Ադիլբաև, Ժալգաս Խումայի

Ադիլբաև, Ժալգաս Խումայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Ղազախստանի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության համագործակցությունը․ արդի վիճակն ու հեռանկարները (1991–2016 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Ղազախստանի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության միջև դիվանագիտական, քաղաքական, տնտեսական և միջպետական համագործակցության ձևավորման, զարգացման ու հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ 1991–2016 թվականների պատմական ժամանակաշրջանի շրջանակներում։ Այն անդրադառնում է երկու պետությունների անկախության ձեռքբերումից հետո ձևավորված երկկողմ հարաբերություններին, նոր աշխարհաքաղաքական պայմաններում արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների սահմանմանը և փոխադարձ համագործակցության հիմնական ուղղությունների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում հայ-ղազախական հարաբերությունների պատմական ընթացքին, դիվանագիտական կապերի հաստատմանն ու ամրապնդմանը, միջպետական երկխոսության ձևաչափերին, քաղաքական փոխգործակցության մեխանիզմներին և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում երկու երկրների համագործակցությանը։ Աշխատության ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը, առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման հնարավորությունները, ներդրումային համագործակցության ներուժը և տնտեսական փոխգործակցության վրա տարածաշրջանային ու միջազգային գործընթացների ազդեցությունը։ Քննության առարկա են նաև երկու երկրների հարաբերությունների վրա ներգործող աշխարհաքաղաքական իրողությունները, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրները, Հարավային Կովկասի և Կենտրոնական Ասիայի քաղաքական ու տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բազմակողմ համագործակցության շրջանակներում ձևավորված ընդհանուր շահերն ու փոխադարձ հետաքրքրությունները։ Հեղինակը դիտարկում է անկախության առաջին տարիներից մինչև 2016 թվականը հայ-ղազախական հարաբերությունների զարգացման ընթացքը՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու դրանց հիմնական ձեռքբերումների, առկա խնդիրների և հետագա զարգացման հնարավորությունների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երկու պետությունների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների, տարածաշրջանային ինտեգրացիոն գործընթացների և միջազգային հարաբերությունների փոփոխվող համակարգում նրանց փոխադարձ դիրքավորման ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև այն տեսանկյունից, որ երկկողմ հարաբերությունները ներկայացնում է հետխորհրդային պետությունների միջև համագործակցության ավելի լայն համատեքստում՝ ընդգծելով պատմական ժառանգության, քաղաքական շահերի, տնտեսական փոխկապակցվածության և միջազգային գործընկերության նշանակությունը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Հայաստանի և Ղազախստանի հարաբերությունների ձևավորման նախադրյալները, դրանց զարգացման վրա ազդող ներքին ու արտաքին գործոնները և համագործակցության հետագա խորացման հնարավոր ուղղությունները։ Այն օգտակար ուսումնասիրություն է միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, տարածաշրջանագիտության, դիվանագիտության և հետխորհրդային տարածքի քաղաքական ու տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի արտաքին քաղաքական կապերով և Կենտրոնական Ասիայի երկրների հետ հարաբերությունների զարգացմամբ։

Updated: 2026-11-18
Ղազախստանի Հանրապետության և Հայաստանի Հանրապետության համագործակցությունը․ արդի վիճակն ու հեռանկարները (1991–2016 թթ.)

Free

Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more