Books by this author (1)
History
Վայնախյան ցեղերի բնակեցումը՝ ըստ «Աշխարհացույցի» (VII դարի հայկական աշխարհագրություն)
Աշխատությունը նվիրված է վայնախյան ցեղերի պատմական բնակեցման, տարածքային տեղաբաշխման և աշխարհագրական դիրքի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով VII դարի հայկական աշխարհագրական արժեքավոր հուշարձաններից մեկի՝ «Աշխարհացույցի» տեղեկությունների վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում հյուսիսկովկասյան տարածաշրջանի բնակչության պատմական պատկերի վերակազմությունն է, վայնախյան ցեղերի բնակության տարածքների առանձնացումը, նրանց աշխարհագրական միջավայրի բնութագրումը և տարածաշրջանի մյուս ժողովուրդների ու ցեղային միավորումների հետ ունեցած տարածքային առնչությունների դիտարկումը։ «Աշխարհացույցը», որպես վաղ միջնադարյան Հայաստանի աշխարհագրական և պատմական գիտելիքների կարևորագույն աղբյուր, հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Կովկասի ժողովուրդների բնակեցման, տարածքային բաժանման, աշխարհագրական սահմանների և պատմական փոխհարաբերությունների մասին։ Դրա տեղեկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի վայնախների՝ չեչենների և ինգուշների պատմական նախահայրերի, էթնիկ կազմավորման և բնակության աշխարհագրության հարցերի լուսաբանման համար։ Աշխատությունը նաև ուշադրություն է հրավիրում հայկական միջնադարյան աշխարհագրական ավանդույթի արժեքին՝ որպես ոչ միայն Հայաստանի, այլև հարակից ժողովուրդների ու տարածաշրջանների պատմության ուսումնասիրման սկզբնաղբյուրի։ Այն նպաստում է Կովկասի վաղ միջնադարյան էթնիկական քարտեզի, բնակչության տեղաշարժերի, ցեղային տարածքների ձևավորման և տարածաշրջանային պատմական գործընթացների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Հատկապես կարևոր է հայկական գրավոր աղբյուրների դերը հարևան ժողովուրդների պատմության ուսումնասիրության գործում, քանի որ դրանցում պահպանված աշխարհագրական տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս համադրելու տարբեր պատմական ավանդույթներ և վեր հանելու Կովկասի ժողովուրդների անցյալի վերաբերյալ արժեքավոր տվյալներ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում Կովկասի պատմությամբ, վայնախ ժողովուրդների ծագումնաբանությամբ, հայ-կովկասյան պատմական առնչություններով, միջնադարյան աշխարհագրությամբ և պատմական ազգագրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրության նյութ է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հին և միջնադարյան աղբյուրների միջոցով ժողովուրդների բնակեցման պատմության բացահայտմամբ և տարածաշրջանի պատմական ու էթնիկական պատկերի ձևավորման գործընթացներով։
Updated: 2026-11-20