Бгирова, Аида Рагим кызы

Бгирова, Аида Рагим кызы

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցությունը․ գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը (1952–1963 թթ.)

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցության ձևավորման, գաղափարախոսական զարգացման և քաղաքական գործունեության քննությանը՝ 1952–1963 թվականներն ընդգրկող կարևոր պատմական ժամանակաշրջանում։ Աշխատության կենտրոնում արաբական ազգայնականության, սոցիալիզմի և քաղաքական վերափոխումների գաղափարների համադրությունն է, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել Իրաքի և ընդհանրապես արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական կյանքի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բաաս կուսակցության գաղափարական հիմքերին, նրա քաղաքական նպատակներին, կազմակերպական զարգացման առանձնահատկություններին և Իրաքի ներքաղաքական գործընթացներում ունեցած դերակատարությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կուսակցության գաղափարախոսության ուսումնասիրությունը, քանի որ այն միավորում էր արաբական միասնության, ազգային անկախության, սոցիալական արդարության և հասարակության վերակազմավորման ձգտումները՝ առաջարկելով արաբական հասարակությունների զարգացման ինքնուրույն քաղաքական ուղի։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է նաև Իրաքի պատմական միջավայրի դիտարկումը, որտեղ միապետական կառավարման ճգնաժամը, հակագաղութատիրական տրամադրությունները, ազգային ինքնիշխանության ձգտումները և տարբեր քաղաքական ուժերի միջև գաղափարական պայքարը պայմանավորել են նոր կուսակցությունների ու շարժումների ակտիվացումը։ 1952–1963 թվականներն Իրաքի պատմության մեջ առանձնանում են քաղաքական լուրջ փոփոխություններով․ այս ժամանակահատվածը ներառում է միապետության վերջին տարիները, 1958 թվականի հեղափոխությունը, հանրապետական կարգերի հաստատումը և հետհեղափոխական քաղաքական պայքարի զարգացումը։ Այս իրադարձությունների համատեքստում կուսակցության գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու նրա դիրքորոշումների, քաղաքական մարտավարության և իշխանության համար պայքարի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կուսակցության հարաբերությունների դիտարկումը ժամանակաշրջանի մյուս քաղաքական ուժերի, ազգային շարժումների և արաբական աշխարհի գաղափարական հոսանքների հետ։ Ուսումնասիրության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն Բաաս կուսակցության պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին քաղաքական կազմակերպության զարգացման ընթացք, այլև որպես Իրաքի պետական և հասարակական վերափոխումների ավելի լայն գործընթացի բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատությունը նպաստում է արաբական ազգայնականության և սոցիալիստական գաղափարների փոխազդեցության, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության, Իրաքի ժամանակակից պետականության ձևավորման նախադրյալների և տարածաշրջանում կուսակցական քաղաքականության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, արաբական քաղաքական մտքի, կուսակցական համակարգերի, ազգայնական շարժումների և ժամանակակից Իրաքի քաղաքական զարգացումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Updated: 2026-11-19
Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցությունը․ գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը (1952–1963 թթ.)

Free

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more