Խաննա - Դավթյան Աննա

Աշխարհագրություն

Աշխարհագրական-երկրագրական եզրույթների և հասկացությունների հայերեն-թուրքերեն, թուրքերեն-հայերեն բառարան աշխատությունը մասնագիտական երկլեզու տեղեկատու բառարան է, որը նախատեսված է աշխարհագրության և երկրագիտության ոլորտներում օգտագործվող եզրույթների համակարգված թարգմանության և ճիշտ կիրառության համար, այն ընդգրկում է աշխարհագրական օբյեկտների, ռելիեֆի ձևերի, կլիմայական երևույթների, ջրաբանական և էկոլոգիական հասկացությունների լայն շրջանակ՝ ներկայացնելով դրանց հայերեն և թուրքերեն համարժեքները, գիրքը բացատրում է նաև տերմինների կիրառության առանձնահատկությունները տարբեր գիտական համատեքստերում, ինչը օգնում է ճիշտ հասկանալ մասնագիտական գրականությունը երկու լեզուներով և խուսափել թարգմանական սխալներից, միաժամանակ այն կարևոր օժանդակ աղբյուր է թարգմանիչների, ուսանողների, աշխարհագրագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների համար, քանի որ նպաստում է գիտական հաղորդակցության ճշգրտությանը և տերմինաբանական միասնականությանը։

Գեղարվեստական հայ․

«Ներսուդուրս» Գուրգեն Խանջյանի հետաքրքիր ու խորացված ստեղծագործություններից մեկն է, որը համադրում է ազգային ինքնության, հոգեբանության և մարդկային հարաբերությունների թեմաները։ Գրքի անվանումը՝ «Ներսուդուրս», արդեն իսկ ակնարկում է, որ վեպը կամ պատմվածքը ներառում է որոշակի մերթ միօրինակ, մերթ հակասական մտածողության տարրեր՝ կապված ներսի և դրսի, անձնական և սոցիալական աշխարհի հետ։ Խանջյանը «Ներսուդուրս»-ում փորձում է պատկերել այն միջավայրը, որտեղ մարդը, լինելով իր ապրած իրականության մեջ, նաև ներքին աշխարհի հետ մղում է հավասարակշռված պայքար։ Կերպարները տառապում են ներքին հակասություններից՝ փորձում հասկանալ իրենց տեղն աշխարհում, և միևնույն ժամանակ՝ կապվել հասարակության, շրջապատի պահանջների հետ։ Վեպը կարող է լինել ոչ միայն ֆիզիկական, այլև հոգևոր ճանապարհորդություն, որտեղ հերոսները մղվում են դեպի ինքնագիտակցում, դեպի իրենց հոգու այն խորքերը, որոնք անտեսանելի են արտաքին աշխարհից։ Խանջյանը սարսափելի շերտեր է բացահայտում մարդկային բնույթի մեջ՝ խեղվածության, ակնածանքի, վախի, սրտի անկեղծության մասին։ «Ներսուդուրս»-ը արտացոլում է նաև հայ ազգի պայքարը, երբ նրանք գտնվում են նորից և նորից սահմանների կամ ներքին պատերազմների մեջ՝ այս անգամ ոչ միայն դրսի հակամարտության, այլ նաև ներսի՝ ներման ու ինքնապաշտպանության խառնաշփոթների։ Այս ստեղծագործությունն էսթետիկորեն և ներառականորեն մեծ ազդեցություն է թողնում ընթերցողի վրա՝ ցուցադրելով մարդու հոգու ամենափայլուն և ամենամութ կողմերը, որոնք կերտում են մեր կյանքը, մարդկային անհատականությունները ու նրանց հարաբերությունները՝ աշխարհի հետ, մեկը մյուսի հետ։ Խանջյանի «Ներսուդուրս»-ը այն ստեղծագործությունն է, որը դեռ երկար կմնա գրական արժեքի շրջանակներում՝ հրավիրելով ընթերցողին մտածելու այն մասին, թե ինչ է նշանակում գտնել համահունչություն ներսի և դրսի հետ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-512-9

Lեզվաբանություն

Ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսության տեսության և գործնական աշխատանքների ուսումնական ձեռնարկ աշխատությունը ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու ժամանակակից արևելահայերենի շարահյուսության տեսական հիմունքները և դրանց գործնական կիրառությունները՝ ընդգրկելով պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցվածքը, նախադասության անդամների հարաբերությունները, ստորադասական և համադասական կապերը, խոսքի կառուցվածքային կազմակերպման կանոնները, ինչպես նաև շարահյուսական տարբեր երևույթների գործառական առանձնահատկությունները, գիրքը միաժամանակ պարունակում է բազմազան գործնական առաջադրանքներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել ճիշտ գրավոր ու բանավոր խոսք կառուցելու հմտությունները, այն հատկապես օգտակար է ուսանողների, լեզվաբանության ուղղությամբ սովորողների և ուսուցիչների համար՝ նպաստելով լեզվական մտածողության խորացմանն ու քերականական ճշգրտության բարձրացմանը։

Բժշկություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մի շարք արտադրական գործոնների ազդեցության գնահատմանը աշխատողների կենսաբանական տարիքի, աշխատունակության և ծերացման տեմպի վրա՝ Հայաստանի որոշ արդյունաբերական ձեռնարկությունների օրինակով, ընդգծելով աշխատանքի հիգիենայի, արդյունաբերական բժշկության և կենսաբանական հարմարվողականության փոխկապակցված խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են արտադրական միջավայրի հիմնական վնասակար գործոնները՝ ֆիզիկական (աղմուկ, թրթռում, ջերմաստիճանային տատանումներ), քիմիական (թունավոր նյութեր, գազեր, փոշի) և հոգեֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնվածություն, և դրանց երկարաժամկետ ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական տարիքի գնահատման մեթոդներին՝ կլինիկական ցուցանիշների, ֆունկցիոնալ թեստերի և կենսաքիմիական մարկերների հիման վրա, ինչպես նաև աշխատունակության փոփոխությունների դինամիկային։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է աշխատանքային պայմանների բարելավման, ռիսկերի նվազեցման և առողջապահական կանխարգելիչ միջոցառումների դերը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վաղաժամ ծերացման և մասնագիտական հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են արդյունաբերական անվտանգության համակարգերի կատարելագործման և աշխատողների առողջության մոնիթորինգի ժամանակակից մոտեցումները։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է դեռահասների ագրեսիվության երևույթի հոգեֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով վարքային, նյարդային և սոցիալական գործոնների փոխազդեցությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են դեռահասության շրջանում տեղի ունեցող հորմոնալ փոփոխությունները, կենտրոնական նյարդային համակարգի հասունացման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հուզական կարգավորման ու իմպուլսային վարքի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ագրեսիվ վարքի դրսևորման տարբեր ձևերը՝ ռեակտիվ, պրոակտիվ և սոցիալապես պայմանավորված ագրեսիա, ինչպես նաև դրանց կապը անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների հետ։