման, ծաղկաբուծական արտադրանքի որակի բարձրացման և շուկայական պահանջներին համապատասխանեցման վերաբերյալ։ Այն նախատեսված է դեկորատիվ բուսաբուծության մասնագետների, ագրոնոմների, ջերմատնային տնտեսությունների աշխատողների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները անհող մշակության և ժամանակակից ծաղկաբուծության տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Այլ առարկաներ

ԱՄՆ-ի կենսական շահերը Հարավային Կովկասում ձևավորվում են տարածաշրջանի ռազմավարական դիրքի, էներգետիկ ռեսուրսների և մեծ տերությունների մրցակցության համատեքստում։ Հարավային Կովկասը հանդիսանում է կապող օղակ Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի միջև, ինչը այն դարձնում է կարևոր տարանցիկ գոտի ինչպես էներգակիրների, այնպես էլ առևտրային միջանցքների համար։ ԱՄՆ-ի համար այստեղ առանցքային նշանակություն ունի Կասպից ավազանի էներգետիկ պաշարների՝ նավթի և գազի արտահանման դիվերսիֆիկացումը դեպի Եվրոպա՝ նվազեցնելով Եվրոպայի կախվածությունը մեկ մատակարարից, հատկապես Ռուսաստանից։ Այս նպատակով ԱՄՆ-ն աջակցել է տարբեր էներգետիկ և տրանսպորտային նախագծերի, որոնք շրջանցում են ավանդական վերահսկվող ուղիները։ Բացի էներգետիկ շահերից, տարածաշրջանը կարևոր է նաև անվտանգության քաղաքականության տեսանկյունից, քանի որ այստեղ հատվում են Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի ազդեցության գոտիները, և ԱՄՆ-ն փորձում է պահպանել ուժերի հավասարակշռություն՝ սահմանափակելով մրցակից ուժերի գերիշխանությունը։ Հարավային Կովկասի երկրներում՝ Վրաստանում, Հայաստանում և Ադրբեջանում, ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը տարբեր աստիճաններով ուղղված է ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացմանը, տնտեսական բարեփոխումների աջակցությանը և տարածաշրջանային կայունության պահպանմանը։ Վրաստանը դիտվում է որպես արևմտյան ինտեգրման ամենաակտիվ գործընկեր, Հայաստանը՝ ավելի բարդ բազմավեկտոր քաղաքականությամբ երկիր, իսկ Ադրբեջանը՝ էներգետիկ ռեսուրսների և ռազմավարական համագործակցության տեսանկյունից կարևոր գործընկեր։ ԱՄՆ-ի համար էական է նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների, հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ լարվածության կառավարումը, քանի որ դրանք կարող են սպառնալ էներգետիկ միջանցքներին և լայն տարածաշրջանային կայունությանը։ Ընդհանուր առմամբ, ԱՄՆ-ի շահերը Հարավային Կովկասում միավորում են էներգետիկ անվտանգությունը, աշխարհաքաղաքական մրցակցության զսպումը և տարածաշրջանի երկարաժամկետ կայունության ապահովումը։

Բնապահպանություն

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները համարվում են ժամանակակից աշխարհի ամենալուրջ բնապահպանական խնդիրներից, որոնք առաջանում են մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով և ազդում են ինչպես բնության, այնպես էլ մարդու առողջության վրա։ Աղտոտման հիմնական աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոմոբիլային տրանսպորտը, ջերմաէլեկտրակայանները, վառելիքի այրումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական և կենցաղային թափոնների ոչ ճիշտ կառավարումը։ Այս գործընթացների արդյունքում մթնոլորտ են արտանետվում վնասակար գազեր և մասնիկներ՝ ածխաթթու գազ, ածխածնի մոնօքսիդ, ազոտի և ծծմբի օքսիդներ, փոշային նյութեր և այլ քիմիական միացություններ, որոնք փոխում են օդի բնական կազմը և նվազեցնում դրա որակը։ Մթնոլորտի աղտոտումը նպաստում է գլոբալ տաքացմանը, կլիմայի փոփոխությանը, օզոնային շերտի քայքայմանը և թթվային անձրևների առաջացմանը, որոնք վնասում են հողը, ջրային ռեսուրսները և բուսական աշխարհը։ Մարդու առողջության վրա այն ազդում է շատ բացասաբար՝ առաջացնելով շնչառական համակարգի հիվանդություններ, ասթմա, ալերգիաներ, սրտանոթային խնդիրներ և այլ քրոնիկ հիվանդություններ։ Բացի առողջապահական հետևանքներից, այն նաև տնտեսական վնասներ է պատճառում՝ նվազեցնելով աշխատանքի արտադրողականությունը և ավելացնելով առողջապահական ծախսերը։ Այս խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է զարգացնել մաքուր էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել վնասակար արտանետումները, խստացնել բնապահպանական օրենքները, իրականացնել կանաչապատում և բարձրացնել հասարակության էկոլոգիական գիտակցությունը։

Բնապահպանություն

Շրջակա միջավայրի պահպանության կառավարման կառուցվածքն ու բաղադրամասերը ներկայացնում են այն համակարգը, որը նախատեսված է բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման և շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման համար։ Կառավարման կառուցվածքը ներառում է պետական, տեղական ինքնակառավարման և մասնավոր կազմակերպությունների դերերը, որոնք համագործակցելով մշակում և իրականացնում են քաղաքականություն, ծրագրեր ու չափանիշներ՝ շրջակա միջավայրի պաշտպանության ոլորտում։ Բաղադրամասերը ներառում են օրենսդրական և կանոնակարգային հիմքերը, մոնիտորինգի և վերահսկողության համակարգերը, բնապահպանական տեղեկատվական համակարգերը, կրթական և կրթահասարակային միջոցառումները, ֆինանսավորման և խրախուսումների մեխանիզմները, ինչպես նաև հետազոտական ու գիտահետազոտական աշխատանքները։ Կառավարման գործընթացը ապահովում է ռիսկերի գնահատում, շրջակա միջավայրի վիճակի մշտադիտարկում, էկոլոգիական աղետների կանխարգելում և շրջակա միջավայրի պահպանության ռազմավարական ծրագրերի իրականացում։ Այս կառուցվածքի և բաղադրամասերի համակարգված գործունեությունը նպաստում է բնական ռեսուրսների խնայողությանը, կենսաբազմազանության պահպանմանը և մարդկային առողջության պաշտպանությանը, ինչպես նաև ստեղծում է հիմք երկրում էկոլոգիական կայուն զարգացման համար։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է խոզերի ակնթարթային և երկարատև պաշտպանությանը խոզերի ժանտախտից և դասական խոզերի մարաղից։ Գրքում ներկայացված են վերջին տարիների հետազոտությունների արդյունքները, նորագույն մեթոդները, դեղաբանական և սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները, որոնք կարող են արդյունավետորեն կանխարգելել վարակների տարածումը, նվազեցնել կենդանիների մահացությունը և բարձրացնել մսի արտադրության անվտանգությունը։ Ներկայացված է հիվանդությունների էպիդեմիոլոգիան, հարուցիչների բնույթը, տարածման մեխանիզմները, ինչպես նաև արտակարգ պաշտպանության միջոցների մշակման գործընթացները՝ ներառելով պատվաստումների, հակամարմինների կիրառման և կենսապաշտպանիչ տեխնոլոգիաների համակցությունները։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույծների, գյուղատնտեսական մասնագետների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կենդանիների առողջության պահպանմամբ և վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելմամբ։ Այն համարվում է կարևոր ուղեցույց` համակարգված գիտելիքներ տրամադրելով արտակարգ իրավիճակներում խոզերի երկարատև պաշտպանությունը կազմակերպելու համար։