Բաբայան, Դավիթ Կլիմի

Բաբայան, Դավիթ Կլիմի

menu_book View materials

Books by this author (3)

Online

History

Политика Китая в Центральной Азии и на Кавказе в конце XX - начале XXI вв.

Քաղաքագիտական և տարածաշրջանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Չինաստանի քաղաքականության ուսումնասիրությանը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջից մինչև 21-րդ դարի սկզբի ժամանակահատվածում։ Քննության են առնվում տվյալ տարածաշրջանների նկատմամբ Չինաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, միջպետական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունները և համագործակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական, տնտեսական, առևտրային, էներգետիկ և անվտանգության ոլորտներում փոխգործակցության հարցերին։ Վերլուծվում են Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի ռազմավարական նշանակության վերաբերյալ մոտեցումները, տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափերը և Չինաստանի հարաբերությունները համապատասխան պետությունների հետ։ Քննարկվում են նաև միջազգային ու տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների ձևավորման և երկկողմ ու բազմակողմ հարաբերությունների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանում Չինաստանի տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակների, գործիքների և զարգացման հիմնական միտումների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության, չինագիտության և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-10-06
Политика Китая в Центральной Азии и на Кавказе в конце XX - начале XXI вв.

Free

Online

Political Science

Չինաստանի քաղաքականությունը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբին

Աշխատությունը նվիրված է Չինաստանի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի տարածաշրջաններում՝ 20-րդ դարի վերջին տասնամյակներից մինչև 21-րդ դարի սկզբի ժամանակաշրջանը։ Այն անդրադառնում է Չինաստանի՝ միջազգային հարաբերություններում ունեցած դերի ընդլայնմանը, հետխորհրդային տարածքի նկատմամբ նրա հետաքրքրությունների ձևավորմանն ու տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնական ուղղություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի աշխարհաքաղաքական նշանակությանը Չինաստանի արտաքին քաղաքական ռազմավարության համատեքստում, այդ տարածաշրջաններում նրա տնտեսական, քաղաքական և դիվանագիտական ներկայության զարգացմանը, ինչպես նաև նորանկախ պետությունների հետ հարաբերությունների հաստատմանն ու ամրապնդմանը։ Աշխատանքի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Չինաստանի արտաքին քաղաքականության վրա աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական գործոնների ազդեցությունը, մասնավորապես՝ տարածաշրջանային անվտանգության, էներգետիկ ռեսուրսների, հաղորդակցային ուղիների, առևտրատնտեսական կապերի և ռազմավարական համագործակցության նշանակությունը։ Քննարկվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում է միջազգային քաղաքական համակարգի էական վերափոխումներով, Խորհրդային Միության փլուզմամբ, Կենտրոնական Ասիայի և Հարավային Կովկասի նորանկախ պետությունների ի հայտ գալով և ուժային կենտրոնների միջև տարածաշրջանային ազդեցության նոր հարաբերությունների ձևավորմամբ։ Այս պայմաններում Չինաստանի քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես արտաքին քաղաքականության այնպիսի ուղղություն, որի միջոցով երկիրը ձգտում էր ընդլայնել իր միջազգային ազդեցությունը, ապահովել հարևան տարածաշրջաններում կայունությանն առնչվող շահերը և զարգացնել փոխշահավետ հարաբերություններ նորաստեղծ պետությունների հետ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Չինաստանի արտաքին քաղաքականության տարածաշրջանային առանձնահատկությունների, հետխորհրդային տարածքում նրա շահերի և միջազգային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացների ընկալման համար։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Կենտրոնական Ասիան և Կովկասը ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածքներ, այլև որպես ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածաշրջաններ, որոնց նկատմամբ Չինաստանի հետաքրքրությունները ձևավորվել են քաղաքական, տնտեսական և անվտանգության գործոնների փոխազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է արևելագիտությամբ, քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, աշխարհաքաղաքականությամբ և ժամանակակից Չինաստանի արտաքին քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Updated: 2026-11-18
Չինաստանի քաղաքականությունը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբին

Free

Online

Political Science

Ջրային ռեսուրսների հիմնախնդիրը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համատեքստում

Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ջրային ռեսուրսների նշանակությունը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության և դրա կարգավորման գործընթացի համատեքստում՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով ջրային պաշարների ռազմավարական, տնտեսական, բնապահպանական և քաղաքական նշանակությունը։ Ներկայացվում է ջրային ռեսուրսների հիմնախնդրի կապը տարածաշրջանային անվտանգության, միջպետական հարաբերությունների և հակամարտության կարգավորման հնարավորությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային պաշարների աշխարհագրական տեղաբաշխմանը, դրանց օգտագործման ու կառավարման հետ կապված հարցերին, ինչպես նաև ջրային համակարգերի նկատմամբ վերահսկողության նշանակությանը հակամարտող կողմերի հարաբերություններում։ Աշխատանքն անդրադառնում է ջրային ռեսուրսների՝ որպես կենսական նշանակություն ունեցող բնական հարստության դերին՝ գյուղատնտեսության, բնակչության կենսապահովման, տնտեսական գործունեության և շրջակա միջավայրի պահպանության տեսանկյունից։ Քննարկվող հիմնախնդիրը դիտարկվում է նաև ջրային անվտանգության և բնական պաշարների համատեղ կամ փոխկապակցված կառավարման ավելի լայն շրջանակում՝ ընդգծելով, որ ջրային ռեսուրսների հասանելիության, բաշխման և օգտագործման հարցերը կարող են ինչպես խորացնել առկա տարաձայնությունները, այնպես էլ դառնալ համագործակցության և վստահության ձևավորման հնարավոր ուղղություն։ Կարևորվում է ջրային գործոնի ազդեցությունը հակամարտության կարգավորման քաղաքական ու գործնական գործընթացների վրա, ինչպես նաև բնական ռեսուրսների կառավարման հարցերի ներառման անհրաժեշտությունը տարածաշրջանային կայունության ապահովման քննարկումներում։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հակամարտությունը դիտարկել ոչ միայն տարածքային և քաղաքական հակասությունների, այլև բնական ռեսուրսների կառավարման ու բնապահպանական անվտանգության տեսանկյունից՝ բացահայտելով ջրային հիմնախնդիրների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարևոր ընթերցանության նյութ է միջազգային հարաբերություններով, Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական զարգացումներով, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությամբ, բնապահպանական անվտանգության և ջրային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Updated: 2026-11-19
Ջրային ռեսուրսների հիմնախնդիրը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համատեքստում

Free

Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more