Բաբայան, Դավիթ Կլիմի

Բաբայան, Դավիթ Կլիմի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (3)

Онлайн

История

Политика Китая в Центральной Азии и на Кавказе в конце XX - начале XXI вв.

Քաղաքագիտական և տարածաշրջանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Չինաստանի քաղաքականության ուսումնասիրությանը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջից մինչև 21-րդ դարի սկզբի ժամանակահատվածում։ Քննության են առնվում տվյալ տարածաշրջանների նկատմամբ Չինաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, միջպետական հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկությունները և համագործակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական, տնտեսական, առևտրային, էներգետիկ և անվտանգության ոլորտներում փոխգործակցության հարցերին։ Վերլուծվում են Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի ռազմավարական նշանակության վերաբերյալ մոտեցումները, տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափերը և Չինաստանի հարաբերությունները համապատասխան պետությունների հետ։ Քննարկվում են նաև միջազգային ու տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների ձևավորման և երկկողմ ու բազմակողմ հարաբերությունների զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու նշված ժամանակաշրջանում Չինաստանի տարածաշրջանային քաղաքականության նպատակների, գործիքների և զարգացման հիմնական միտումների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության, չինագիտության և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-10-06
Политика Китая в Центральной Азии и на Кавказе в конце XX - начале XXI вв.

Бесплатно

Онлайн

Политология

Չինաստանի քաղաքականությունը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբին

Աշխատությունը նվիրված է Չինաստանի արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի տարածաշրջաններում՝ 20-րդ դարի վերջին տասնամյակներից մինչև 21-րդ դարի սկզբի ժամանակաշրջանը։ Այն անդրադառնում է Չինաստանի՝ միջազգային հարաբերություններում ունեցած դերի ընդլայնմանը, հետխորհրդային տարածքի նկատմամբ նրա հետաքրքրությունների ձևավորմանն ու տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնական ուղղություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի աշխարհաքաղաքական նշանակությանը Չինաստանի արտաքին քաղաքական ռազմավարության համատեքստում, այդ տարածաշրջաններում նրա տնտեսական, քաղաքական և դիվանագիտական ներկայության զարգացմանը, ինչպես նաև նորանկախ պետությունների հետ հարաբերությունների հաստատմանն ու ամրապնդմանը։ Աշխատանքի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Չինաստանի արտաքին քաղաքականության վրա աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական գործոնների ազդեցությունը, մասնավորապես՝ տարածաշրջանային անվտանգության, էներգետիկ ռեսուրսների, հաղորդակցային ուղիների, առևտրատնտեսական կապերի և ռազմավարական համագործակցության նշանակությունը։ Քննարկվող ժամանակաշրջանը բնութագրվում է միջազգային քաղաքական համակարգի էական վերափոխումներով, Խորհրդային Միության փլուզմամբ, Կենտրոնական Ասիայի և Հարավային Կովկասի նորանկախ պետությունների ի հայտ գալով և ուժային կենտրոնների միջև տարածաշրջանային ազդեցության նոր հարաբերությունների ձևավորմամբ։ Այս պայմաններում Չինաստանի քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես արտաքին քաղաքականության այնպիսի ուղղություն, որի միջոցով երկիրը ձգտում էր ընդլայնել իր միջազգային ազդեցությունը, ապահովել հարևան տարածաշրջաններում կայունությանն առնչվող շահերը և զարգացնել փոխշահավետ հարաբերություններ նորաստեղծ պետությունների հետ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Չինաստանի արտաքին քաղաքականության տարածաշրջանային առանձնահատկությունների, հետխորհրդային տարածքում նրա շահերի և միջազգային հարաբերությունների վերափոխման գործընթացների ընկալման համար։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Կենտրոնական Ասիան և Կովկասը ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածքներ, այլև որպես ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածաշրջաններ, որոնց նկատմամբ Չինաստանի հետաքրքրությունները ձևավորվել են քաղաքական, տնտեսական և անվտանգության գործոնների փոխազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է արևելագիտությամբ, քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, աշխարհաքաղաքականությամբ և ժամանակակից Չինաստանի արտաքին քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Обновлено. 2026-11-18
Չինաստանի քաղաքականությունը Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբին

Бесплатно

Онлайн

Политология

Ջրային ռեսուրսների հիմնախնդիրը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համատեքստում

Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ջրային ռեսուրսների նշանակությունը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության և դրա կարգավորման գործընթացի համատեքստում՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով ջրային պաշարների ռազմավարական, տնտեսական, բնապահպանական և քաղաքական նշանակությունը։ Ներկայացվում է ջրային ռեսուրսների հիմնախնդրի կապը տարածաշրջանային անվտանգության, միջպետական հարաբերությունների և հակամարտության կարգավորման հնարավորությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային պաշարների աշխարհագրական տեղաբաշխմանը, դրանց օգտագործման ու կառավարման հետ կապված հարցերին, ինչպես նաև ջրային համակարգերի նկատմամբ վերահսկողության նշանակությանը հակամարտող կողմերի հարաբերություններում։ Աշխատանքն անդրադառնում է ջրային ռեսուրսների՝ որպես կենսական նշանակություն ունեցող բնական հարստության դերին՝ գյուղատնտեսության, բնակչության կենսապահովման, տնտեսական գործունեության և շրջակա միջավայրի պահպանության տեսանկյունից։ Քննարկվող հիմնախնդիրը դիտարկվում է նաև ջրային անվտանգության և բնական պաշարների համատեղ կամ փոխկապակցված կառավարման ավելի լայն շրջանակում՝ ընդգծելով, որ ջրային ռեսուրսների հասանելիության, բաշխման և օգտագործման հարցերը կարող են ինչպես խորացնել առկա տարաձայնությունները, այնպես էլ դառնալ համագործակցության և վստահության ձևավորման հնարավոր ուղղություն։ Կարևորվում է ջրային գործոնի ազդեցությունը հակամարտության կարգավորման քաղաքական ու գործնական գործընթացների վրա, ինչպես նաև բնական ռեսուրսների կառավարման հարցերի ներառման անհրաժեշտությունը տարածաշրջանային կայունության ապահովման քննարկումներում։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հակամարտությունը դիտարկել ոչ միայն տարածքային և քաղաքական հակասությունների, այլև բնական ռեսուրսների կառավարման ու բնապահպանական անվտանգության տեսանկյունից՝ բացահայտելով ջրային հիմնախնդիրների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարևոր ընթերցանության նյութ է միջազգային հարաբերություններով, Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական զարգացումներով, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությամբ, բնապահպանական անվտանգության և ջրային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Ջրային ռեսուրսների հիմնախնդիրը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համատեքստում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее