Վարորդական տեսական քննությունների հարցաշարեր - Խումբ-1

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է 17-րդ դարի աշխարհաբար տպագիր գրքերի լեզվական առանձնահատկությունների քննությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել գրավոր աշխարհաբարի ձևավորման վաղ փուլերը և դրա հարաբերությունը գրաբարական ավանդույթի հետ։ Նյութում վերլուծվում են այդ շրջանի տպագիր հրատարակություններում կիրառված բառապաշարի, ձևաբանության և շարահյուսության առանձնահատկությունները, որոնք արտացոլում են խոսակցական լեզվի աստիճանական ներթափանցումը գրավոր համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական շերտավորմանը, որտեղ գրաբարյան կառուցվածքներին զուգահեռ նկատվում են ժողովրդախոսակցական ձևեր, ինչպես նաև օտար լեզուներից՝ հատկապես թուրքերենից, պարսկերենից և լատիներենից փոխառությունների ազդեցությունը։ Քննարկվում է նաև տպագրական կենտրոնների՝ մասնավորապես եվրոպական հայկական տպարանների դերը լեզվի ստանդարտացման և գրավոր աշխարհաբարի զարգացման գործընթացում, որտեղ ձևավորվում են նոր լեզվական նորմերի նախադրյալներ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ 17-րդ դարի տպագիր գրքերը կարևոր աղբյուր են հայերեն լեզվի պատմական զարգացման փուլերի վերականգնման համար՝ ցույց տալով անցումը միջնադարյան գրաբարից դեպի նոր ժամանակների աշխարհաբար գրավոր ձևեր։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական գույքի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղիների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով պետական սեփականության կառավարման համակարգի բարեփոխումների, ինստիտուցիոնալ զարգացման և տնտեսական արդյունավետության փոխկապակցվածությունը։ Գրքում վերլուծվում է պետական գույքի կառավարման ներկա վիճակը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն հիմնական խնդիրները, որոնք խոչընդոտում են պետական ակտիվների արդյունավետ օգտագործմանը՝ ներառյալ թերի հաշվառումը, կառավարման ցածր թափանցիկությունը և որոշ դեպքերում ոչ օպտիմալ օգտագործումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական գույքի կառավարման թվայնացման գործընթացներին, միասնական ռեեստրների ներդրմանը, ակտիվների գնահատման ժամանակակից մեթոդներին և մասնավոր-պետական համագործակցության գործիքների կիրառմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պետական գույքի վարձակալության, օտարման և հավատարմագրային կառավարման մեխանիզմները՝ որպես արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներ, ինչպես նաև դրանց իրավական և տնտեսական հետևանքները։ Վերլուծվում են միջազգային փորձի օրինակներ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են տարբեր երկրներ ապահովում պետական ակտիվների ավելի բարձր եկամտաբերություն և վերահսկելիություն։ Գրքի նպատակն է առաջարկել համակարգային մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել պետական գույքի ավելի արդյունավետ, թափանցիկ և երկարաժամկետ կայուն կառավարմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արտաքին տնտեսական կապերի ձևավորման, կառավարման և ռազմավարական զարգացման հիմնախնդիրների վերլուծությանը Հայաստան-ի օրինակով։ Աշխատությունում դիտարկվում են երկրի արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման հիմնական ուղղությունները, միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացները և դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսության մրցունակության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարական կառավարման գործիքներին՝ պետական քաղաքականության պլանավորման, տնտեսական դիվանագիտության, ներդրումային հոսքերի ներգրավման և արտաքին շուկաների դիվերսիֆիկացման համատեքստում։ Քննարկվում են նաև գլոբալ տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը փոքր բաց տնտեսությունների վրա, տարածաշրջանային համագործակցության հնարավորությունները և միջազգային կազմակերպությունների դերը տնտեսական զարգացման խթանման գործում։ Աշխատությունը առաջարկում է համակարգային մոտեցումներ՝ ուղղված արտաքին տնտեսական կապերի արդյունավետության բարձրացմանը, արտահանման ներուժի ընդլայնմանը և երկարաժամկետ տնտեսական կայունության ապահովմանը։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը վերաբերում է 1972 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսների համար կազմված «նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույցին», որը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող տարեթվերին ու իրադարձություններին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել նշված ժամանակահատվածում հիշատակվող կարևոր ամսաթվերը՝ ընդգծելով դրանց պատմական արժեքը և հասարակական նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են ինչպես համաշխարհային պատմության, այնպես էլ խորհրդային և տեղական մակարդակով նշանակալի իրադարձությունները, հայտնի անձանց հոբելյանները, գիտական հայտնագործությունները, մշակութային և գրական կարևոր դեպքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրացույցի կառուցվածքային կազմակերպմանը՝ ըստ օրերի և ամիսների դասավորված հիշարժան տվյալների տրամաբանական համակարգմամբ, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության օգտագործումը կրթական և գիտական նպատակներով։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է նմանօրինակ օրացույցների դերը հասարակության պատմական հիշողության պահպանման, կրթական գործընթացների աջակցման և մշակութային գիտելիքների տարածման գործում։ Միաժամանակ ընդգծվում է տեղեկատվական ծառայությունների կարևորությունը գրադարանային և գիտական հաստատությունների գործունեության մեջ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մատենագիտության և տեղեկատվական մշակույթի ոլորտում՝ նպաստելով պատմական հիշողության համակարգված ներկայացման և հանրային գիտելիքների ընդլայնման գործընթացին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում խորհրդային իշխանության և եկեղեցու հարաբերությունների ուսումնասիրությանը 1920–1940 թվականների ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով քաղաքական, գաղափարական և վարչական գործընթացները, որոնք ձևավորել են այդ հարաբերությունների բնույթը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է խորհրդային պետական քաղաքականությունը կրոնի նկատմամբ՝ ներառյալ հակակրոնական քարոզչությունը, եկեղեցական կառույցների սահմանափակումը և դրանց նկատմամբ վարչական վերահսկողության ուժեղացումը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նաև Հայ առաքելական եկեղեցու դիրքորոշումը, ադապտացիոն ռազմավարությունները և այն մարտահրավերները, որոնց նա բախվել է նոր քաղաքական համակարգի պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցական գույքի ազգայնացման գործընթացին, հոգևորականության նկատմամբ իրականացված քաղաքական ճնշումներին և կրոնական կյանքի կազմակերպման սահմանափակումներին։ Վերլուծվում են նաև հասարակական ընկալումները և կրոնական ավանդույթների պահպանման ձևերը, որոնք շարունակել են գոյատևել չնայած պետական գաղափարական սահմանափակումներին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ 1920–1940 թվականներին ձևավորվել է բարդ և հակասական հարաբերությունների համակարգ, որտեղ պետական գաղափարախոսությունը և կրոնական ինստիտուտը գտնվում էին մշտական լարվածության մեջ։