Աբովյան, Արևիկ  Յուրիի

Աբովյան, Արևիկ Յուրիի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Մսեղիքում և ենթամթերքներում տեղի ունեցող փոփոխությունների սանիտարական գնահատականը կախված պահպանման պայմաններից

Աշխատությունը նվիրված է մսային հումքում և կենդանական ծագման ենթամթերքներում պահպանման ընթացքում տեղի ունեցող ֆիզիկական, քիմիական, կենսաքիմիական և մանրէաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և դրանց սանիտարական նշանակության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պահպանման ջերմաստիճանի, տևողության, խոնավության, օդափոխության, փաթեթավորման և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների ազդեցությունն է արտադրանքի որակի ու անվտանգության ցուցանիշների վրա։ Քննվում են մսային հումքի կառուցվածքի, գույնի, հոտի, խոնավության, թթվայնության և այլ հատկությունների փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել ինչպես բնական հետմորթային գործընթացներով, այնպես էլ երկարատև կամ ոչ պատշաճ պահպանմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրէաբանական գործընթացներին, քանի որ պահպանման պայմանների խախտումը կարող է նպաստել միկրոօրգանիզմների զարգացմանը և արտադրանքի փչացմանը։ Դիտարկվում են մսի և տարբեր ենթամթերքների կառուցվածքային ու քիմիական առանձնահատկությունները, որոնց պատճառով դրանց պահպանման կայունությունը և որակական փոփոխությունների արագությունը կարող են տարբեր լինել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել զգայորոշման, ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և լաբորատոր այլ ցուցանիշներ՝ արտադրանքի թարմության, որակի և սանիտարական վիճակի ամբողջական գնահատման նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սառեցման և պաղեցման պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև պահեստավորման ընթացքում ջերմաստիճանային ռեժիմի կայունության նշանակությունը։ Սանիտարական գնահատման տեսանկյունից ուսումնասիրվում են այն չափանիշները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է տարբերակել բնական պահպանման փոփոխությունները արտադրանքի անվտանգության և օգտագործման պիտանիության վրա ազդող անցանկալի գործընթացներից։ Ուշադրություն է դարձվում նաև պահեստավորման, տեղափոխման և իրացման փուլերում սանիտարահիգիենիկ վերահսկողության նշանակությանը՝ սննդային անվտանգության պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անասնաբուժական սանիտարիայի, սննդամթերքի անվտանգության, մսի ապրանքագիտության և սննդային մանրէաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով կենդանական ծագման սննդամթերքի որակի վերահսկման և պահպանման պայմանների գիտական գնահատմանը։

Updated: 2026-09-22
Մսեղիքում և ենթամթերքներում տեղի ունեցող փոփոխությունների սանիտարական գնահատականը կախված պահպանման պայմաններից

Free

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book6 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book16 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more