Որոշ բնածին և տեխնոգեն աղետների մոդելավորումը և կանխատեսումը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ռիսկերի գնահատման հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական կայունության ապահովման և բանկային գործունեության արդյունավետության բարձրացման կարևորությունը։ Վերլուծվում են վարկային, շուկայական, իրացվելիության և օպերացիոն ռիսկերի գնահատման հիմնական մոտեցումները, դրանց չափման քանակական և որակական մեթոդները, ինչպես նաև ռիսկերի մոդելավորման ժամանակակից գործիքակազմը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման ներքին համակարգերի արդյունավետությանը, կարգավորող պահանջների (այդ թվում՝ Բազելյան սկզբունքների) կիրառմանը և դրանց ադապտացման առանձնահատկություններին ՀՀ բանկային միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է մակրոտնտեսական գործոնների ազդեցությունը բանկային ռիսկերի ձևավորման վրա և ֆինանսական շուկաների անկայունության պայմաններում ռիսկերի կանխատեսման դժվարությունները։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման ուղղությունները՝ բարձրացնելով բանկային համակարգի կայունությունն ու դիմակայունությունը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը հանդիսանում է լայնածավալ հանրագիտարանային աղբյուր, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է մարդկության պատմության ընթացքում տեղի ունեցած պատերազմները, զինված հակամարտությունները և ռազմական գործողությունները՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջաններ, տարածաշրջաններ և քաղաքակրթություններ։ Encyclopedia of Wars-ում ամփոփված են ինչպես հին աշխարհի խոշոր պատերազմները, այնպես էլ միջնադարյան, նոր և ժամանակակից շրջանի ռազմական բախումները՝ դրանց պատճառաբանությամբ, ընթացքով, մասնակից կողմերով և հետևանքներով։ Աշխատությունը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում հակամարտությունների պատմական համատեքստին, քաղաքական և սոցիալական գործոններին, ինչպես նաև ռազմական ռազմավարության և մարտավարության զարգացման հիմնական միտումներին։ Յուրաքանչյուր հոդվածում ներկայացվում են փաստական տվյալներ, ժամանակագրական տեղեկություններ և վերլուծական դիտարկումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրել պատերազմների բնույթը և դրանց ազդեցությունը համաշխարհային պատմության վրա։ Հանրագիտարանը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է պատմաբանների, ռազմական հետազոտողների, ուսանողների և լայն ընթերցողական շրջանակի համար, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմների պատմական և կառուցվածքային ուսումնասիրությամբ։

Կենսաբանություն

Род Scilla sensu lato во флоре Армении представляет собой таксономически сложную группу луковичных геофитов семейства Asparagaceae (подсемейство Scilloideae), распространённых в горных и предгорных районах страны и характеризующихся высокой морфологической изменчивостью и спорностью видовых границ. По данным современных флористических обзоров и таксономических ревизий, во флоре Армении род Scilla представлен примерно 6 подтверждёнными видами, при этом ряд таксонов ранее включался в более широкое понимание (sensu lato) рода и рассматривался в разных интерпретациях как самостоятельные виды или синонимы. К числу достоверно фиксируемых таксонов относятся: Scilla armena, S. siberica, S. caucasica, S. monanthos, S. mischtschenkoana и S. rosenii . Особое внимание в систематике Scilla sensu lato в Армении уделяется комплексу видов S. siberica – S. armena – S. caucasica, который демонстрирует выраженную морфологическую близость (форма листьев, окраска околоцветника, строение тычинок и фенология), что приводит к различным таксономическим интерпретациям в литературе. В некоторых ревизиях также отмечается, что Scilla winogradowii рассматривается как синоним S. monanthos, что дополнительно уточняет видовой состав группы в регионе .

Աշխարհագրություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլային տրանսպորտից առաջացող գազային արտանետումների ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության գնահատմանը քաղաքային միջավայրի և բնակչության առողջության վրա, ինչպես նաև արտանետումների նվազեցման արդյունավետ միջոցների մշակմանը՝ հիմնվելով Երևանի օրինակով իրականացված վերլուծությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրները, ուսումնասիրում է տրանսպորտային հոսքերի առանձնահատկությունները, տարբեր տեսակի շարժիչների և վառելիքների ազդեցությունը մթնոլորտային արտանետումների ծավալի ու կազմի վրա, ինչպես նաև դիտարկում է ժամանակակից չափման և մոնիթորինգի մեթոդները։ Աշխատությունում վերլուծվում են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում կիրառվող միջազգային և տեղական մոտեցումները, գնահատվում են տեխնիկական, կազմակերպչական և կառավարման լուծումների արդյունավետությունը, ինչպես նաև առաջարկվում են գործնական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել քաղաքային օդի որակի բարելավմանը և վնասակար արտանետումների կրճատմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տրանսպորտի, բնապահպանության, քաղաքաշինության և ինժեներական ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կայուն քաղաքային զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության արդիական խնդիրներով։

Ինֆորմատիկա

Формальные грамматики и языки. Элементы теории трансляции աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և ծրագրավորման լեզուների ուսումնասիրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ֆորմալ քերականությունների և ձևական լեզուների հիմունքները, այն բացատրում է Չոմսկու հիերարխիան, կանոնավոր, կոնտեքստից ազատ և ավելի բարդ քերականությունների կառուցվածքը, ինչպես նաև ավտոմատների տեսությունը և դրանց կապը լեզուների ճանաչման գործընթացների հետ, գիրքը անդրադառնում է ծրագրավորման լեզուների կառուցվածքին և կոմպիլյատորների աշխատանքի սկզբունքներին՝ լեքսիկական, սինտակսական և սեմանտիկ վերլուծության փուլերով, միաժամանակ ընդգրկելով թարգմանության (translators) տեսության հիմունքները և կոդի գեներացման մոտեցումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, ծրագրավորման լեզուների և կոմպիլյատորների նախագծման ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ազգային-ազատագրական շարժումների արդյունքում ձևավորված պետությունների միջազգային-իրավական ճանաչման առանձնահատկություններին՝ այն դիտարկելով որպես միջազգային իրավակարգի, ինքնորոշման սկզբունքի և պետականության ձևավորման փոխազդեցության բարդ գործընթաց։ Նյութում վերլուծվում են պետության ճանաչման հիմնական տեսական մոտեցումները՝ դեկլարատիվ և կոնստիտուտիվ մոդելները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը նորանկախ պետությունների դեպքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնորոշման իրավունքի և տարածքային ամբողջականության սկզբունքի միջև առկա հակասություններին, որոնք հաճախ դառնում են միջազգային ճանաչման գործընթացի իրավաքաղաքական հիմնական խնդիրը։ Քննարկվում են նաև ճանաչման պրակտիկ չափանիշները՝ արդյունավետ վերահսկողություն տարածքի վրա, կայուն պետական ինստիտուտների առկայություն և միջազգային հարաբերություններում գործունակություն, ինչպես նաև քաղաքական գործոնի ազդեցությունը իրավական գնահատման վրա։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ազգային-ազատագրական շարժումների արդյունքում ձևավորված պետությունների ճանաչումը ոչ միայն իրավական, այլև խորապես քաղաքական գործընթաց է՝ պայմանավորված միջազգային հարաբերությունների համակարգային շահերով, տարածաշրջանային կայունությամբ և միջազգային իրավունքի զարգացման դինամիկայով։