Бгирова, Аида Рагим кызы

Бгирова, Аида Рагим кызы

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Քաղաքագիտություն

Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցությունը․ գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը (1952–1963 թթ.)

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցության ձևավորման, գաղափարախոսական զարգացման և քաղաքական գործունեության քննությանը՝ 1952–1963 թվականներն ընդգրկող կարևոր պատմական ժամանակաշրջանում։ Աշխատության կենտրոնում արաբական ազգայնականության, սոցիալիզմի և քաղաքական վերափոխումների գաղափարների համադրությունն է, որոնք նշանակալի դեր են ունեցել Իրաքի և ընդհանրապես արաբական աշխարհի հասարակական-քաղաքական կյանքի ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Բաաս կուսակցության գաղափարական հիմքերին, նրա քաղաքական նպատակներին, կազմակերպական զարգացման առանձնահատկություններին և Իրաքի ներքաղաքական գործընթացներում ունեցած դերակատարությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կուսակցության գաղափարախոսության ուսումնասիրությունը, քանի որ այն միավորում էր արաբական միասնության, ազգային անկախության, սոցիալական արդարության և հասարակության վերակազմավորման ձգտումները՝ առաջարկելով արաբական հասարակությունների զարգացման ինքնուրույն քաղաքական ուղի։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է նաև Իրաքի պատմական միջավայրի դիտարկումը, որտեղ միապետական կառավարման ճգնաժամը, հակագաղութատիրական տրամադրությունները, ազգային ինքնիշխանության ձգտումները և տարբեր քաղաքական ուժերի միջև գաղափարական պայքարը պայմանավորել են նոր կուսակցությունների ու շարժումների ակտիվացումը։ 1952–1963 թվականներն Իրաքի պատմության մեջ առանձնանում են քաղաքական լուրջ փոփոխություններով․ այս ժամանակահատվածը ներառում է միապետության վերջին տարիները, 1958 թվականի հեղափոխությունը, հանրապետական կարգերի հաստատումը և հետհեղափոխական քաղաքական պայքարի զարգացումը։ Այս իրադարձությունների համատեքստում կուսակցության գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու նրա դիրքորոշումների, քաղաքական մարտավարության և իշխանության համար պայքարի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կուսակցության հարաբերությունների դիտարկումը ժամանակաշրջանի մյուս քաղաքական ուժերի, ազգային շարժումների և արաբական աշխարհի գաղափարական հոսանքների հետ։ Ուսումնասիրության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն Բաաս կուսակցության պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին քաղաքական կազմակերպության զարգացման ընթացք, այլև որպես Իրաքի պետական և հասարակական վերափոխումների ավելի լայն գործընթացի բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատությունը նպաստում է արաբական ազգայնականության և սոցիալիստական գաղափարների փոխազդեցության, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության, Իրաքի ժամանակակից պետականության ձևավորման նախադրյալների և տարածաշրջանում կուսակցական քաղաքականության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, արաբական քաղաքական մտքի, կուսակցական համակարգերի, ազգայնական շարժումների և ժամանակակից Իրաքի քաղաքական զարգացումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Իրաքի Արաբական սոցիալիստական վերածննդի կուսակցությունը․ գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը (1952–1963 թթ.)

Անվճար

Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Տեսնել ավելին Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Տեսնել ավելին