ՀՀ պետական կառավարման ինստիտուցիոնալացման հեռանկարները տնտեսության թվայնացման համատեքստում

Գրականություն

Գրքում ամփոփված են «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբազիր, բանաստեղծ Արամայիս Սահակյանի զվարճալի զրույցները՝ գրականության, արվեստի, գիտության, աշխատանքի, սպորտի եւ այլ բնագավառների անվանի մարդկանց հետ: Փաստորեն սա հեղինակի «Մարդը մարդով է մարդ» գրքի շարունակությունն է՝ երգիծական թեքումով: Ներկա զրույցները նոր եւ անսպասելի կողմերով են բացում այդ անվանի մարդկանց հոգեկան եւ ստեղծագործական աշխարհը, երգիծանքի միջոցով բարձրացնում կենսական լուրջ հարցեր: «Զվարճալի հարցազրույցներ» ժողովածուն իր բնույթով եւ ժանրային առումով ինքնատիպ է:

Գրականություն

Սեզամ բացվիր գրքում Համո Սահյան ընթերցողին տանում է մարդկային հոգու խորքերը՝ միահյուսելով բնության գեղեցկությունը, հայրենի հողի նկատմամբ անսահման սերը, մարդկային ապրումների նրբությունը և կյանքի փիլիսոփայական ընկալումները։ Այս ստեղծագործությունը առանձնանում է իր մեղմ, բայց խոր ազդեցություն ունեցող լեզվով, որտեղ յուրաքանչյուր միտք և պատկեր կարծես բացում է մի նոր աշխարհ՝ լի զգացմունքներով, հիշողություններով և ներքին լույսով։ Գրքում մեծ տեղ է զբաղեցնում մարդու և բնության ներդաշնակ կապը, իսկ հեղինակի խոսքը հաճախ հնչում է ինչպես զրույց ընթերցողի հոգու հետ՝ ստիպելով խորհել կյանքի արժեքների, ժամանակի անցողիկության, սիրո, կարոտի և հայրենիքի կարևորության մասին։ «Սեզամ բացվիր»-ը միայն գիրք չէ, այլ նաև հոգևոր ճանապարհորդություն, որտեղ բառերը դառնում են դռներ դեպի հուշեր, զգացումներ և ներքին ինքնաճանաչում։ Համո Սահյանի յուրահատուկ ոճը ստեղծագործությանը տալիս է խոր քնարականություն և ջերմություն, ինչի շնորհիվ այն կարողանում է դիպչել տարբեր սերունդների ընթերցողների սրտերին։ Գիրքը հատկապես գրավիչ է նրանց համար, ովքեր սիրում են մտածող, հուզական և գեղեցիկ լեզվով գրված գրականություն, որտեղ ամեն նախադասություն իր մեջ կրում է և՛ պարզություն, և՛ խոր իմաստ։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գործող օրենսդրության մեջ առկա այն իրավական նորմերի վերլուծությանը, որոնք կարող են նպաստել կոռուպցիոն ռիսկերի առաջացմանը կամ դրանց պահպանմանը պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների տարբեր ոլորտներում։ Գրքում ուսումնասիրվում են օրենսդրական բացերը, հակասությունները և ոչ բավարար հստակ ձևակերպումները, որոնք գործնականում կարող են ստեղծել չարաշահումների, կամայական որոշումների և վերահսկողության թուլացման հնարավորություններ։ Հեղինակները ներկայացնում են իրավական կարգավորումների համակարգային քննություն՝ ուշադրություն դարձնելով վարչական, տնտեսական և քրեական ոլորտներին, ինչպես նաև պետական մարմինների գործունեության թափանցիկության ու հաշվետվողականության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարևորում է օրենսդրական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել կոռուպցիոն միջավայրի ձևավորման հնարավորությունները և բարձրացնել իրավական համակարգի արդյունավետությունն ու վստահելիությունը։

Տնտեսագիտություն

Հայաստան-ում աղքատության հիմնախնդիրը հանդիսանում է սոցիալ-տնտեսական կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը, որը պայմանավորված է տնտեսական կառուցվածքի առանձնահատկություններով, աշխատաշուկայի սահմանափակումներով, եկամուտների անհավասար բաշխմամբ և արտաքին ու ներքին տնտեսական ցնցումների ազդեցությամբ։ Աղքատությունը դրսևորվում է ինչպես եկամտային մակարդակի ցածրությամբ, այնպես էլ սոցիալական ծառայությունների հասանելիության սահմանափակումներով՝ կրթության, առողջապահության, բնակարանային պայմանների և զբաղվածության ոլորտներում։ Հիմնախնդրի խորացման վրա ազդում են նաև գործազրկությունը, հատկապես երիտասարդների շրջանում, ոչ ֆորմալ զբաղվածության բարձր մակարդակը և մարզերի ու մայրաքաղաքի միջև զարգացման անհամաչափությունը։ Աղքատության հաղթահարման ռազմավարությունը Հայաստանում ենթադրում է համալիր պետական քաղաքականություն, որը միավորում է տնտեսական աճի խթանումը, սոցիալական պաշտպանության համակարգի բարելավումը և մարդկային կապիտալի զարգացումը։ Կարևոր ուղղություններից է աշխատատեղերի ստեղծումը՝ փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման, ներդրումների ներգրավման և արդյունաբերական ու գյուղատնտեսական ոլորտների արդիականացման միջոցով։ Միաժամանակ մեծ նշանակություն ունի կրթության և մասնագիտական պատրաստվածության մակարդակի բարձրացումը, որը հնարավորություն է տալիս մարդկանց ավելի մրցունակ դառնալ աշխատաշուկայում և բարձրացնել եկամուտները։ Սոցիալական պաշտպանության համակարգի կատարելագործումը, ներառյալ նպաստների, կենսաթոշակների և սոցիալական աջակցության ծրագրերի հասցեականության բարձրացումը, նույնպես կարևոր դեր ունի աղքատության նվազեցման գործում։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականություն, որը կնպաստի մարզերի տնտեսական ակտիվացմանը և կենտրոն-մարզ անհավասարության կրճատմանը։ Աղքատության հաղթահարման արդյունավետ ռազմավարությունը պահանջում է երկարաժամկետ, կայուն և համակարգված մոտեցում, որտեղ համադրվում են տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները՝ նպատակ ունենալով ապահովել

Տնտեսագիտություն

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական վիճակի ազդեցությունը տնտեսության վրա արտահայտվում է բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, աղքատության մակարդակի, ժողովրդագրական իրավիճակի և սոցիալական ապահովության համակարգի միջոցով։ Սոցիալական պայմանների բարելավումը նպաստում է աշխատուժի որակի բարձրացմանը, սպառողական պահանջարկի աճին և տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը։ Ընդհակառակը՝ բարձր աղքատության մակարդակը, գործազրկությունը և սոցիալական անհավասարությունը սահմանափակում են ներքին շուկայի զարգացումը և նվազեցնում ներդրումային գրավչությունը։ ՀՀ-ում սոցիալական վիճակի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև միգրացիոն գործընթացները, որոնք հանգեցնում են աշխատուժի արտահոսքի և ժողովրդագրական խնդիրների խորացման։ Միաժամանակ սոցիալական աջակցության ծրագրերը և պետական քաղաքականությունը փորձում են մեղմել սոցիալական լարվածությունը և խթանել տնտեսական կայունությունը։ Սոցիալական և տնտեսական ոլորտների փոխկապվածությունը ցույց է տալիս, որ կայուն տնտեսական զարգացումը հնարավոր է միայն սոցիալական հավասարակշռության ապահովման պայմաններում։

Բնապահպանություն

Բնօգտագործումը ներկայացնում է մարդու գործունեությունը բնական ռեսուրսների ստացման, մշակման և օգտագործման համար՝ ներառելով հող, ջուր, օդ, անտառ, հանքանյութեր և կենսաբազմազանություն, որը ուղղված է տնտեսական, սոցիալական և մշակութային նպատակների ապահովմանը։ Բնօգտագործման կառավարմամբ՝ նախատեսվում է ռեսուրսների արդյունավետ, կայուն և հավասարակշռված օգտագործում՝ հնարավորինս նվազեցնելով բնության վրա բացասական ազդեցությունը, իսկ շրջակա միջավայրի պահպանությունը վերաբերում է այն միջոցառումներին, քաղաքականություններին և գործողություններին, որոնք ուղղված են բնական միջավայրի, էկոհամակարգերի և մարդու առողջության պաշտպանությանը, աղտոտման և ռիսկերի նվազեցմանը։ Բնօգտագործման տեսակները ներառում են հողօգտագործում, ջրօգտագործում, անտառային ռեսուրսների շահագործում, հանքարդյունաբերություն, էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործում և բազմաբնույթ բնական ռեսուրսների համակցված կառավարմամբ զբաղվող գործունեություն։ Կառավարման և պահպանության սկզբունքներն են՝ կայունություն, նախազգուշացում, հաշվետվողականություն, առավելագույն տնտեսական և էկոլոգիական արդյունավետություն, հանրային մասնակցություն, իրավական հստակություն և ռեսուրսների հավասարաչափ բաժանում։ Այս համակարգված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ապահովել բնական ռեսուրսների երկարաժամկետ հասանելիություն, նվազեցնել էկոլոգիական վնասները և ստեղծել պայմաններ մարդու առողջության, սոցիալ-տնտեսական զարգացման և էկոհամակարգերի կայունության համար։