Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ռազմավարական կառավարումը

Pedagogy

Այս ուսումնական հրատարակությունը միավորում է այբբենարանի և ժողովրդական բանաստեղծության նյութերը՝ նպատակ ունենալով նպաստել երեխաների տարրական գրագիտության զարգացմանը և նրանց ծանոթացնել հայ ազգային մշակույթին։ Այբբենարանը սովորողին ուղղորդում է հայերեն տառերի ճանաչման, հնչյունների ընկալման, վանկերի կազմման և առաջին բառերի ու նախադասությունների ընթերցման գործընթացում։ Ժողովրդական բանաստեղծության հատվածների ընդգրկումը ուսուցումը կապում է բանավոր ստեղծագործության ավանդույթների հետ՝ երեխաներին հաղորդակից դարձնելով ազգային լեզվական ժառանգությանը, պատկերավոր խոսքին և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներին։ Ընտանեկան աշխարհին վերաբերող թեմատիկ շեշտադրումը կարող է նպաստել ընտանիքի, հարազատների, փոխադարձ հոգատարության և առօրյա հարաբերությունների մասին պատկերացումների ձևավորմանը։ Այս համադրությունը կարևոր է ոչ միայն ընթերցանության նախնական հմտությունների ձեռքբերման, այլև երեխայի լեզվական, բարոյական և մշակութային դաստիարակության տեսանկյունից։ Գիրքն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրթական մտքի այն ձգտումը, որով տարրական ուսուցումը կապվում էր ազգային բանահյուսության, ընտանեկան արժեքների և մայրենի լեզվի պահպանման հետ։ Այն արժեքավոր է հայ մանկավարժական գրականության և վաղ շրջանի այբբենարանների պատմության ուսումնասիրության համար։

Environmental Science

Արդյունաբերական և կենցաղային թափոնների կառավարումը հանդիսանում է շրջակա միջավայրի պահպանության և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման կարևոր բաղադրիչ, որի նպատակն է նվազեցնել թափոնների վնասակար ազդեցությունը մարդկանց և էկոհամակարգերի վրա և բարձրացնել դրանց ռեսուրսային արժեքը։ Արդյունաբերական թափոնները առաջանում են արտադրական գործընթացներից՝ ներառելով քիմիական, մետաղագործական, էներգետիկ և այլ ոլորտների արտադրանք, իսկ կենցաղային թափոնները կազմված են մարդկանց ամենօրյա գործունեության արդյունքում առաջացած մնացորդներից՝ սննդամթերքի, պլաստիկի, փաթեթավորման և այլ նյութերի տեսքով։ Թափոնների կառավարման գործընթացը ներառում է հավաքում, տեսակավորում, տեղափոխում, վերամշակում, վերաօգտագործում և վնասազերծում՝ նվազեցնելու շրջակա միջավայրի աղտոտման վտանգները։ Կառավարման արդյունավետության համար կիրառվում են օրենսդրական և կանոնակարգային ռեժիմներ, տեխնոլոգիական նորարարություններ, հանրային մասնակցություն և կրթական ծրագրեր, ինչը ապահովում է թափոնների կենսաբանական և ֆիզիկալ–քիմիական անվտանգ վերամշակում, ռեսուրսների տնտեսող օգտագործում և սոցիալ-տնտեսական օգուտների ստացում։ Այս մոտեցումը նպաստում է էկոհամակարգերի պահպանմանը, էներգիայի խնայողությանը, նյութերի կրկնակի օգտագործմանը և Հայաստանի համար կայուն և անվտանգ զարգացման ապահովմանը։

Literature

«Էնեականը» հռոմեական դասական գրականության նշանավոր էպիկական ստեղծագործության անվանումն է, որն ավանդաբար կապվում է հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի հետ։ Այն պատմում է տրոյացի հերոս Էնեասի ուղևորության և փորձությունների մասին՝ ներկայացնելով Տրոյայի կործանումից հետո նոր հայրենիք գտնելու նրա ձգտումը։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են հերոսական պարտքի, ճակատագրի, աստվածային կամքի, հայրենիքի հիմնադրման և անձնական զգացմունքների ու հանրային պատասխանատվության հակադրության թեմաները։ Էնեասի ճանապարհորդությունը ոչ միայն արկածների ու դժվարությունների հաջորդականություն է, այլև մի ուղի, որի ընթացքում բացահայտվում են հերոսի բնավորությունը, նրա պարտքի գիտակցումը և ապագա սերունդների համար պատասխանատվություն ստանձնելու պատրաստակամությունը։ Էպոսում միահյուսվում են դիցաբանական պատկերացումները, հերոսական պատումները, պատերազմական իրադարձություններն ու մարդկային ապրումների նկարագրությունները։ Վերգիլիոսի ստեղծագործությունը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել եվրոպական գրականության հետագա զարգացման վրա՝ դառնալով դասական կրթության և գեղարվեստական ավանդույթի կարևոր բաղադրիչ։ Հայերեն այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում դասական գրականության հայերեն թարգմանությունների, հին հռոմեական էպոսի տարածման և հայ ընթերցողական միջավայրում համաշխարհային գրական ժառանգության յուրացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, դասական մշակույթի ուսումնասիրողներին և էպիկական պոեզիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է ամառացան վարունգի կենսաբանական և մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև մշակության արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների մշակմանը՝ Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմանների հաշվառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բույսերի աճի և զարգացման հիմնական փուլերը, վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, արմատային համակարգի, ցողունի, տերևների, ծաղիկների և պտուղների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի գործոնների՝ օդի և հողի ջերմաստիճանի, խոնավության, լուսավորության և ջրային ապահովվածության ազդեցությանը բույսերի զարգացման, բերքատվության և ստացվող արտադրանքի որակի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ամառային ցանքի ժամկետների ընտրությունը, քանի որ Արարատյան հարթավայրին բնորոշ բարձր ջերմաստիճաններն ու խոնավության պայմանները կարող են էականորեն ազդել սերմերի ծլման, բույսերի աճի, ծաղկման և պտղակալման ընթացքի վրա։ Քննության են առնվում հողի նախապատրաստման, ցանքի կազմակերպման, բույսերի սնուցման, ոռոգման և մշակության ընթացքում իրականացվող ագրոտեխնիկական միջոցառումների արդյունավետության հարցերը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր մշակության գործոնների ազդեցությունը բերքի ձևավորման, պտուղների քանակական և որակական ցուցանիշների, ինչպես նաև ապրանքային արտադրանքի ստացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրային և սննդային ռեժիմների ճիշտ կազմակերպմանը, մշակաբույսի կենսաբանական պահանջներին համապատասխան խնամքի համակարգի ձևավորմանը և բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ որոշելու տվյալ հողակլիմայական գոտու համար առավել նպատակահարմար ագրոտեխնիկական մոտեցումները, բարձրացնելու մշակաբույսի արտադրողականությունը և ապահովելու կայուն ու որակյալ բերք։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև հիվանդությունների, վնասատուների և շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմանների ազդեցությանը՝ դիտարկելով դրանց կանխարգելման ու կառավարման ընդհանուր միջոցառումները մշակության միասնական համակարգի շրջանակում։ Աշխատությունն ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն բանջարաբուծության համար՝ նպաստելով ամառային շրջանում վարունգի արտադրության կազմակերպման կատարելագործմանը, տեղական պայմաններին համապատասխան մշակության տեխնոլոգիայի ընտրությանը և Արարատյան հարթավայրում գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։

Economics

Սոցիալ-տնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բնակչության զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գյուղական բնակավայրերի սոցիալական հիմնախնդիրների բարելավման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ Լոռու մարզի օրինակով։ Քննության են առնվում գյուղական աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, գործազրկության և թերզբաղվածության առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, ծառայությունների ու տեղական արտադրության զարգացման միջոցով նոր աշխատատեղերի ստեղծման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են բնակչության եկամուտների, սոցիալական ենթակառուցվածքների, կրթական և մասնագիտական պատրաստվածության, ժողովրդագրական գործընթացների ու աշխատանքային միգրացիայի հետ կապված խնդիրները։ Քննարկվում են զբաղվածության պետական և համայնքային ծրագրերի կատարելագործման, մասնագիտական վերապատրաստման, ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման և ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման պայմանները և առանձնացնելու բնակչության կենսամակարդակի ու զբաղվածության բարելավմանը նպաստող մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, գյուղական զարգացման, սոցիալական քաղաքականության և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների հարաբերությունները 1992–2020 թթ աշխատությունը քաղաքական գիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև ձևավորված հարաբերությունների զարգացումը 1992–2020 թվականների ընթացքում, այն ներկայացնում է հետսովետական շրջանում տարածաշրջանի քաղաքական և տնտեսական վերափոխումները, ԵՄ-ի հարևանության քաղաքականության և Արևելյան գործընկերության նախաձեռնության ազդեցությունը, ինչպես նաև համագործակցության հիմնական ուղղությունները՝ էներգետիկա, առևտուր, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացում և անվտանգություն, գիրքը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային հակամարտություններին և դրանց ազդեցությանը ԵՄ-ի քաղաքականության ձևավորման վրա, միաժամանակ ընդգծելով եվրոպական ինտեգրման հեռանկարներն ու սահմանափակումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների համար։