Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ

Պատմություն

XX դ. ընթացքում, և հատկապես նրա երկրորդ կեսից մինչ օրս շարունակվող պեղումները արմատապես շտկեցին Արևմտյան Հայաստանի ուսումնասիրության բնագավառում տիրող իրավիճակը՝ աննախադեպ հնարավորություն ստեղծելով ամբողջացնելու և հարստացնելու Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմության վերաբերյալ մեր գիտելիքները / В течение, и особенно, во вmорой половине XX столетия археологически были достаточно изучены памятники западных частей Армянского нагорья / The work under consideration is devoted to investigation of Bronze Age trade relations having in mind the Upper Euphrates region (now the territory of Elazig and surrounding regions of Turkey, in Ammnnian- Tsopk) Հրատ.՝ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, Երևան, 2000, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/4660] [dspace.nla.am]

Բժշկություն

Մարդու էկոլոգիան գիտության ճյուղ է, որը ուսումնասիրում է մարդու և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև մարդու առողջության, կյանքի որակի և կենսապաշտպանության վրա բնության և տեխնոգեն գործոնների ազդեցությունը։ Այն ընդգրկում է ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և սոցիալական ազդեցությունների ուսումնասիրություն, բացահայտում է աղտոտման, աղմուկի, ճառագայթների, ջերմաստիճանային և կենսաբազմազանության փոփոխությունների ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա և գնահատում է դրանց կարճաժամկետ ու երկարաժամկետ հետևանքները։ Մարդու էկոլոգիան նպատակ ունի մշակել կանխարգելիչ, պաշտպանական և հիգիենիկ միջոցառումներ՝ ապահովելու համար անվտանգ և առողջ միջավայր, բարելավելու մարդու բարեկեցությունը և նվազեցնելու հիվանդությունների և առողջական խնդիրների ռիսկերը։ Այս գիտությունը համադրում է կենսաբանություն, բժշկություն, հասարակական առողջություն, տեխնոլոգիաների ազդեցության վերլուծություն և սոցիալական գործոնների գնահատում՝ ձևավորելով համապարփակ մոտեցում մարդու և շրջակա միջավայրի միջկապերի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ, մարդու էկոլոգիան կարևոր գործիք է քաղաքաշինության, արտադրական գործընթացների, կենսապաշտպանության և քաղաքականության նախագծման մեջ՝ նպատակ ունենալով ապահովել կայուն և անվտանգ միջավայր բնակչության համար։

Պատմություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է 1897 թվականի Ռուսական կայսրության առաջին համընդհանուր բնակչության հաշվառմանը՝ ընդգծելով դրա պատմական, վիճակագրական և սոցիալ-տնտեսական նշանակությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է մարդահամարի կազմակերպման գործընթացը, մեթոդաբանական հիմքերը, տվյալների հավաքագրման սկզբունքները և ստացված արդյունքների համակարգման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայսրության բազմազգ կազմի, լեզվական, կրոնական և սոցիալական կառուցվածքի բացահայտմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային տարբերությունների վերլուծությանը, որոնք արտացոլում էին Ռուսաստանի տարածքային և ժողովրդագրական բազմազանությունը։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է մարդահամարի դերը վարչական կառավարման, հարկային քաղաքականության և պետական պլանավորման կատարելագործման մեջ՝ որպես կարևոր տեղեկատվական հիմք կայսրության ներքին կառավարման համար։ Աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, ժողովրդագրագետների և սոցիոլոգների համար՝ նպաստելով XIX դարի վերջի Ռուսական կայսրության հասարակական կառուցվածքի և բնակչության դինամիկայի գիտական ուսումնասիրությանը։

Գրականություն

Վիրջինիա Վուլֆ-ի վեպերում ֆեմինիզմը դրսևորվում է որպես կանանց սոցիալական դիրքի, ներքին հոգեբանական աշխարհի և ինքնության կառուցման խնդիրների խորքային քննություն, որը միաժամանակ կապվում է մոդեռնիստական գրական տեխնիկաների հետ։ Նրա ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Տիկին Դալլոուեյը» և «Դեպի փարոսը», կենտրոնական թեմա է կանանց կյանքի սահմանափակվածությունը հայրապետական հասարակության մեջ, որտեղ կրթության, ինքնաիրացման և հանրային մասնակցության հնարավորությունները հաճախ սահմանափակ են։ Վուլֆը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև կանանց ներքին մենախոսությանը և գիտակցության հոսքի տեխնիկային՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արտաքին սոցիալական ճնշումները ձևավորում նրանց ներաշխարհը։ Նրա ֆեմինիստական գաղափարները առավել հստակ արտահայտվում են «Սեփական սենյակ» էսսեում, որտեղ նա ընդգծում է տնտեսական անկախության և անձնական տարածքի անհրաժեշտությունը որպես ստեղծագործական ազատության նախապայման, ինչը նաև արտացոլվում է նրա վեպերի հերոսուհիների փորձառությունների մեջ։ Վուլֆի մոտ ֆեմինիզմը ոչ միայն սոցիալական քննադատություն է, այլ նաև գեղարվեստական ձևի միջոցով գիտակցության և ինքնության վերաիմաստավորում, որը խաթարում է ավանդական, տղամարդակենտրոն պատմողական կառուցվածքները և բացում նոր հնարավորություններ կանանց փորձառության ներկայացման համար։

Գրականություն

«Տեքստ, փոխաբերականություն, մեկնաբանություն»-ը ուսումնասիրվում է այն, թե ինչպես գրական տեքստերը օգտագործում են փոխաբերություններ, մետաֆորներ և խորհրդանշական ձևեր՝ իմաստների խորացման և ընթերցողի զգացմունքների ազդեցության համար։ Գիրքը ներկայացնում է մեթոդներ՝ տեքստային վերլուծության, լեզվաբանական և մշակութային համատեքստի ընթերցման համար, ինչպես նաև քննարկում է մեկնաբանության տեսական հիմքերը։ Հիմնական թեմաները․ Գրական տեքստերի կառուցվածք և իմաստային շերտեր Մետաֆոր, փոխաբերություն և խորհրդանշականություն Տեքստի բազմակողմանի մեկնաբանության մեթոդներ Սիմվոլիկ և մետաֆորական դրսևորումները գրականության մեջ Հոգեբանական, սոցիալական և մշակութային իմաստների վերլուծություն Գրքի առանձնահատկությունները․ Տեքստի վերլուծության և մեկնաբանության գործնական ուղեցույց Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, քննադատների և դասախոսների համար Միավորում է տեսական և գործնական մոտեցումներ Ներկայացնում է փոխաբերության ազդեցությունը ընթերցողի ընկալման վրա

Կենսաբանություն

Պրոկարիոտ բջիջը կենսաբանական բջջի պարզագույն ձևերից է, որը բնորոշ է բակտերիաներին և արխեաներին, և առանձնանում է նրանով, որ չունի ձևավորված կորիզ և թաղանթով պատված օրգանոիդներ, իսկ նրա գենետիկական նյութը գտնվում է ցիտոպլազմայում՝ սովորաբար օղակաձև ԴՆԹ-ի տեսքով՝ նուկլեոիդ կոչվող հատվածում։ Այս բջիջները կառուցվածքային առումով ավելի պարզ են, քան էուկարիոտները, սակայն ունեն բարձր հարմարվողականություն և արագ բազմանալու ունակություն, ինչը թույլ է տալիս նրանց գոյատևել բազմազան և հաճախ ծայրահեղ միջավայրերում։ Պրոկարիոտների բջջապատը հաճախ կազմված է պեպտիդոգլիկանից (բակտերիաների դեպքում), որը ապահովում է ձևի պահպանում և պաշտպանություն արտաքին ազդեցություններից, իսկ արխեաների մոտ այն կարող է ունենալ այլ քիմիական կառուցվածք։ Չնայած պարզությանը, պրոկարիոտ բջիջը ունի կենսագործունեության համար անհրաժեշտ բոլոր հիմնական գործընթացները՝ էներգիայի արտադրություն, սպիտակուցների սինթեզ ռիբոսոմների միջոցով և նյութափոխանակություն, որոնք իրականացվում են ցիտոպլազմայում և բջջաթաղանթի վրա գտնվող համակարգերի միջոցով։ Դրանք կարող են լինել ինչպես ինքնուրույն սնվող (աուտոտրոֆ), այնպես էլ օրգանական նյութերից օգտվող (հետերոտրոֆ), և մեծ դեր ունեն էկոհամակարգերում նյութերի շրջանառության, քայքայման և կենսաերկրաքիմիական գործընթացների ապահովման մեջ, ինչպես նաև մարդու կյանքում՝ թե օգտակար, թե հիվանդածին ձևերով։