Books by this author (1)
Linguistics
Էթեոկիպրոսերեն լեզու
Աշխատությունը նվիրված է էթեոկիպրոսերեն լեզվի համակողմանի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հին Կիպրոսի բնիկ բնակչության լեզվական ժառանգությունը, նրա գրային համակարգը, լեզվական կառուցվածքի առանձնահատկությունները և պատմական լեզվաբանության տեսանկյունից ունեցած նշանակությունը։ Էթեոկիպրոսերենը հին Կիպրոսում գործածված հնագույն լեզուներից է, որը պահպանվել է հիմնականում արձանագրությունների միջոցով և առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Միջերկրածովյան տարածաշրջանի լեզվական պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կապված է կղզու նախահունական լեզվական միջավայրի հետ և կարևոր վկայություն է Կիպրոսի հնագույն բնակչության մշակութային ու լեզվական ինքնության բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության առանցքային ուղղություններից է էթեոկիպրոսյան արձանագրությունների ընթերցման, վերծանման և լեզվաբանական մեկնաբանության խնդիրը, որը պահանջում է գրային նշանների, հնչյունական համապատասխանությունների, բառային միավորների և քերականական կառուցվածքների համադրական քննություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արձանագրությունների գրային համակարգին, մասնավորապես՝ վանկային գրության սկզբունքներին, նշանների գործառույթներին և գրավոր նյութի միջոցով լեզվի ներքին կառուցվածքը վերականգնելու հնարավորություններին։ Աշխատության կարևոր գիտական ուղղություններից է էթեոկիպրոսերենի լեզվական բնութագրերի համեմատությունը հին Միջերկրածովյան աշխարհի այլ լեզվական համակարգերի հետ, այդ թվում՝ կրետե-մինոսյան և խուռիերենի հետ առնչվող լեզվաբանական խնդիրների դիտարկումը։ Նման համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հին լեզուների միջև հնարավոր կառուցվածքային, հնչյունական և բառային ընդհանրությունները, տարբերակելու լեզվական նմանությունները պատմական ծագումնաբանական կապերից և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի լեզվական փոխազդեցությունների մասին։ Հեղինակը հարցը դիտարկում է պատմահամեմատական լեզվաբանության մեթոդաբանական սկզբունքներով՝ համադրելով պահպանված գրավոր վկայությունները, լեզվական փաստերը և հին լեզուների ուսումնասիրության ընթացքում ձևավորված գիտական մոտեցումները։ Հատկանշական է նաև արձանագրությունների մեկնաբանության խնդիրը, քանի որ սահմանափակ գրավոր նյութի պայմաններում յուրաքանչյուր հնչյունական, բառային կամ քերականական դիտարկում կարող է էական նշանակություն ունենալ լեզվի ընդհանուր պատկերի վերակազմության համար։ Հետազոտության արժեքավոր կողմերից է էթեոկիպրոսերենի ուսումնասիրությունը ոչ միայն որպես առանձին հնագույն լեզվական համակարգի, այլև որպես Կիպրոսի պատմական անցյալի, բնակչության մշակութային ինքնության և Մերձավոր Արևելքի ու Միջերկրածովյան աշխարհի քաղաքակրթական փոխհարաբերությունների բացահայտման աղբյուր։ Գիրքը ներկայացնում է նաև լեզվաբանական վերծանման գիտական մոտեցումների կարևորությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հնագույն արձանագրությունների քննությունը, համեմատական վերլուծությունը և լեզվական վերակազմության մեթոդները նպաստել գրավոր հիշատակարաններով պահպանված լեզուների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակի հետազոտական մոտեցումը կարևոր է նաև հայ լեզվաբանության համատեքստում, քանի որ Գևորգ Ջահուկյանի գիտական գործունեությունը ներառում էր հին լեզուների, լեզվական ցեղակցության, պատմական լեզվաբանության և լեզուների փոխհարաբերությունների հիմնահարցերի լայն շրջանակ։ Այս աշխատությունը նշանակալի ներդրում է հին լեզուների ուսումնասիրության, էթեոկիպրոսյան գրավոր ժառանգության մեկնաբանության և Միջերկրածովյան տարածաշրջանի պատմալեզվաբանական խնդիրների հետազոտության բնագավառում։ Այն օգտակար գիտական նյութ է լեզվաբանների, պատմաբանների, բանասերների, հին գրային համակարգերով հետաքրքրվողների, արևելագիտության և հին աշխարհի պատմության մասնագետների, ինչպես նաև լեզվաբանական ու պատմագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս խորանալու գրավոր աղբյուրներով պահպանված անհետացած լեզուների ուսումնասիրության առանձնահատկությունների մեջ և պատկերացում կազմելու այն բարդ գիտական գործընթացի մասին, որի միջոցով վերականգնվում են հնագույն ժողովուրդների լեզվական ու մշակութային անցյալի առանձին շերտերը։
Updated: 2026-11-17