Գևորգյան, Արա

Գևորգյան, Արա

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

History

Տիգրան Մեծի բանակը․ առաջին մաս

Աշխատությունը նվիրված է հայոց պատմության նշանավորագույն պետական գործիչներից մեկի՝ Տիգրան Բ Մեծի օրոք Հայաստանի ռազմական կազմակերպման, բանակաշինության և ռազմական հզորության ուսումնասիրությանը։ Տիգրան Մեծի գահակալության ժամանակաշրջանը հայոց պետականության պատմության մեջ առանձնանում է քաղաքական և տարածքային ընդարձակմամբ, միջազգային ազդեցության աճով ու Հայաստանի՝ Առաջավոր Ասիայի կարևորագույն տերություններից մեկի վերածմամբ։ Այդ պատմական վերելքի հիմքում կարևոր դեր է ունեցել կազմակերպված, մարտունակ և ժամանակի ռազմական պահանջներին համապատասխան զարգացող բանակը, որի կառուցվածքի, համալրման սկզբունքների, կառավարման և մարտական հնարավորությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրողությունների մասին։ Գրքում ուշադրության կենտրոնում է Տիգրան Մեծի բանակի՝ որպես պետական իշխանության, արտաքին քաղաքականության և տարածքային ընդարձակման հիմնական հենարաններից մեկի, պատմական նշանակությունը։ Ռազմական պատմության տեսանկյունից կարևոր է բանակի կազմակերպական կառուցվածքի, զորատեսակների, զինվորական ծառայության առանձնահատկությունների, սպառազինության, մարտական պատրաստության և ռազմական գործողությունների իրականացման սկզբունքների դիտարկումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև հայկական զորքի փոխհարաբերությունը հին աշխարհի ռազմական ավանդույթների հետ, քանի որ Տիգրան Մեծի ժամանակաշրջանում Հայաստանը գործել է տարբեր ժողովուրդների, պետությունների և ռազմական համակարգերի փոխազդեցության բարդ միջավայրում։ Այդ հանգամանքը թույլ է տալիս ուսումնասիրել հայկական բանակի առանձնահատկությունները ոչ միայն ազգային պատմության շրջանակում, այլև հին աշխարհի ռազմարվեստի ընդհանուր զարգացման համատեքստում։ Աշխատության թեմատիկ ընդգրկումը կարևոր է նաև հայոց պետականության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ բանակի կազմավորման ու գործունեության հարցերը սերտորեն կապված են կենտրոնացված իշխանության ամրապնդման, երկրի պաշտպանունակության ապահովման, նվաճված տարածքների վերահսկման և միջազգային հարաբերություններում Հայաստանի դիրքերի պահպանման հետ։ Գրքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորությամբ անդրադառնալ հին հայկական ռազմական ավանդույթներին, բանակի դերին պետականության կայացման գործում և Տիգրան Մեծի ժամանակաշրջանի ռազմական ժառանգությանը։ Այն արժեքավոր է հայոց ռազմական պատմությամբ, հին աշխարհի բանակների կազմակերպմամբ, ռազմարվեստի զարգացմամբ և Տիգրանյան Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայկական ռազմական ժառանգության ճանաչմանը և պատմական հիշողության պահպանմանը։

Updated: 2026-11-19
Տիգրան Մեծի բանակը․ առաջին մաս

Free

Online

History

Տիգրան Մեծի բանակը․ Պրակ II

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց արքա Տիգրան Բ Մեծի օրոք հայկական բանակի կազմակերպման, կառուցվածքի, ռազմական ներուժի և ռազմարվեստի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ շարունակելով Տիգրան Մեծի ռազմական գործունեությանն ու նրա ստեղծած հզոր պետության պաշտպանական համակարգին վերաբերող պատմագիտական հետազոտությունը։ Գրքում ուշադրության կենտրոնում է այն ժամանակաշրջանը, երբ Մեծ Հայքը վերածվեց Առաջավոր Ասիայի քաղաքական և ռազմական նշանակալի ուժերից մեկի, իսկ նրա բանակը դարձավ պետության տարածքային ընդարձակման, արտաքին քաղաքական նպատակների իրականացման և նվաճված տարածքների պահպանման կարևորագույն հենարանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է հին հայկական ռազմական կազմակերպության առանձնահատկությունները, զինված ուժերի համալրման սկզբունքները, զորքի կազմավորման և կառավարման հարցերը, տարբեր զորատեսակների նշանակությունը, սպառազինության ու ռազմական հանդերձանքի բնութագրերը, ինչպես նաև մարտական գործողությունների կազմակերպման և վարման եղանակները։ Առանձնահատուկ կարևորություն է ներկայացնում Տիգրան Մեծի բանակի՝ ժամանակաշրջանի ռազմական իրողություններին համապատասխան գործելու կարողության ուսումնասիրությունը, քանի որ հայկական զորքերը ստիպված էին գործել տարբեր աշխարհագրական պայմաններում և բախվել տարածաշրջանի հզոր պետությունների ու բազմազան ռազմական ավանդույթներ ունեցող հակառակորդների հետ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական հեծելազորի, հետևակի և այլ ռազմական ստորաբաժանումների դերի, մարտավարական հնարավորությունների ու փոխգործակցության հարցը, ինչպես նաև բանակի նյութատեխնիկական ապահովման, հրամանատարության և ռազմական կարգապահության նշանակությունը։ Տիգրան Մեծի ժամանակաշրջանի ռազմական հզորությունը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին մարտերի կամ ռազմական արշավանքների տեսանկյունից, այլև պետական կառավարման, տնտեսական հնարավորությունների, ժողովրդագրական ներուժի և արտաքին քաղաքականության հետ ունեցած սերտ կապի համատեքստում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարողացավ Մեծ Հայքը ձևավորել իր ժամանակի համար նշանակալի ռազմական ուժ և այն ծառայեցնել տարածաշրջանային ազդեցության ընդլայնմանն ու պետական շահերի պաշտպանությանը։ Հետազոտության պատմագիտական նշանակությունն ընդգծվում է նաև նրանով, որ հին հայկական բանակի ուսումնասիրությունը կարևոր միջոց է Հայաստանի ռազմական պատմության, պետականության զարգացման և ազգային ռազմարվեստի ավանդույթների ձևավորման ընթացքը հասկանալու համար։ Ստեղծագործությունը նպաստում է Տիգրան Մեծի դարաշրջանի ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ռազմական իրադարձությունները ներկայացնելով դրանց քաղաքական, հասարակական և քաղաքակրթական միջավայրի հետ փոխկապակցված։ Այն արժեքավոր նյութ է հայոց պատմությամբ, հին աշխարհի ռազմական պատմությամբ, ռազմական կազմակերպությունների զարգացմամբ և հին հայկական ռազմարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների, ռազմական պատմության ուսումնասիրողների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական պատմական հիշողության և ռազմական ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ հայկական պետականությունն ու բանակը հասել էին իրենց հզորության նշանակալի բարձրակետերից մեկին՝ թողնելով խոր հետք տարածաշրջանի քաղաքական և ռազմական պատմության մեջ։

Updated: 2026-11-19
Տիգրան Մեծի բանակը․ Պրակ II

Free

Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more