Ղազարյան, Լիլիթ Ֆերդինանդի

Ղազարյան, Լիլիթ Ֆերդինանդի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

Հակամանրէային դեղերի կիրառման մշտադիտարկման և գնահատման համակարգի մշակումը Հայաստանի Հանրապետությունում

Աշխատությունը նվիրված է հակամանրէային դեղերի կիրառման վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման, մշտադիտարկման, վերլուծության և գնահատման միասնական համակարգի ձևավորման խնդիրներին Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական համակարգի պայմաններում։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է հակամանրէային դեղերի օգտագործման ծավալների և կառուցվածքի գնահատումը, դրանց նշանակման միտումների ուսումնասիրությունը և դեղերի արդյունավետ ու հիմնավորված կիրառմանը նպաստող վերահսկողական մեխանիզմների մշակումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամանրէային կայունության տարածման վտանգին, որը սերտորեն կապված է նման դեղերի անհարկի կամ ոչ նպատակային օգտագործման հետ և հանդիսանում է հանրային առողջապահության կարևոր մարտահրավեր։ Քննության են առնվում բժշկական հաստատություններում և առողջապահական համակարգի տարբեր մակարդակներում դեղերի սպառման վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման հնարավոր մեթոդները, ցուցանիշների ընտրությունը, տվյալների համադրելիության ապահովումը և պարբերական գնահատման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դեղերի նշանակման գործելակերպի ուսումնասիրությանը, կլինիկական ուղեցույցներին համապատասխանության գնահատմանը և այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են նպաստել ոչ նպատակահարմար կիրառմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև միջազգային ընդունված մոտեցումների և չափորոշիչների ուսումնասիրություն՝ դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի առողջապահական համակարգի առանձնահատկություններին համապատասխան գնահատելու նպատակով։ Մշտադիտարկման համակարգի ձևավորումը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որը հնարավորություն է տալիս ժամանակի ընթացքում բացահայտել սպառման փոփոխությունները, համեմատել տարբեր բժշկական հաստատությունների կամ ժամանակաշրջանների ցուցանիշները և ժամանակին արձագանքել խնդրահարույց միտումներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առողջապահության ոլորտի մասնագետների իրազեկվածության բարձրացման, դեղերի պատասխանատու նշանակման, տեղեկատվական համակարգերի զարգացման և վերահսկողության արդյունավետ կազմակերպման նշանակությանը։ Ստացված տվյալների համակարգված վերլուծությունը կարող է հիմք հանդիսանալ դեղագործական և առողջապահական քաղաքականության որոշումների, կանխարգելիչ միջոցառումների և հակամանրէային դեղերի կառավարման ծրագրերի մշակման համար։ Աշխատությունն ունի ինչպես գիտական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով դեղերի օգտագործման վերահսկողության կատարելագործմանը, հակամանրէային կայունության ռիսկերի նվազեցմանը և հանրային առողջության պաշտպանությանն ուղղված արդյունավետ կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը։

Updated: 2026-09-29
Հակամանրէային դեղերի կիրառման մշտադիտարկման և գնահատման համակարգի մշակումը Հայաստանի Հանրապետությունում

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book10 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book19 Read more