Ֆինանսական ինստիտուտների գործունեության համեմատական արդյունավետության գնահատումը տնտեսամաթեմատիկական մեթոդներով (ՀՀ օրինակով)

Պատմություն

Հայոց պատմություն (համաշխարհային ընդհանուր պատմության հետ)-ը համակցված պատմագիտական ուսումնական աշխատություն է, որտեղ միաժամանակ ներկայացվում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացումները և համաշխարհային պատմության հիմնական փուլերը՝ թույլ տալով դրանք դիտարկել փոխկապակցվածության մեջ, սկսած հնագույն քաղաքակրթություններից և պետականությունների ձևավորման գործընթացներից մինչև միջնադար, նոր և նորագույն շրջաններ, ներառյալ համաշխարհային կայսրությունների վերելքն ու անկումը, համաշխարհային պատերազմները, միջազգային հարաբերությունների ձևավորումը և ժամանակակից գլոբալ գործընթացները, իսկ հայկական պատմության հատվածում ընդգծվում են Հայկական լեռնաշխարհի հին քաղաքակրթությունները, հայկական պետականության տարբեր դրսևորումները, քրիստոնեության ընդունումը, միջնադարյան թագավորությունների զարգացումը, օտար տիրապետությունների պայմաններում ազգային ինքնության պահպանումը, ինչպես նաև նորագույն շրջանի վճռորոշ իրադարձությունները՝ ցեղասպանությունը, պետականության կորուստն ու վերականգնումը, խորհրդային ժամանակաշրջանը և անկախ Հայաստանի զարգացումը, աշխատության նպատակն է ուսանողին կամ ընթերցողին տալ ամբողջական պատկերացում թե ինչպես են համաշխարհային և ազգային պատմական գործընթացները փոխազդել միմյանց վրա և ձևավորել ներկայիս քաղաքական և մշակութային իրականությունը։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխանը» աշխարհի ամենահայտնի և սիրելի մանկական գրքերից է, որը միևնույն ժամանակ խոր և փիլիսոփայական պատմություն է նաև մեծերի համար։ Գիրքը պատմում է մի օդաչուի մասին, որը տարհամարում է տիեզերքում և հանդիպում է փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքր մոլորակից։ Փոքրիկ իշխանը պատմում է իր ճանապարհորդության մասին՝ տարբեր մոլորակներ, որոնց վրա ապրում են տարօրինակ մեծեր՝ արքա, գիժ, բիզնեսմեն և այլն։ Այս հանդիպումները ներկայացնում են մեծերի աշխարհը՝ որպես ինքնամոլություն, լացկոտություն, կամ զրո արժեքներ ունեցող զբաղմունքներ։ Փոքրիկ իշխանը միաժամանակ հարցադրում է տալիս այն ամենին, ինչ մեծերը ընդունում են որպես «անհրաժեշտ»։ Գիրքը խոսում է ընկերության, սիրո, պատասխանատվության և իրական արժեքների մասին։ Հատկապես հայտնի է այն գաղափարը, որ մենք միայն սրտով ենք ճիշտ տեսնում, և «առանց սիրո ոչինչ չի ունենա նշանակություն»։ Փոքրիկ իշխանը սովորեցնում է, որ պետք է տեսնել ոչ միայն տեսանելի, այլև հոգու մեջ եղածը, և հիշեցնում է, որ մանկության պարզությունը հաճախ ավելի խելացի է, քան մեծերի բարդ աշխարհը։ Այս տարբերակը՝ «փափուկ կազմ, սպիտակ փոքր», ենթադրում է գիրքի փոքր ձևաչափը և հարմարությունն ընթերցման համար, հատկապես որպես նվեր կամ ճանապարհորդական տարբերակ։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-75-210-5

Գեղարվեստական հայ․

«Ատյան ողբերգությունը» Վահրամ Սահակյանի ստեղծագործությունն է, որը լուրջ բարոյահոգեբանական խորություն ունի և բարդ սոցիալական ու քաղաքական խնդիրներ է բարձրացնում։ Պատմվածքն իր մեջ ներառում է ինչպես փիլիսոփայական, այնպես էլ դրամատիկ տարրեր՝ ցուցադրելով, թե ինչպես հասարակական ճնշման, անհավասարության և անարդարության պայմաններում է մարդու հոգեբանությունը փոխվում, ինչպիսի ճգնաժամեր ու դաժանությունների բախումներ են տեղի ունենում։ Պատմությունը տեղի է ունենում մի համայնքում կամ դրվագում, որտեղ բնորոշվում են մարդկային հարաբերությունները՝ դրանք հղումներով, տեսանելի և անտեսանելի ուժերի ներգործությամբ։ «Ատյան ողբերգությունը» ներկայացնում է որոշակի ուժերի ճնշման ներքո մարդու անզորությունը, այն կետի հասնելը, երբ նա այլևս չի կարողանում գտնել իր իրական կամ բացարձակ արժանիքը։ Սահակյանը այս ստեղծագործության միջոցով անդրադառնում է մարդու ներքին մղումներին, բարոյականին, հարցերին, որոնք վերաբերում են ազնվության, ազնվազերծության ու հասարակության մեջ մարդու դերին։ Նաև, Սահակյանը չի վախենում ցույց տալու այն անարդարությունն ու ցավը, որոնք հաճախ ուղեկցում են մարդկանց դժվար ժամանակներում՝ ինչպես դա պատահում է շատ պատմություններում։ «Ատյան ողբերգության» միջոցով հեղինակը փորձում է հասկացողություն ձևավորել մարդու գոյության դժվարություններին ու հասարակական ձևերի ազդեցությանը, որոնք բախվում են արժեքների և բարոյականության հետ։ Այս ստեղծագործությունը շատ ավելի խորունկ է, քան պարզապես պատմություն է՝ այն ունի արտացոլման, դասախոսության և քննադատական միտք, որը շարունակում է խոսել անհատի, հասարակության ու աշխարհի մասին՝ հեռանկարային աղոտ ու միաժամանակ մութ կետերում։ «Ատյան ողբերգությունը» հաճախ այնպիսի գործ է, որը դատողության, համեմատության ու անխուսափելի առճակատման տեղում մնում է ժամանակի պահանջին համապատասխան, դարձնելով այն ավելի արդիական։ Հրատարակիչ - Հեղինակային հրատարակություն Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-78-030-6

Իրավաբանություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջետային համակարգի ձևավորման, պլանավորման և հաստատման ամբողջական գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում մանրամասն ներկայացվում է պետական բյուջեի նախագծի կառուցվածքը՝ եկամուտների և ծախսերի դասակարգման սկզբունքներով, բյուջետային մուտքերի ձևավորման աղբյուրները և պետական ծախսերի հիմնական ուղղությունները, բացատրվում են բյուջեի կազմման մեթոդները՝ մակրոտնտեսական կանխատեսումների, ֆինանսական պլանավորման և ծրագրային-թիրախային մոտեցումների համադրությամբ, ինչպես նաև բյուջետային գործընթացի փուլային կառուցվածքը՝ պլանավորում, նախագծում, քննարկում, հաստատում, կատարում և վերահսկում, աշխատությունը անդրադառնում է նաև բյուջեի քննարկման և հաստատման օրենսդրական կարգին՝ օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների փոխգործակցության շրջանակում, ինչպես նաև հանրային վերահսկողության և թափանցիկության ապահովման մեխանիզմներին, ներկայացվում են բյուջետային քաղաքականության հիմնական տարրերը՝ հարկաբյուջետային կայունություն, պետական պարտքի կառավարում, սոցիալ-տնտեսական առաջնահերթությունների ֆինանսավորում և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխում, գրքում ընդգծվում է նաև բյուջետային գործընթացի ինստիտուցիոնալ հիմքերի դերը պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառելի օրինակները բյուջետային համակարգերի բարելավման համար, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կառավարչական մոտեցումները՝ նպաստելով պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի խորքային ըմբռնմանը։

Գրականություն

Այս ստեղծագործությունում Շիրվանզադեն անդրադառնում է ազգային գործչի կերպարին՝ փորձելով բացահայտել այն ներքին և հասարակական հատկանիշները, որոնք ձևավորում են պատասխանատու հասարակական առաջնորդին։ Հեղինակը ոչ թե իդեալականացնում է կերպարը, այլ ներկայացնում է նրան իրական կյանքի բարդությունների մեջ՝ ցույց տալով, թե որքան դժվար է ազգային շահը վեր դասել անձնական կամ խմբային հետաքրքրություններից։ Գործում կարևոր տեղ ունի հասարակական միջավայրի քննադատական դիտարկումը, որտեղ ընդգծվում են քաղաքական, սոցիալական և բարոյական հակասությունները, որոնք ազդում են գործչի որոշումների վրա։ Շիրվանզադեն հոգեբանական մանրակրկիտ վերլուծությամբ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ձևավորվում ազգային պատասխանատվության զգացումը՝ անցնելով ներքին պայքարի, կասկածների և երբեմն հիասթափությունների միջով։ Ստեղծագործությունը բնորոշ է հեղինակի ռեալիստական ոճին՝ համադրելով դիտողականություն, գաղափարական հարցադրումներ և բարոյական շեշտադրում, ինչի շնորհիվ այն դառնում է ոչ միայն գրական, այլ նաև հասարակական-քաղաքական մտորումների նյութ։

Այլ առարկաներ

Культура сахарной свёклы в Армении связана с агрономическими условиями страны, экономическими факторами и историческим опытом выращивания этой технической культуры. Сахарная свёкла относится к числу растений, из которых получают сахарозу, и считается одной из ключевых сырьевых культур для сахарной промышленности в странах с умеренным климатом. В Армении её выращивание имеет потенциальные агроклиматические возможности, особенно в отдельных регионах, таких как Ширакская область, Спитакский район и некоторые зоны северной Армении, где почвенно-климатические условия относительно благоприятны для этой культуры. Исторически в период Армянской ССР сахарная свёкла выращивалась более активно, и из неё производился сахар на местных предприятиях, однако после распада СССР производство значительно сократилось, а затем практически прекратилось в промышленных масштабах. Основной причиной стало снижение экономической рентабельности, поскольку выращивание сахарной свёклы требует значительных затрат на семена, удобрения, технику и орошение, а также больших посевных площадей, тогда как импорт сахара и сырья оказался более выгодным для перерабатывающих предприятий. Несмотря на это, в разные годы предпринимались попытки возрождения культуры, включая испытания новых сортов и гибридов, а также агротехнические эксперименты, направленные на повышение урожайности и сахаристости корнеплодов, которая в среднем может достигать около 15–20% в зависимости от сорта и условий выращивания. Также сахарная свёкла рассматривается не только как сырьё для производства сахара, но и как кормовая культура, поскольку её ботва и отходы переработки (жом и патока) могут использоваться в животноводстве. В целом, в современной Армении сахарная свёкла остаётся скорее перспективной, но ограниченно распространённой сельскохозяйственной культурой, развитие которой зависит от экономической целесообразности, государственной поддержки и внедрения современных агротехнологий.