Джабаг Кабло

Джабаг Кабло

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Ասորեստանի և արամեական քաղաք-պետությունների փոխհարաբերությունները մինչև մ.թ.ա. IX դարի կեսերը

Աշխատությունը նվիրված է Հին Մերձավոր Արևելքի քաղաքական պատմության կարևորագույն գործընթացներից մեկին՝ Ասորեստանի և արամեական քաղաք-պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական փոխհարաբերություններին՝ մինչև մ.թ.ա. IX դարի կեսերը։ Այն անդրադառնում է այն պատմական միջավայրին, որտեղ Ասորեստանի թագավորությունը ձգտում էր ամրապնդել իր ազդեցությունը հարակից տարածքներում, ընդլայնել քաղաքական գերիշխանությունը և ապահովել ռազմավարական նշանակություն ունեցող շրջանների վերահսկողությունը, մինչդեռ արամեական քաղաք-պետությունները փորձում էին պահպանել իրենց ինքնուրույնությունը, տարածքային ամբողջականությունն ու քաղաքական դիրքերը։ Ուսումնասիրության առանցքում Ասորեստանի և արամեական պետական կազմավորումների միջև հարաբերությունների զարգացումն է՝ դրանց ձևավորման նախադրյալներից մինչև տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրության են արժանի արամեական քաղաք-պետությունների քաղաքական կազմակերպվածությունը, նրանց տարածքային և ռազմավարական նշանակությունը, ինչպես նաև Ասորեստանի արտաքին քաղաքականության մեջ զբաղեցրած տեղը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես էին ռազմական արշավանքները, քաղաքական ճնշումը, ենթակայության հաստատման փորձերը և տարածաշրջանային դաշինքների ձևավորումը պայմանավորում երկու կողմերի հարաբերությունների բնույթը։ Կարևոր է նաև պատմական այն իրողությունը, որ արամեական քաղաք-պետությունները ներկայացնում էին ոչ թե միասնական կենտրոնացված պետություն, այլ առանձին քաղաքական միավորներ, որոնց շահերը, հնարավորություններն ու արտաքին քաղաքական կողմնորոշումները կարող էին տարբեր լինել։ Այս հանգամանքը նշանակալի դեր ուներ Ասորեստանի հետ նրանց հարաբերությունների ընթացքի և տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռության ձևավորման գործում։ Ստեղծագործության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ Ասորեստանը աստիճանաբար ամրապնդում էր իր դիրքերը Հին Արևելքում, իսկ արամեական քաղաքական կազմավորումները կարևոր դեր էին խաղում Միջագետքի, Սիրիայի և հարակից տարածքների պատմական զարգացումներում։ Նյութը կարևոր նշանակություն ունի նաև արամեական աշխարհի քաղաքական պատմության, հին պետական կազմավորումների փոխհարաբերությունների և տարածաշրջանային գերիշխանության համար մղվող պայքարի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը նպաստում է Ասորեստանի արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունների, արամեական քաղաք-պետությունների պատմական դերի և մ.թ.ա. առաջին հազարամյակի սկզբի Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր է Հին Արևելքի պատմությամբ, ասորագիտությամբ, արամեագիտությամբ և միջազգային քաղաքական հարաբերությունների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Updated: 2026-11-20
Ասորեստանի և արամեական քաղաք-պետությունների փոխհարաբերությունները մինչև մ.թ.ա. IX դարի կեսերը

Free

Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more