Ձեռնարկություների բնութագրումը Հայաստանում

Գրականություն

Այս թեման վերաբերում է հայ XX դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից մեկի՝ Պարույր Սևակի կյանքին և ստեղծագործական գործունեությանը, ով մեծ դեր է ունեցել նորագույն շրջանի հայ պոեզիայի զարգացման, ազգային մտածողության խորացման և հասարակական գաղափարների արտահայտման գործում։ Պարույր Սևակը ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում և մկրտության ժամանակ ստացել է Պարույր Ղազարյան անունը։ Նա ստացել է բարձրագույն կրթություն Երևանի պետական համալսարանում, ապա ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում, որտեղ ձևավորվել է նրա գրական աշխարհայացքը և ստեղծագործական ոճը։ Սևակի պոեզիան առանձնանում է խոր փիլիսոփայական մտածողությամբ, ազգային ինքնության խնդիրների վերլուծությամբ և մարդու ներաշխարհի բարդ զգացմունքների արտահայտմամբ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ զուգակցվում են սիրո, հայրենիքի, պատմական հիշողության և մարդու բարոյական պատասխանատվության թեմաները։ Պարույր Սևակը մեծ ճանաչում է ստացել «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասի կյանքին և հայ ժողովրդի ողբերգական պատմությանը՝ դառնալով ազգային հիշողության և ցավի խորհրդանիշ։ Նրա այլ ստեղծագործություններում ևս արտացոլվում են ժամանակի սոցիալական և հոգևոր խնդիրները, մարդու ինքնաճանաչման որոնումները և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը։ Սևակը նաև զբաղվել է թարգմանական աշխատանքով՝ հայերեն ներկայացնելով համաշխարհային պոեզիայի կարևոր գործեր, ինչը նպաստել է հայ գրականության կապին միջազգային մշակույթի հետ։ Նրա կյանքը ավարտվել է 1971 թվականին ավտովթարի հետևանքով, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայ գրականության ամենակարևոր արժեքներից մեկը՝ ազդելով նոր սերունդների գրողների և ընթերցողների վրա։

Գեղարվեստական հայ․

«Խրամատային գրառումներ»՝ Գուրգեն Խանջյանի ստեղծագործությունը, որը հաճախ դիտարկվում է որպես գրական գլուխգործոց, խորապես անդրադառնում է պատերազմի, մարդկային տառապանքի ու հոգեբանության հարցերին։ Այս վեպը, ինչպես անվանումն է հուշում, ներկայացնում է խրամատային կյանքը՝ պատերազմի դաշտում գտնվող զինվորների ներսի աշխարհը, նրանց ապրումները և պայքարը ոչ միայն արտաքին թշնամու, այլ նաև ներքին մղումների և հոգեբանական ճնշումների դեմ։ Խանջյանը «Խրամատային գրառումներ»-ում դիպուկ կերպով նկարագրում է պատերազմական իրավիճակները՝ մանրամասն անդրադառնալով պատերազմական խառնաշփոթին, մարդկային հերոսությանը, իսկ միաժամանակ՝ մարդկային խիզախության և փխրունության արտացոլմանը։ Գիրքը ներկայացնում է այն խորին հոգեբանական պայքարը, որը ապրում են պատերազմի մեջ գտնվող մարդիկ՝ իր բոլոր դրամատիզմով ու խճճվածությամբ։ Վեպի սյուժեն, հիմնականում, կենտրոնացած է զինվորների այն տառապանքների վրա, որոնք սկսվում են առաջին իսկ պահից՝ հենց առաջին խրամատին ընկնելուց։ Պատերազմի դաժանությունը, պատերազմում մահվան ու կյանքը շարունակելու պայքարը, կենցաղային նեղության մեջ հայտնված զինվորների հոգեկան տառապանքներն ու անհանգստությունները՝ բոլորը ներկայացված են Գուրգեն Խանջյանի խոր մտածողությամբ ու սուր, գրական դիտանկյունից։ Պատմությունը նաև քննարկում է այն էթիկական ու բարոյական հարցերը, որոնք առաջանում են պատերազմի ժամանակ։ Ինչպես պատերազմը ոչ միայն ֆիզիկական մահ է, այլ նաև հոգևոր մահ, երբ մարդը կորցնում է իր բարոյական compass-ը, իսկ իր գոյությունն այլևս դառնում է կասկածելի ու անորոշ։ Պատերազմում հայտնված զինվորներն են, որոնք մի պահ գտնում են իրենց մարդկային կերպարը՝ դիմակայելով այն անարդարությանը, որ տեղի է ունենում նրանց շուրջ։ Խանջյանը ստեղծում է այնպիսի մի պոլիտրոպ բանաստեղծական տարածք, որտեղ պատերազմն ունի կոպիտ ու աբստրակտ բնույթ՝ զուգակցված մարդկային խորը զգացմունքների և արժեքների հետ։ Արդյունքում՝ «Խրամատային գրառումները» ոչ միայն պատերազմի մասին պատմող վեպ է, այլ նաև մեծ պոեզիա՝ մարդկային գոյությունը հասկանալու, ցավի, սարսափի և իմաստի որոնման մասին։ Այս ստեղծագործությունը որպես պատմական վեպ, սրտատրոփ հետազոտում է պատերազմի հոգեբանական ու էթիկական ասպեկտները՝ դիտելով, թե ինչպես կարող է այն փոխել մարդու բնույթը և նրա աշխարհայացքը։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-503-7

Պատմություն

Անհայտ երկրի պատմություն Սուբրիա աշխատությունը նվիրված է պատմական և քաղաքակրթական ուսումնասիրությանը, որտեղ հեղինակը փորձում է վերականգնել և վերլուծել «Սուբրիա» անվամբ հայտնի, սակայն պատմագիտական աղբյուրներում տարբեր ձևերով հիշատակվող կամ անորոշ սահմաններով ներկայացվող հին երկրի պատմությունը։ Գրքում քննարկվում են այդ տարածաշրջանի աշխարհագրական տեղադրության հնարավոր վարկածները, հնագիտական և գրավոր աղբյուրների տվյալները, ինչպես նաև հարևան քաղաքակրթությունների հետ ունեցած կապերը։ Հեղինակը ներկայացնում է Սուբրիայի քաղաքական կառուցվածքի, սոցիալական հարաբերությունների և մշակութային առանձնահատկությունների վերակառուցման փորձեր՝ հիմնվելով հին արևելյան աղբյուրների, լեզվաբանական համեմատությունների և պատմական մեկնաբանությունների վրա։ Աշխատությունում կարևորվում է նաև այն հարցը, թե ինչպես են լեգենդները, պատմական հիշողությունները և գիտական վարկածները փոխազդում միմյանց հետ՝ ձևավորելով «անհայտ երկրի» պատկերացումը պատմագիտության մեջ։ Գիրքը համադրում է պատմագիտական վերլուծություն, աղբյուրագիտություն և հիպոթեզային ուսումնասիրություններ՝ ընթերցողին առաջարկելով հետաքրքիր հայացք հին աշխարհի քիչ ուսումնասիրված կամ վիճահարույց հատվածներից մեկի վերաբերյալ։

Բնապահպանություն

Գրքում ներկայացվում են հողի առաջացման հիմնական գործոնները՝ կլիմա, ռելիեֆ, մայր ապարներ, բուսականություն և ժամանակ։ Բացատրվում են հողի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հողի բերրիության վրա։ Առանձին բաժիններ նվիրված են հողերի դասակարգմանը և աշխարհագրական տարածմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր բնական պայմաններում ձևավորվում տարբեր տեսակի հողեր։ Քննարկվում են նաև հողի օգտագործման խնդիրները՝ հատկապես գյուղատնտեսության մեջ, ինչպես նաև հողի պահպանության և բարելավման մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև հողի դեգրադացիայի խնդիրներին՝ էրոզիա, աղակալում, աղտոտում, և առաջարկում է դրանց կանխարգելման ու կառավարման ուղիներ։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական նշանակությունը՝ կարևոր լինելով ինչպես ուսանողների, այնպես էլ գյուղատնտեսության և բնապահպանության ոլորտի մասնագետների համար։

Հոգեբանություն

«Ունենալ թե լինել» Էրիխ Ֆրոմի փիլիսոփայական աշխատանքն է, որտեղ նա ուսումնասիրում է երկու հիմնական մոտեցումներ մարդկային գոյության ու զարգացման տեսանկյունից՝ «ունենալը» և «լինելը»։ Ֆրոմը ենթադրում է, որ հասարակությունը մեծապես կենտրոնանում է նյութական արժեքների և նյութի վրա, իսկ դա ձևավորում է մարդկանց միտքը՝ նրանց հետապնդել ու հավաքել ավելի շատ իրեր, ֆինանսներ ու ունեցվածք, փոխարենը ներդնելով սեփական ներքին զարգացմանը, հոգեկան և բարոյական արժանապատվությանը։ «Ունենալ» մոտեցումը հիմնված է անընդհատ ձգտման վրա՝ նյութական բարիքների և արտաքին հաջողության հետ, մինչդեռ «լինելը» վերաբերում է մարդկային էությանը, ինքնաճանաչմանը, ազատությանը և ներքին ներդաշնակությանը։ Ֆրոմը պնդում է, որ միայն «լինելով» մարդը կարող է զգալ իրական երջանկություն և լիարժեք կյանք՝ առանց մշտապես վախենալու կորցնելուց կամ հավերժ դավաճանելու։ Ֆրոմը նշում է, որ դա անհրաժեշտ է փոխել ոչ միայն անհատական մակարդակում, այլև ամբողջ հասարակությունում, քանի որ «ունենալ»ը հաճախ հանգեցնում է մարդկային հարաբերությունների հուզական վակուումի, որն միայն «լինելու» պարագայում կարող է լրանալ։ Գիրքը վերաբերելով մարդու ներքին ազատությանը, սոցիալական համակարգերին ու հոգեբանական զարգացմանը, կոչ է անում ուշադրություն դարձնել սեփական ներքին կյանքին՝ որպես իրական զարգացման և երջանկության հիմք։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-5-17-097482-5

Այլ առարկաներ

Գիրքը՝ «Գծագրական երկրաչափություն», հեղինակը Ադամյան Ս. Ա., հանդիսանում է ուսումնական և տեխնիկական ձեռնարկ, որը նվիրված է տարածական պատկերների երկրաչափական ներկայացման և գծագրական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գծագրական երկրաչափության հիմնական սկզբունքները, որոնց միջոցով հնարավոր է եռաչափ առարկաների պատկերումը հարթության վրա՝ պահպանելով դրանց չափերը, ձևը և տարածական հարաբերությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են կետերի, ուղիղների և հարթությունների փոխդիրքերը, պրոյեկցիաների տեսակները, կտրվածքների և հատումների կառուցման եղանակները, ինչպես նաև տարածական մարմինների պատկերումը ինժեներական գծագրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված տեխնիկական գծագրության կանոններին, չափագրման և ձևավորման ստանդարտներին, ինչպես նաև ինժեներական խնդիրների լուծման գրաֆիկական մեթոդներին։ Ներառված են նաև գործնական առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են տարածական մտածողության, վերլուծական ունակությունների և ինժեներական գրաֆիկայի կիրառական հմտությունների զարգացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է տեխնիկական բուհերի ուսանողների, ինժեներների և նախագծող մասնագետների համար՝ ապահովելով գծագրական երկրաչափության հիմնարար և կիրառական գիտելիքների համակարգված ընկալում։