Մարդու առողջության վրա շրջակա միջավայրի ներգործության սոցիալ-տնտեսական գնահատման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ադրեներգիկ միջոցների կիրառման ուսումնասիրությանը՝ ծննդաբերական գործունեության անոմալիաների համալիր կարգավորման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ծննդաբերական գործունեության խանգարումների հիմնական առանձնահատկությունները, դրանց ձևավորման հնարավոր մեխանիզմները և ծննդաբերության բնականոն ընթացքի վրա ազդող ֆիզիոլոգիական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ադրեներգիկ համակարգի դերին ծննդաբերության ընթացքում և այն հնարավորություններին, որոնք կարող են ընձեռել համապատասխան դեղաբանական միջոցները՝ արգանդի կծկողական ակտիվության և ծննդաբերական գործընթացի կարգավորման նպատակով։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել տարբեր դեղաբանական մոտեցումների համակցման սկզբունքները, դրանց ազդեցությունը մայրական և պտղային վիճակի վրա, ինչպես նաև բուժական միջամտությունների արդյունավետության և անվտանգության գնահատման չափանիշները։ Կարևորվում է ծննդաբերական գործունեության խանգարումների անհատականացված մոտեցմամբ կառավարումը՝ հաշվի առնելով կլինիկական իրավիճակը, խանգարման բնույթը և մոր ու պտղի ընդհանուր վիճակը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ծննդաբերական բարդությունների կանխարգելման և բուժման առավել հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը, ինչպես նաև մանկաբարձական պրակտիկայում դեղաբանական միջոցների կիրառման արդյունավետության գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, դեղաբաններին, կլինիկական բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին և բժշկական կրթության ոլորտում ընդգրկված մասնագետներին ու ուսանողներին։

Մանկական

Գիտելիքների աշխարհում. Շների տեսակներ Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-66-275-6

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է խմորասնկերում և ինֆուզորիաներում գլուտամինազ ֆերմենտի ակտիվության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ազոտային փոխանակության և բջջային կենսագործունեության կարևոր մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գլուտամինի փոխակերպման գործընթացները, ֆերմենտի կենսաբանական նշանակությունը, դրա ակտիվության կարգավորման առանձնահատկությունները և տարբեր օրգանիզմների բջիջներում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների հետ փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է խմորասնկերի և միաբջիջ օրգանիզմների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով միջավայրային պայմանների, սննդային գործոնների և աճի փուլերի ազդեցությունը ֆերմենտային ակտիվության վրա։ Գրքում ընդգրկված են կենսաքիմիական հետազոտությունների արդյունքներ, փորձարարական մեթոդներ և տեսական ընդհանրացումներ, որոնք նպաստում են միկրոօրգանիզմներում նյութափոխանակության կարգավորման գործընթացների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մանրէաբանների, բջջային կենսաբանության մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և կենսաբանական գործընթացների ուսումնասիրմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազմանդամային ինտերպոլացիայի երկրաչափական տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ GC բազմություններում ուղիղների օգտագործման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հարթության վրա գտնվող հատուկ հանգույցների բազմությունների՝ GCₙ բազմությունների կառուցվածքը, որտեղ յուրաքանչյուր հանգույցի հիմնարար բազմանդամը ներկայացվում է n գծային արտադրիչների արտադրյալի տեսքով։ Աշխատությունը մանրամասն ուսումնասիրում է, թե ինչ պայմաններում է տվյալ ուղիղը հանդիսանում որևէ հանգույցի հիմնարար բազմանդամի արտադրիչ, այսինքն՝ երբ է հանգույցը «օգտագործում» այդ ուղիղը։ Հեղինակները դիտարկում են k-հանգույցային ուղիղները, որոնք անցնում են բազմության ճիշտ k հանգույցներով, և ուսումնասիրում դրանց օգտագործման հնարավոր քանակական սահմանափակումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առավելագույն ուղիղներին, որոնք անցնում են n+1 հանգույցներով, ինչպես նաև Gasca–Maeztu-ի հայտնի ենթադրությանը, որի համաձայն համապատասխան դասի յուրաքանչյուր GCₙ բազմություն պետք է պարունակի առավելագույն ուղիղ։ Հետազոտության կարևոր արդյունքներից մեկն այն է, որ, ենթադրելով այդ ենթադրության ճշմարտությունը, յուրաքանչյուր k-հանգույցային ուղիղ կամ ընդհանրապես չի օգտագործվում, կամ օգտագործվում է խիստ որոշակի թվով հանգույցների կողմից։ Աշխատությունը նաև սահմանում է այդ հնարավոր թվերի սահմանները և ուսումնասիրում այն դեպքերը, երբ ուղիղի օգտագործումը պարտադիր է։ Այսպիսով, հետազոտությունը ոչ միայն նկարագրում է GC բազմությունների ներքին երկրաչափական կառուցվածքը, այլև բացահայտում է կապը հանգույցների, նրանց հիմնարար բազմանդամների և այդ բազմանդամների գծային արտադրիչների միջև։ Թեման կարևոր է բազմափոփոխական բազմանդամային ինտերպոլացիայի տեսության համար, քանի որ GC բազմությունները միավորում են հանրահաշվական և երկրաչափական հատկություններ՝ թույլ տալով ուսումնասիրել, թե ինչպես է հանգույցների երկրաչափական դասավորությունը ազդում ինտերպոլացիոն բազմանդամների կառուցվածքի վրա։ Աշխատության արդյունքները նաև կապվում են GC բազմությունների կառուցվածքային հատկությունների, առավելագույն ուղիղների քանակի և Gasca–Maeztu-ի խնդրի հետ՝ դրանով իսկ նպաստելով այս ոլորտում առկա բաց հարցերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքը հիմնականում նախատեսված է մաթեմատիկական անալիզի, հանրահաշվական երկրաչափության, բազմանդամային ինտերպոլացիայի և հարակից տեսական ուղղությունների մասնագետների, հետազոտողների և բարձր մակարդակի ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Նկարագրվող աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում հիփոթեքային շուկայի ձևավորման, զարգացման և կայացման գործընթացները՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոններին, որոնք ազդել են բնակարանային ֆինանսավորման համակարգի ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են հիփոթեքային վարկավորման մեխանիզմների զարգացման փուլերը, բանկային համակարգի դերակատարությունը, պետական քաղաքականության նախաձեռնությունները և անշարժ գույքի շուկայի փոխազդեցությունը ֆինանսական համակարգի հետ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բնակչության վճարունակության մակարդակին, տոկոսադրույքների տատանումներին, վարկային ռիսկերի կառավարման խնդիրներին և երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների սահմանափակությանը, որոնք խոչընդոտում են շուկայի կայուն աճին։ Միաժամանակ քննարկվում են օրենսդրական բարեփոխումները, գրավի ինստիտուտի զարգացումը, պետական աջակցման ծրագրերը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները՝ որպես շուկայի արդյունավետության բարձրացման ուղիներ։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հիփոթեքային շուկայի կայացման գործընթացը Հայաստանում բարդ և բազմագործոն երևույթ է, որը պահանջում է համադրված տնտեսական քաղաքականություն, ֆինանսական կայունություն և ինստիտուցիոնալ վստահության ամրապնդում։

Քաղաքագիտություն

Այս գիրքը ուսումնական և կիրառական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և քաղաքացիական պաշտպանության հիմունքներին։ Այն ներկայացնում է այն հիմնական մոտեցումները, որոնք անհրաժեշտ են բնական, տեխնածին և սոցիալական վտանգների դեպքում ճիշտ գործողությունների կազմակերպման համար։ Գրքում քննարկվում են արտակարգ իրավիճակների տեսակները՝ երկրաշարժեր, ջրհեղեղներ, հրդեհներ, արդյունաբերական վթարներ և այլ վտանգավոր երևույթներ։ Ներկայացվում են դրանց կանխարգելման, ռիսկերի նվազեցման և հետևանքների վերացման հիմնական միջոցները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիական պաշտպանության համակարգին՝ բնակչության իրազեկման, տարհանման կազմակերպման, անվտանգության կանոնների պահպանման և արտակարգ պայմաններում վարքագծի ճիշտ ձևերի վրա։ Գիրքը նաև ընդգրկում է գործնական խորհուրդներ՝ ինչպես գործել արտակարգ իրավիճակներում, ինչպես պաշտպանվել վտանգներից և ինչպես կազմակերպել օգնություն և փրկարարական աշխատանքներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է ինչպես ուսանողների, այնպես էլ լայն հանրության համար, քանի որ նպաստում է անվտանգության մշակույթի ձևավորմանը և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշմանը։