Պարտադիր ապահովագրության զարգացման հեռանկարները (ՀՀ ԱՊՊԱ նյութերով)

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանների զարգացման համար նախատեսված այլընտրանքային և նորարարական նախագծերի ուսումնասիրմանը և կիրառման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են ժամանակակից գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման նոր մոտեցումները, թվայնացման գործընթացները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները և ընթերցողների սպասարկման կատարելագործման ուղիները։ Քննարկվում են գրադարանների՝ որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական կենտրոնների վերափոխման ռազմավարությունները, համայնքային ծրագրերի մշակումը, նորարարական ծառայությունների ստեղծումը և օգտագործողների հետ փոխգործակցության ժամանակակից ձևերը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային կառավարման արդյունավետ մեթոդներին, էլեկտրոնային ռեսուրսների կիրառմանը և գրադարանների դերի ընդլայնմանը տեղեկատվական հասարակության պայմաններում։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և գրադարանագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Մշակույթ

Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որը ներկայացնում է ՀՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ցանկը։ Այն ստեղծվել է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանների աշխատակիցներին և այլ ընթերցողների անհրաժեշտ գրականության մասին ժամանակին ու հարմար ձևով տեղեկացնելու նպատակով։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվայնացված օրինակներում նշվում է, որ նման տեղեկատուն պատրաստվում էր ՀՍՍՀ պետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի հարցերով գիտական տեղեկատվության բաժնի կողմից և ընդգրկում էր հանրապետությունում հայերեն ու ռուսերեն լեզուներով հրատարակվող, ինչպես նաև Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հանրապետությունից դուրս ռուսերենով լույս տեսնող նյութերը։ Տեղեկատուի բովանդակային շրջանակը բավական լայն է և ներառում է մշակութային շինարարությանը, մշակույթի պատմությանը, մշակութալուսավորչական աշխատանքին, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, արվեստի տարբեր տեսակներին, գրադարանագիտությանը և մատենագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ։ Նյութերի դասակարգումը կատարվում է գրադարանամատենագիտական համակարգին համապատասխան հիմնական բաժիններով, իսկ յուրաքանչյուր բաժնի ներսում գրականությունը դասավորվում է այբբենական կարգով։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել տեղեկատուի մեջ և գտնել իրեն անհրաժեշտ թեմային կամ հեղինակին վերաբերող նյութերը։ Հատկանշական է նաև այն, որ յուրաքանչյուր մատենագիտական նկարագրության կողքին տրվում է գրքի կամ նյութի համապատասխան գրադարանային շիֆրը, ինչը հեշտացնում է տվյալ հրատարակության որոնումը գրադարանի ֆոնդերում։ Հրատարակության տեղեկատվական բնույթը հատկապես կարևոր է ընթացիկ գրականության հաշվառման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընթացքին և ձևավորում է նոր գրականության թեմատիկ քարտեզ։ Տեղեկատուի բաժիններում կարող են ընդգրկվել ինչպես առանձին գրքեր և գրքույկներ, այնպես էլ պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ նյութեր, որոնք առնչվում են Հայաստանի մշակութային կյանքին, արվեստի զարգացմանը, մշակութային կազմակերպությունների գործունեությանը և համապատասխան գիտական ուսումնասիրություններին։ Այս առումով հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես որոնողական գործիք, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Դրա միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչ թեմաներ էին առավել ակտիվորեն ներկայացվում խորհրդահայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության մեջ, ինչ հեղինակներ և հրատարակություններ էին շրջանառվում, ինչպես էին դասակարգվում մշակութային ոլորտի հիմնական ուղղությունները և ինչպիսի տեղեկատվական պահանջների էր արձագանքում ժամանակի գրադարանային համակարգը։ Ընդհանուր առմամբ, տեղեկատուն կարևոր մատենագիտական աղբյուր է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակությունների որոնման, հաշվառման և ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել մշակույթի պատմաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և խորհրդահայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում վաղեմության ինստիտուտի տեսական, իրավական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավական ժամանակահատվածների նշանակությունն է, որոնց լրանալը օրենքով նախատեսված պայմաններում կարող է ազդեցություն ունենալ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու կամ նշանակված պատժի իրականացման հնարավորության վրա։ Քննվում են վաղեմության ինստիտուտի իրավական բնույթը, նպատակները և դրա տեղը քրեական իրավունքի ընդհանուր համակարգում՝ այն կապելով իրավական որոշակիության, արդարության, պատասխանատվության և քրեական ներգործության նպատակահարմարության սկզբունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վաղեմության ժամկետների տարբերակման չափանիշներին, դրանց հաշվարկման ընդհանուր սկզբունքներին և հանցագործության բնույթի ու ծանրության հետ ունեցած հարաբերակցությանը։ Վերլուծվում են այն իրավական հանգամանքները, որոնք կարող են ազդել ժամկետի ընթացքի վրա, ինչպես նաև վաղեմության կիրառման համար նշանակություն ունեցող տարբեր իրավիճակները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրեական պատասխանատվության վաղեմության և դատավճռով նշանակված պատժի կատարման վաղեմության տարբերակումը, քանի որ դրանք իրավական տարբեր փուլերում գործող և ինքնուրույն հետևանքներ առաջացնող կառուցակարգեր են։ Անդրադարձ է կատարվում նաև շարունակվող կամ տևող բնույթ ունեցող արարքների դեպքում ժամկետի սկզբնակետի որոշման տեսական խնդիրներին և հանցակցության պայմաններում վաղեմության կիրառման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն դեպքերը, որոնց նկատմամբ օրենսդրությունը կարող է նախատեսել վաղեմության ընդհանուր կանոններից բացառություններ կամ հատուկ կարգավորումներ։ Վաղեմության ինստիտուտը վերլուծվում է նաև տուժողների իրավունքների, հանրային շահի և անձի իրավական վիճակի որոշակիության միջև հավասարակշռության տեսանկյունից։ Համեմատական իրավական մոտեցումը կարող է հնարավորություն տալ բացահայտելու տարբեր իրավական համակարգերում վաղեմության ժամկետների սահմանման և կիրառման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է քրեական իրավունքում ժամանակի իրավական նշանակության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ բացահայտելով վաղեմության ժամկետների սահմանման հիմքերը, դրանց կիրառման պայմանները և քրեաիրավական հարաբերությունների վրա առաջացող հետևանքները։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ագրոարդյունաբերական համալիրի արտադրական ենթակառուցվածքների ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին Հայաստան-ի պայմաններում։ Աշխատությունում վերլուծվում են գյուղատնտեսական արտադրության և վերամշակող արդյունաբերության բնականոն գործունեությունն ապահովող ենթակառուցվածքային համակարգերը՝ ներառյալ պահեստային տնտեսությունները, տրանսպորտային և լոգիստիկ ցանցերը, տեխնիկական սպասարկման ծառայությունները, մատակարարման և իրացման կառույցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ենթակառուցվածքների ազդեցությանը արտադրական ծախսերի, արտադրանքի մրցունակության, շուկաների հասանելիության և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության վրա։ Քննարկվում են նաև ներդրումային քաղաքականության, պետական աջակցության և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ ուղղված ենթակառուցվածքային կարողությունների ընդլայնմանը և ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատությունը ներկայացնում է ագրոարդյունաբերական համակարգի զարգացման ռազմավարական մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել գյուղատնտեսության արտադրողականության աճին, տարածաշրջանային զարգացմանը և պարենային անվտանգության ամրապնդմանը։

Հոգեբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ պալիատիվ հոգեբանության հիմնական հասկացությունները և նպատակները, ծանր և անբուժելի հիվանդություններ ունեցող անձանց հոգեբանական աջակցության սկզբունքները, հիվանդի և ընտանիքի հոգեբանական հարմարվողականության մեխանիզմները, ցավի, կորստի և սթրեսի հոգեբանական կառավարումը, առողջապահական թիմի միջդիսցիպլինար համագործակցության առանձնահատկությունները։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և բժշկության ուսանողների համար, բուժաշխատողների և հոգեբանների համար, սոցիալական աշխատանքի մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր զբաղվում են ծանր հիվանդների հոգեբանական աջակցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, դասընթացը տալիս է պալիատիվ հոգեբանության համակողմանի պատկերացում՝ շեշտադրելով մարդակենտրոն և հումանիստական մոտեցումները կյանքի վերջին փուլերում հոգեբանական օգնության կազմակերպման մեջ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է մարդու օրգանիզմից լակտոբակտերիաների նոր շտամների անջատմանը, դրանց կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական հատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև գենետիկական մակարդակով նույնականացմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում մարդու բնական միկրոբիոտայի բաղադրիչ հանդիսացող կաթնաթթվային բակտերիաների առանձնացումը և դրանց բազմազանության բացահայտումն է։ Լակտոբակտերիաները կարևոր դեր ունեն մարդու միկրոբիոտայի հավասարակշռության պահպանման, տարբեր միկրոօրգանիզմների աճի սահմանափակման և որոշ կենսաբանական գործընթացների կարգավորման մեջ, ուստի նոր շտամների հայտնաբերումն ու դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող են ունենալ ինչպես գիտական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նոր առանձնացված միկրոօրգանիզմների աճի և կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց տարբերակման համար կիրառվող մանրէաբանական և կենսաքիմիական մոտեցումները, ինչպես նաև մոլեկուլային մեթոդների միջոցով դրանց տաքսոնոմիական պատկանելիության որոշումը։ Գենետիկական նույնականացումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ տարբերակել ուսումնասիրվող շտամները, համեմատել դրանք արդեն հայտնի միկրոօրգանիզմների հետ և պարզել դրանց ֆիլոգենետիկ կապերը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել ԴՆԹ-ի հաջորդականության ուսումնասիրության և համեմատական գենետիկական վերլուծության մեթոդներ, որոնք լրացնում են ավանդական մանրէաբանական հետազոտությունները։ Նոր շտամների առանձնահատկությունների բացահայտումը կարող է կարևոր լինել դրանց հնարավոր կենսատեխնոլոգիական կամ պրոբիոտիկ ներուժի հետագա գնահատման համար։ Միաժամանակ նման հետազոտությունները նպաստում են մարդու միկրոբիոտայի կազմի և միկրոօրգանիզմների միջև փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել մանրէաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության, գենետիկայի և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում՝ ստեղծելով հիմք նոր մանրէաբանական ռեսուրսների հետագա ուսումնասիրության և հնարավոր կիրառությունների գնահատման համար։