Իրական անալիզի ընտրյալ բաժիններ

Գրականություն

Ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական ռեալիստական պատմվածք է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդու բնավորության ձևավորումը, սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը և այն ներքին հակասությունները, որոնք առաջանում են անհատի և հասարակության հարաբերություններում։ Գործում կենտրոնական տեղ ունի Զազունյան կերպարը, որի միջոցով Նար-Դոսը բացահայտում է մարդու հոգեբանական բարդ վիճակները՝ կապված ինքնահաստատման, արժանապատվության, սոցիալական դիրքի և շրջապատի գնահատականի հետ։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր են նաև միջավայրի նկարագրությունները, որոնք ցույց են տալիս հասարակության տարբեր շերտերի կյանքի պայմանները և այն սոցիալական անհավասարությունները, որոնք հաճախ դառնում են մարդկային ճակատագրերի որոշիչ գործոն։ Հեղինակը մանրամասնորեն ներկայացնում է կերպարի ներաշխարհը՝ նրա մտահոգությունները, հույսերը, հիասթափությունները և բարոյական ընտրությունները, որոնց միջոցով բացահայտվում է մարդու իրական արժեքը դժվար իրավիճակներում։ Միաժամանակ գործը ունի քննադատական շերտ՝ ուղղված այն հասարակական միջավայրին, որտեղ նյութական վիճակը և սոցիալական դիրքը հաճախ գերակշռում են մարդկային արժեքներին և արժանապատվությանը։ Լեզուն բնորոշ է Նար-Դոսին՝ պարզ, իրատեսական և հոգեբանական նուրբ դիտարկումներով հագեցած, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է խոր ազդեցություն և իրական կյանքի զգացողություն։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ մտավորականների նշանակալի ներդրումը քրդական մշակույթի, պատմության, լեզվի, բանահյուսության և ազգագրության ուսումնասիրման գործում՝ ընդգրկելով 1850–1990 թվականների ժամանակաշրջանը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր սերունդների հայ գիտնականների, պատմաբանների, լեզվաբանների, ազգագրագետների և մշակութային գործիչների կատարած հետազոտությունները՝ անդրադառնալով նրանց գիտական աշխատություններին, հավաքագրած նյութերին և հրապարակումներին։ Ուսումնասիրվում է հայ և քուրդ ժողովուրդների պատմամշակութային փոխհարաբերությունների արտացոլումը գիտական գրականության մեջ, ինչպես նաև գնահատվում է հայ հետազոտողների դերը քրդագիտության զարգացման և պատմամշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, մշակութաբանների, ազգագրագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են տարածաշրջանի ժողովուրդների պատմությամբ, մշակութային կապերով և գիտական ժառանգությամբ։

Բնապահպանություն

Տվյալ անվանմամբ («Ֆաունա և ֆլորա, ՄԱԿ, ՀՀ ավտոպարկ») գիրք կամ պաշտոնական մեկ ամբողջական հրատարակություն լայն հասանելի գրական աղբյուրներում չի հանդիպում որպես դասական գրական ստեղծագործություն, այլ ավելի շատ թվում է տեղեկատու/ուսումնական կամ հաշվետվական բնույթի նյութերի համադրություն, որտեղ քննարկվում են կենդանական աշխարհը (ֆաունա), բուսական աշխարհը (ֆլորա) և դրանց պահպանության կամ հաշվառման խնդիրները, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի (Միավորված Ազգերի Կազմակերպություն) շրջանակներում իրականացվող բնապահպանական կամ զարգացման ծրագրերը, իսկ «ՀՀ ավտոպարկ» հատվածը, ամենայն հավանականությամբ, վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության պետական կամ ծառայողական ավտոմեքենաների պարկի վիճակագրությանը, կառավարման կամ տեխնիկական հաշվառմանը, որտեղ կարող են ներառված լինել փոխադրամիջոցների տեսակները, քանակը, օգտագործման արդյունավետությունը և դրանց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա, այդ պատճառով նման նյութը սովորաբար դիտարկվում է որպես վերլուծական կամ պաշտոնական զեկույց, որը միավորում է բնապահպանական և վարչատնտեսական տվյալներ՝ նպատակ ունենալով գնահատել մարդկային գործունեության ազդեցությունը բնական միջավայրի վրա և մշակել կայուն զարգացման մոտեցումներ։

Գեղարվեստական հայ․

«Տուր ձեռքդ, պստլո»՝ Գուրգեն Խանջյանի այս ստեղծագործությունը իր լեզվաբառական խորությամբ և սոցիալական քննադատությամբ հայ գրականության կարևոր և համարձակ գործերից մեկն է։ Վեպը կամ պատմվածքը ներկայացնում է մարդու և նրա շրջապատի, հատկապես հասարակության մեջ գտնված անհավասարությունների ու սոցիալական անարդարությունների մասին պատկերներ, որոնք միևնույն ժամանակ կոշտ և բարոյական հարցադրումներ են։ Խանջյանը այս գործի միջոցով սթափ ու անկեղծ անդրադառնում է այն սոցիալական տարբերությունների և ապրելու պայմանների մասին, որոնք մեծ ազդեցություն ունեն մեր կյանքում։ «Պստլո» բառը, թեև արտաքինից դիտվում է որպես մի տեսակ վիրավորանք կամ ամենախոնարհ վիճակը, բայց, ըստ հեղինակի, այն հեգնանքի և քննադատության ձև է՝ հասարակության մեջ տեղի ունեցող խտրականությունների մասին։ Խանջյանը ցույց է տալիս, թե ինչպես այս սիմվոլը խրախուսում է կամ պահանջում ավելի մարդկային հարաբերություններ՝ առանց անտեսելու մեկ ուրիշի ծանր վիճակը կամ վիրավորանքները։ Այս ստեղծագործությունը, ինչպես շատ մյուսները, շրջանցում է ոչ միայն անձնական, այլ նաև մթնոլորտային հոգեբանություն՝ նկարագրելով մարդկանց մղումները, որոնք ձևավորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, սոցիալական ու բարոյական գնահատականների կողմից։ Վեպը ներկայացնում է այն մարդկանց ճակատագրերը, որոնք հայտնվում են այդպիսի անարդարագույն աշխարհում՝ ծանր ճակատագրեր կրելով և իրենց իսկ գոյաբառերում ապրելով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո»-ում Խանջյանը իր ստեղծագործության միջոցով հասարակությանը, մարդկային հարաբերությունները բերում է շատ մոտ դաշտ՝ բազում նրբություններով։ Այն հարցադրում է տալիս՝ արդյոք մենք իսկապես պատրաստ ենք հասնելու դեպի սեր ու համերաշխություն, թե շարունակելու ենք փնտրել ուրիշի մեջ անարդարությունը ու զայրույթը։ Վեպը մոտեցում է իրականությանը հեգնական և խորաթափանց կերպով, բայց չի խուսափում նաև զզվանքից ու հուսահատությունից՝ վերլուծելով, թե ինչպես է հասարակությունը կազմավորվում ու առաջանում ավելի խոցելի և անմարդկային շերտերով։ «Տուր ձեռքդ, պստլո» կարելի է համարել ոչ միայն սուր գրական քննադատություն, այլ նաև կոչ դեպի մարդկանց՝ հասկանալու, թե ինչքան մեծ է մարդկային կապը, ինչպես նաև հասարակական փոփոխությունների կարևորությունը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-018-6

Պատմություն

Այս ժողովածուն նվիրված է Ռուսաստանի տարածքում բնակվող հայության ազգային ինքնակազմակերպման, ներկայացուցչական մարմնի ստեղծման և հասարակական-քաղաքական խնդիրների քննարկման հարցերին։ Աշխատության մեջ ներկայացված հոդվածները անդրադառնում են ազգային ժողովի գումարման գաղափարին, դրա անհրաժեշտության հիմնավորումներին, հայ համայնքների միավորման հնարավորություններին և Ռուսաստանի հայության շահերի պաշտպանության կազմակերպական ձևերին։ Ժողովածուն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի զարգացումները, ազգային ինքնագիտակցության դրսևորումները և այն խնդիրները, որոնց առջև կանգնած էր ռուսահայ համայնքը։ Նյութերում քննարկվում են նաև համայնքային կառավարման, կրթական, մշակութային և քաղաքական նախաձեռնությունների նշանակությունը՝ ընդգծելով միասնական ներկայացուցչական կառույց ունենալու կարևորությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ ազգային շարժումների, Ռուսաստանի հայ համայնքների պատմության, հասարակական կազմակերպությունների ձևավորման և հայ քաղաքական մտքի ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Գրքում ուսումնասիրվում է ազգային արժույթի փոխարժեքի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա, վերլուծվում են փոխարժեքի տատանումների կապը գնաճի, տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի հաշվեկշռի և ներդրումների հոսքերի հետ, ներկայացվում են փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները և դրամավարկային քաղաքականության գործիքների դերը ֆինանսական կայունության ապահովման գործում, դիտարկվում է արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի զգայունությունը արժութային փոփոխությունների նկատմամբ, կիրառվում են էկոնոմետրիկ և վիճակագրական մոդելներ՝ փոխկապվածությունների գնահատման և կանխատեսման համար, քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության բաց բնույթի պայմաններում արտաքին շուկաների ազդեցությունները և արժութային ռիսկերի կառավարման խնդիրները, առաջարկվում են քաղաքականության բարելավման ուղիներ՝ ուղղված մակրոտնտեսական կայունության պահպանմանը և տնտեսական աճի խթանմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական վերլուծությունը և գործնական տվյալների ուսումնասիրությունը՝ ապահովելով համապարփակ պատկերացում փոխարժեքի դերի վերաբերյալ Հայաստանի տնտեսությունում։