Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ռազմավարական կառավարումը

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական հանձնարարականների ձևաչափով ներկայացնում է ԳԿՀ-ի (գրադարանային-կենտրոնացված համակարգերի) ինֆորմացիոն սպասարկման կազմակերպման հիմնական ձևերն ու մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել օգտվողներին մատուցվող տեղեկատվական ծառայությունների արդյունավետությունը։ Գրքում համակարգված կերպով բացատրվում են տեղեկատվության որոնման, մշակման, պահման և տրամադրման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները գրադարանային միջավայրում։ Հեղինակը անդրադառնում է տեղեկատվական ծառայությունների տեսակներին՝ տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկում, թեմատիկ հարցումների կատարում, գրադարանային ցուցակների և բազաների կազմում, ինչպես նաև օգտվողների տեղեկատվական կրթության կազմակերպում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական ուղեցույցներ՝ ուղղված որոնման համակարգերի արդյունավետ կիրառմանը, տեղեկատվական աղբյուրների ընտրությանը և դրանց որակի գնահատմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ավտոմատացված գրադարանային համակարգերին և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնմանը։ Գիրքը նաև ընդգծում է գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության և տեղեկատվական միջավայրում օգտվողների կողմնորոշման կարողությունների զարգացման կարևորությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական մասնագետների, մեթոդիստների, ուսանողների և գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Հայոց ցեղասպանության (1915–1917 թթ. փետրվար) ընթացքում Ռուսաստանի դիրքորոշումը և ներգրավվածությունը պայմանավորված էին Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատում նրա ռազմաքաղաքական շահերով, Օսմանյան կայսրության հետ հակամարտությամբ և տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման նպատակներով։ Ռուսական կայսրությունը, լինելով Անտանտի անդամ և կռվելով Օսմանյան կայսրության դեմ, որոշ փուլերում հանդես էր գալիս որպես արևմտահայ բնակչության հնարավոր պաշտպան կամ դաշնակից, հատկապես այն տարածքներում, որտեղ ռուսական բանակը առաջ էր շարժվում դեպի Արևմտյան Հայաստան՝ ստեղծելով ժամանակավոր վերահսկողություն մի շարք շրջանների վրա։ 1915 թվականի իրադարձությունների ընթացքում ռուսական զորքերի առաջխաղացումը Վանի, Էրզրումի և այլ ուղղություններով որոշ դեպքերում հնարավորություն տվեց հայ բնակչության մի մասին փրկվել տեղահանություններից և կոտորածներից, ինչպես նաև կազմակերպել տեղական ինքնապաշտպանություն և վարչական կառույցներ ռուսական վերահսկողության ներքո։ Սակայն միևնույն ժամանակ Ռուսաստանի քաղաքականությունը չէր բխում բացառապես մարդասիրական նպատակներից, քանի որ այն հիմնականում պայմանավորված էր ռազմավարական հաշվարկներով և Օսմանյան կայսրության թուլացման ձգտմամբ, իսկ հայկական հարցը դիտարկվում էր որպես տարածաշրջանային քաղաքականության մաս։ 1916–1917 թվականներին ռուսական բանակի հաջողությունները շարունակվեցին, սակայն ներքին քաղաքական ճգնաժամերը Ռուսաստանում, հատկապես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունը, հանգեցրին կովկասյան ճակատի քայքայմանը և ռուսական զորքերի աստիճանական դուրսբերմանը, ինչը ծանր հետևանքներ ունեցավ արևմտահայ բնակչության համար՝ թողնելով նրանց ավելի խոցելի օսմանյան վերահսկողության և շարունակվող բռնությունների պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստանի դերը Հայոց ցեղասպանության ընթացքում երկակի բնույթ ուներ՝ մի կողմից՝ որոշ դեպքերում նպաստելով հայ բնակչության ժամանակավոր պաշտպանությանը իր ռազմական առաջխաղացման միջոցով, մյուս կողմից՝ չլինելով հետևողական քաղաքական և մարդասիրական աջակցություն ապահովող գործոն, քանի որ նրա գործողությունները հիմնականում պայմանավորված էին պատերազմի ռազմավարական հաշվարկներով և տարածաշրջանային շահերով։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիին՝ միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր մայրաքաղաքին և հայկական քաղաքակրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքի պատմական ձևավորումն ու զարգացումն է, նրա քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և հոգևոր նշանակությունը Հայաստանի պատմության տարբեր փուլերում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քաղաքի հիմնադրման ու զարգացման նախադրյալներին, աշխարհագրական դիրքին և այն ռազմավարական նշանակությանը, որը պայմանավորված էր առևտրական ճանապարհների խաչմերուկում գտնվելու հանգամանքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանին, երբ քաղաքը դարձավ երկրի քաղաքական կենտրոնը և հասավ իր տնտեսական ու մշակութային ծաղկման բարձրակետին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է քաղաքի քաղաքաշինական կառուցվածքի և ճարտարապետական ժառանգության ներկայացումը՝ պարիսպների, եկեղեցիների, պալատական և հասարակական կառույցների, կամուրջների ու պաշտպանական համակարգերի օրինակով։ Քաղաքի ճարտարապետությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի շինարարական մշակույթի, եկեղեցական ճարտարապետության և քաղաքաշինական մտածողության բարձր մակարդակի մասին։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև քաղաքի բնակչության, արհեստների, առևտրի և միջազգային կապերի զարգացումը՝ ներկայացնելով այն որպես տարածաշրջանային նշանակության տնտեսական կենտրոն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մշակութային և հոգևոր կյանքին, կրթությանը, գրչությանը և եկեղեցական հաստատությունների գործունեությանը, որոնց շնորհիվ քաղաքը դարձավ հայկական մշակույթի տարածման կարևոր կենտրոն։ Առանձին բաժին կարող է նվիրվել քաղաքի պատմական անկմանը, քաղաքական իշխանությունների փոփոխություններին, բնական աղետների և պատերազմների հետևանքներին, ինչպես նաև բնակչության աստիճանական հեռացման գործընթացին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Անիի պատմությունը ոչ միայն որպես առանձին քաղաքի անցյալ, այլև որպես Հայաստանի միջնադարյան պետականության, մշակույթի և քաղաքային կյանքի զարգացման կարևոր դրվագ։ Քաղաքի պահպանված ճարտարապետական հուշարձանները, հնագիտական մնացորդներն ու պատմական աղբյուրները կարևոր նյութ են տրամադրում միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Անիի դերը հայկական պատմության մեջ՝ ընդգծելով նրա քաղաքական և մշակութային նշանակությունը, ճարտարապետական բացառիկ ժառանգությունը և տարածաշրջանային պատմական գործընթացներում ունեցած կարևոր տեղը։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Քաջարյան ժամանակաշրջանի Իրանում թեյարանային մշակույթի միջավայրում ձևավորված պատմողական որմնանկարչության գեղարվեստական, թեմատիկ և հասարակական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում այս երևույթը դիտարկվում է որպես իրանական ժողովրդական կերպարվեստի կարևոր ուղղություն, որտեղ պատկերային պատմությունը միավորվում է բանավոր ավանդույթի, գրականության, պատմական հիշողության, կրոնական պատկերացումների և հասարակական առօրյայի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թեյարաններին որպես հանրային հաղորդակցության և մշակութային փոխանակման վայրերի, որտեղ պատմություններ պատմելը, էպիկական ու պատմական անցքերը ներկայացնելը և դրանց պատկերային վերարտադրությունը կարող էին ձևավորել միասնական մշակութային միջավայր։ Քննվում են որմնանկարների սյուժետային կառուցվածքը, կերպարների դասավորությունը, գործողությունների հաջորդական ներկայացումը, տարածության և ժամանակի պատկերային կազմակերպումը, ինչպես նաև գունային, հորինվածքային և խորհրդանշական լուծումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում իրանական էպիկական ավանդույթից, պատմական հիշողությունից, կրոնական պատմություններից և ժողովրդական պատումներից ներշնչված թեմաների ուսումնասիրությանը։ Պատմողական սկզբունքը դիտարկվում է որպես այս արվեստի առանցքային առանձնահատկություն, քանի որ մեկ պատկերային հարթության մեջ կարող էին ներկայացվել իրադարձությունների տարբեր դրվագներ՝ հանդիսատեսին հնարավորություն տալով ճանաչել և վերականգնել ծանոթ պատմության ընթացքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարվեստի և բանավոր պատմողական մշակույթի փոխհարաբերության բացահայտումը՝ ուսումնասիրելով պատմասացների գործունեության և տեսողական պատկերների միջև հնարավոր կապերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական և պալատական արվեստների փոխազդեցությանը, քանի որ Քաջարյան շրջանի գեղարվեստական մշակույթում տարբեր սոցիալական միջավայրերի պատկերային ավանդույթները կարող էին փոխադարձ ազդեցություն ունենալ։ Քննվում են նաև հերոսական կերպարների, մարտական տեսարանների, կրոնական անձանց, իշխանավորների և առօրյա կյանքի դրվագների պատկերավորման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց գաղափարական և խորհրդանշական նշանակությունը։ Որմնանկարները կարող են ուսումնասիրվել նաև որպես հասարակական հիշողության տեսողական արտահայտություններ, որոնց միջոցով փոխանցվել են պատմական պատկերացումներ, արժեքային համակարգեր և հավաքական ինքնության տարրեր։ Կարևորվում է այս ստեղծագործությունների համադրումը ժամանակաշրջանի մանրանկարչության, գրքային պատկերազարդման, պալատական նկարչության և ժողովրդական արվեստի այլ ձևերի հետ։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Քաջարյան Իրանի գեղարվեստական կյանքի բազմազանության, հանրային տարածքներում արվեստի գործառույթի և պատմողական կերպարվեստի զարգացման մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով թեյարանային որմնանկարչության նշանակությունը իրանական մշակութային ժառանգության համատեքստում։

Պատմություն

Գիրքը նվիրված է Գյումրի քաղաքի ճարտարապետական զարգացման պատմությանը՝ XIX դարասկզբից մինչև Երկրորդ աշխարհամարտն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են քաղաքի ձևավորման հիմնական փուլերը, քաղաքաշինական կառուցվածքի փոփոխությունները, բնակելի և հասարակական շենքերի ճարտարապետական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պատմական, սոցիալական և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը քաղաքային միջավայրի զարգացման վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է Գյումրու ճարտարապետական դիմագծի ձևավորման գործընթացը՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակաշրջաններում կիրառված նախագծային սկզբունքներին, շինարարական տեխնոլոգիաներին և ճարտարապետական ոճերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքի պատմական թաղամասերին, մշակութային և վարչական նշանակության կառույցներին, ինչպես նաև դրանց դերին քաղաքի ինքնության և մշակութային ժառանգության պահպանման գործում։ Հետազոտությունը հիմնված է պատմական փաստերի, արխիվային նյութերի և ճարտարապետական վերլուծությունների վրա՝ ներկայացնելով Գյումրու քաղաքաշինական զարգացման ամբողջական պատկերը։ Գիրքը նախատեսված է ճարտարապետների, պատմաբանների, քաղաքաշինության մասնագետների, մշակութային ժառանգության պահպանությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև Հայաստանի ճարտարապետական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մագնիս-դիէլեկտիկ նյութերի և կենտրոնացված պարամետրերով ռեզոնատորների կիրառմամբ էլեկտրականապես փոքր անտենաների նախագծման և հետազոտման խնդիրներին։ Գրքում ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման տեսական հիմքերը կոմպոզիտային միջավայրերում, մետանյութերի և մագնիս-դիէլեկտիկ կառուցվածքների էլեկտրադինամիկական հատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է ռեզոնատորային համակարգերի աշխատանքային սկզբունքները, դրանց հաճախականային բնութագրերը և փոքրացված չափերով անտենաների արդյունավետ ճառագայթման ապահովման մեխանիզմները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև անտենային համակարգերի մոդելավորման թվային մեթոդները, իմպեդանսային համընկեցման խնդիրները և ճառագայթման արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոալիքային տեխնոլոգիաներում կիրառվող կոմպակտ անտենային լուծումներին՝ կապի համակարգերի, սենսորային ցանցերի և ռադիոտեխնիկական սարքավորումների համար։ Գիրքը նախատեսված է ռադիոֆիզիկոսների, էլեկտրատեխնիկայի և հեռահաղորդակցության մասնագետների, ինժեներների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ փոքր չափերի անտենային համակարգերի մշակման ոլորտում։