Books by this author (1)
History
Իրանի և Արևելյան Հայաստանի հայ բնակչության պայքարը XVII դարում արևմտյան տերությունների և Վատիկանի քաղաքական, կրոնական ու տնտեսական ընդարձակման դեմ
Աշխատությունը նվիրված է XVII դարում Իրանի և Արևելյան Հայաստանի հայ բնակչության՝ արևմտյան պետությունների և Վատիկանի քաղաքական, կրոնական ու տնտեսական ազդեցության ընդլայնմանն ուղղված գործունեության դեմ մղած պայքարի պատմական ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է վաղ նոր ժամանակաշրջանի բարդ միջազգային իրադրությանը, երբ Մերձավոր Արևելքը և Հարավային Կովկասը դարձել էին եվրոպական տերությունների քաղաքական ու տնտեսական շահերի բախման կարևոր տարածաշրջաններ, իսկ հայ բնակչությունը հայտնվել էր տարբեր պետությունների, կրոնական հաստատությունների և առևտրատնտեսական ուժերի ազդեցության շրջանակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ համայնքների ինքնուրույնության պահպանման, ազգային և հոգևոր ինքնության պաշտպանության, կրոնական ավանդույթների ու եկեղեցական կյանքի շարունակականության ապահովման խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Վատիկանի և կաթոլիկ միսիոներական կառույցների գործունեությունը հայաբնակ տարածքներում, նրանց կրոնական ազդեցության տարածման փորձերը, ինչպես նաև այդ գործընթացների քաղաքական ու տնտեսական ենթատեքստը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին կրոնական առաքելությունները, դավանաբանական ազդեցության ընդլայնումը և եվրոպական պետությունների արտաքին քաղաքական նպատակները փոխկապակցվում առևտրային շահերի, տնտեսական ներթափանցման և տարածաշրջանում դիրքերի ամրապնդման ձգտումների հետ։ Կարևորվում է Իրանի հայ բնակչության և Արևելյան Հայաստանի հայության պատմական դերը սեփական համայնքային կազմակերպվածության, ազգային ավանդույթների և հոգևոր ժառանգության պահպանման գործում, ինչպես նաև արտաքին ազդեցություններին դիմակայելու տարբեր ձևերն ու միջոցները։ Նյութը լուսաբանում է հայ բնակչության և եվրոպական քաղաքական ու կրոնական կենտրոնների միջև ձևավորված հարաբերությունների առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց բազմաշերտ բնույթը և տարածաշրջանային զարգացումների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Պատմական այս խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի XVII դարի հայ իրականության, հայ համայնքների հասարակական-քաղաքական կյանքի, կրոնական հարաբերությունների և միջազգային կապերի ամբողջական ընկալման համար։ Այն նաև նպաստում է հայ ժողովրդի պատմության այնպիսի կողմերի բացահայտմանը, որոնք առնչվում են ազգային ինքնության պահպանմանը, արտաքին քաղաքական ազդեցությունների պայմաններում համայնքային դիմադրողականության ձևավորմանը և հայկական մշակութային ու հոգևոր ժառանգության շարունակականությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայագիտության, արևելագիտության, եկեղեցու պատմության և միջազգային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ առաջարկելով պատմական կարևոր ժամանակաշրջանի և հայ բնակչության արտաքին ուժերի հետ ունեցած հարաբերությունների ուսումնասիրության թեմատիկ շրջանակ։
Updated: 2026-11-20